Giê-rê-mi 49

Giê-rê-mi 49 trình bày những lời tiên tri về sự phán xét dành cho nhiều dân tộc xung quanh Y-sơ-ra-ên, cho thấy quyền tể trị của Đức Chúa Trời vượt trên mọi quốc gia. Những sự phán xét này bày tỏ cách Đức Chúa Trời đáp trả sự kiêu ngạo, bạo lực và thù nghịch; mỗi dân tộc đều phải gánh chịu hậu quả tương xứng với những việc mình đã làm. Chương này nhắc nhở rằng mọi người đều phải chịu trách nhiệm về hành động của mình và Đức Chúa Trời là Đấng công chính, cai trị toàn thể đất.

Giê-rê-mi 49:1-6 (VIE1934)
1. Về dân Am-môn. Đức Giê-hô-va phán như vầy: Y-sơ-ra-ên không có con trai sao? Nó không có người thừa kế sao? Vậy, tại sao Minh-côm chiếm lấy đất Gát làm cơ nghiệp, và dân nó ở trong các thành của Gát?
2. Vậy nên, Đức Giê-hô-va phán: Nầy, những ngày đến, Ta sẽ khiến tiếng chiến trận vang lên tại Ráp-ba của dân Am-môn; thành ấy sẽ trở nên một đống hoang tàn, các làng mạc sẽ bị lửa thiêu đốt. Bấy giờ, Y-sơ-ra-ên sẽ chiếm lại cơ nghiệp mình, Đức Giê-hô-va phán vậy.
3. Hỡi Hết-bôn, hãy than khóc, vì thành A-i đã bị cướp phá! Hỡi các con gái Ráp-ba, hãy kêu khóc, mặc bao gai và than van! Hãy chạy quanh các vách thành, vì Minh-côm sẽ bị bắt đem đi lưu đày cùng với các thầy tế lễ và các quan trưởng của nó.
4. Hỡi con gái bội nghịch, sao ngươi khoe khoang về các thung lũng của mình, về thung lũng trù phú của ngươi? Ngươi cậy vào của cải mình và nói rằng: Ai có thể đến đánh ta?
5. Đức Giê-hô-va vạn quân phán: Nầy, Ta sẽ khiến sự kinh hãi đến trên ngươi từ mọi phía, từ những kẻ ở chung quanh ngươi; các ngươi sẽ bị đuổi đi, mỗi người chạy tán loạn, và chẳng ai nhóm lại những kẻ lưu lạc.
6. Nhưng sau đó, Ta sẽ đem những người Am-môn bị bắt làm phu tù trở về, Đức Giê-hô-va phán vậy.

Đức Chúa Trời phán với dân Am-môn, chất vấn họ vì sao chiếm lấy đất của chi phái Gát. Người Am-môn cho rằng Y-sơ-ra-ên không còn người thừa kế nên đã chiếm đoạt đất đai của họ khi dân Y-sơ-ra-ên vắng mặt. Đức Giê-hô-va cảnh báo rằng chiến tranh sẽ đến với Ráp-ba, thủ đô của dân Am-môn, khiến nơi ấy bị tàn phá và hoang vu. Minh-côm, thần của họ, cùng các thầy tế lễ và quan trưởng sẽ bị bắt đi lưu đày. Đức Chúa Trời quở trách họ vì đặt lòng tin sai chỗ vào của cải và vị trí địa lý, đồng thời báo trước rằng sự kinh hãi và phân tán sắp xảy đến. Tuy nhiên, Ngài cũng hé mở niềm hy vọng khi hứa sẽ phục hồi những người Am-môn bị bắt làm phu tù sau thời kỳ phán xét.

Giê-rê-mi 49:7-10 (VIE1934)
7. Về Ê-đôm. Đức Giê-hô-va vạn quân phán như vầy: Trong Thê-man chẳng còn sự khôn ngoan sao? Những người khôn ngoan chẳng còn lời khuyên sao? Sự khôn ngoan của họ đã biến mất rồi sao?
8. Hỡi dân cư Đê-đan, hãy chạy trốn, hãy quay trở lại và ở nơi sâu kín! Vì Ta sẽ đem tai họa trên Ê-sau, là thời kỳ Ta thăm phạt nó.
9. Nếu những người hái nho đến cùng ngươi, chẳng phải họ sẽ để lại một ít nho sót sao? Nếu kẻ trộm đến ban đêm, chẳng phải chúng sẽ lấy cho đến khi đủ sao?
10. Nhưng Ta đã lột trần Ê-sau, phơi bày những nơi kín đáo của nó, và nó không thể ẩn mình được nữa. Dòng dõi nó bị cướp phá, anh em và láng giềng nó cũng vậy, và nó không còn nữa.

Đức Giê-hô-va lên án Ê-đôm, chất vấn sự khôn ngoan của Thê-man, nơi nổi tiếng có những người khôn ngoan. Dân Ê-đôm được cảnh báo phải chạy trốn khi sự phán xét của Đức Chúa Trời đến gần, nhưng dòng dõi Ê-sau sẽ không tìm được nơi nào để trốn tránh. Khác với những người hái nho hoặc kẻ trộm thường để lại một phần sau khi lấy đi, Ê-đôm sẽ bị phơi bày và tước đoạt hoàn toàn. Những kho báu được cất giấu sẽ bị phát hiện, không còn nơi nào để ẩn náu. Sự tàn phá sẽ lan đến dòng dõi, anh em và những người láng giềng của họ, nhấn mạnh mức độ toàn diện của sự phán xét Đức Chúa Trời giáng trên Ê-đôm.

Giê-rê-mi 49:11-13 (VIE1934)
11. Hãy để lại những trẻ mồ côi của ngươi, Ta sẽ bảo tồn chúng được sống; các góa phụ của ngươi hãy tin cậy Ta.
12. Vì Đức Giê-hô-va phán như vầy: Nầy, những kẻ không đáng phải uống chén thạnh nộ mà vẫn phải uống, thì ngươi há có thể hoàn toàn thoát khỏi hình phạt sao? Ngươi sẽ không thoát khỏi, nhưng chắc chắn phải uống chén ấy.
13. Vì Ta đã lấy chính mình Ta mà thề, Đức Giê-hô-va phán vậy, rằng Bốt-ra sẽ trở nên hoang vu, bị nhạo báng, đổ nát và bị nguyền rủa; mọi thành của nó sẽ trở thành những nơi hoang tàn đời đời.

Đức Chúa Trời bày tỏ lòng thương xót đối với những người dễ bị tổn thương tại Ê-đôm, đặc biệt là trẻ mồ côi và các góa phụ, khích lệ họ tin cậy Ngài để được bảo tồn giữa thời kỳ phán xét. Đối với sự tự tin rằng mình sẽ được miễn trừ, Đức Chúa Trời cảnh báo dân Ê-đôm rằng họ cũng phải gánh chịu hậu quả từ những việc mình đã làm. Đức Giê-hô-va lấy chính mình Ngài mà thề rằng Bốt-ra sẽ trở thành nơi đổ nát lâu dài. Sự phán xét này là lời nhắc nhở nghiêm trọng rằng không ai có thể tránh khỏi sự công chính của Đức Chúa Trời khi kiêu ngạo chống lại đường lối Ngài.

Giê-rê-mi 49:14-16 (VIE1934)
14. Ta đã nghe một lời từ Đức Giê-hô-va, và một sứ giả đã được sai đến giữa các dân tộc rằng: Hãy nhóm lại, hãy đến đánh nó; hãy đứng dậy để chiến trận!
15. Vì nầy, Ta sẽ làm cho ngươi trở nên nhỏ bé giữa các dân tộc, bị khinh dể giữa loài người.
16. Sự kinh hãi của ngươi đã lừa dối ngươi, cùng sự kiêu ngạo trong lòng ngươi, hỡi kẻ ở trong các khe đá và chiếm giữ những nơi cao trên đồi! Dầu ngươi làm tổ cao như chim ưng, Ta cũng sẽ kéo ngươi xuống khỏi đó, Đức Giê-hô-va phán vậy.

Đức Giê-hô-va kêu gọi các dân tộc đứng lên chống lại Ê-đôm, khiến nó trở nên nhỏ bé và bị khinh dể. Sự kiêu ngạo của dân Ê-đôm bắt nguồn từ những nơi cư trú được bảo vệ giữa các vách đá và địa hình cao, khiến họ lầm tưởng rằng mình được an toàn. Nhưng dù ở vị trí cao đến đâu, Đức Chúa Trời vẫn tuyên bố sẽ hạ họ xuống. Lời phán này cho thấy sự nguy hiểm của tính kiêu ngạo: việc cậy dựa vào những thành trì và sự bảo vệ vật chất không thể giúp Ê-đôm đứng vững trước quyền năng của Đức Chúa Trời.

Giê-rê-mi 49:17-22 (VIE1934)
17. Ê-đôm sẽ trở nên một cảnh tượng kinh hãi; mọi người đi ngang qua sẽ kinh ngạc và huýt sáo vì mọi tai họa giáng trên nó.
18. Đức Giê-hô-va phán: Như khi Sô-đôm, Gô-mô-rơ và các thành lân cận bị lật đổ, sẽ chẳng còn ai ở đó, cũng chẳng có con loài người nào cư trú tại đó.
19. Nầy, kẻ thù sẽ đến như sư tử từ bụi rậm ven sông Giô-đanh, xông vào nơi ở kiên cố; nhưng Ta sẽ khiến nó đột nhiên chạy trốn khỏi Ê-đôm. Ai là người được chọn mà Ta có thể lập lên cai trị nó? Vì ai giống như Ta? Ai có thể gọi Ta ra xét xử? Người chăn nào có thể đứng vững trước mặt Ta?
20. Vậy, hãy nghe mưu định của Đức Giê-hô-va mà Ngài đã lập nghịch cùng Ê-đôm, và những ý định Ngài đã định nghịch cùng dân cư Thê-man: chắc chắn những kẻ nhỏ nhất trong bầy sẽ kéo chúng đi; Ngài sẽ khiến nơi cư trú của chúng trở nên hoang tàn cùng với chúng.
21. Đất rúng động vì tiếng chúng ngã xuống; tiếng kêu la vang đến tận Biển Đỏ.
22. Nầy, Ngài sẽ bay lên và lao xuống như chim ưng, dang cánh trên Bốt-ra; trong ngày ấy, lòng các chiến sĩ dũng mãnh của Ê-đôm sẽ như lòng người nữ đang chuyển dạ.

Sự sụp đổ của Ê-đôm sẽ gây kinh ngạc, giống như sự hủy diệt của Sô-đôm và Gô-mô-rơ. Đất đai sẽ trở nên hoang vu, không còn người cư trú. Đức Chúa Trời được ví như sư tử, đuổi Ê-đôm khỏi nơi cư trú và bày tỏ quyền cai trị vô song của Ngài. Không người chăn nào có thể chống cự Ngài. Ngay cả những lực lượng yếu nhất cũng sẽ góp phần đánh bại Ê-đôm, khiến đất rúng động vì sự sụp đổ ấy. Hình ảnh chim ưng tượng trưng cho sự nhanh chóng và toàn diện của cuộc phán xét. Những chiến binh vốn dũng mãnh sẽ tràn ngập nỗi sợ hãi, cho thấy sức mạnh áp đảo của sự phán xét Đức Chúa Trời.

Giê-rê-mi 49:23-27 (VIE1934)
23. Về Đa-mách. Ha-mát và Ạt-bát bị hổ thẹn, vì đã nghe tin dữ; lòng chúng tan chảy, chúng bối rối; sự lo âu như biển động, không thể yên lặng.
24. Đa-mách trở nên yếu đuối, quay lại để chạy trốn; sự kinh hãi đã chiếm lấy nó; sự đau đớn và buồn rầu bao phủ nó như người nữ đang chuyển dạ.
25. Sao thành phố nổi tiếng ấy chưa bị bỏ hoang, thành phố mà Ta vui thích?
26. Vì vậy, những người trai trẻ của nó sẽ ngã chết trên đường phố, và mọi chiến sĩ sẽ bị diệt trong ngày ấy, Đức Giê-hô-va vạn quân phán vậy.
27. Ta sẽ châm lửa trong vách thành Đa-mách, lửa ấy sẽ thiêu nuốt các cung điện của Bên-ha-đát.

Ha-mát và Ạt-bát, những thành phố có liên hệ với Đa-mách, hoảng sợ khi nghe tin về sự hủy diệt sắp đến. Đa-mách, vốn là một thành phố thịnh vượng, được mô tả là suy yếu và kinh hãi, bị nỗi đau đớn bao trùm. Dù nổi tiếng là thành phố đáng vui thích, nơi đây vẫn sẽ phải chịu tổn thất nghiêm trọng, với những người trai trẻ ngã xuống trong trận chiến. Ngọn lửa thiêu đốt Đa-mách tượng trưng cho sự phán xét triệt để, bao gồm cả việc các cung điện của Bên-ha-đát, một vị vua nổi tiếng của Sy-ri, bị thiêu hủy.

Giê-rê-mi 49:28-33 (VIE1934)
28. Về Kê-đa và các vương quốc Hát-so, là những nơi Nê-bu-cát-nết-sa, vua Ba-by-lôn, sẽ đánh hạ. Đức Giê-hô-va phán như vầy: Hãy đứng dậy, tiến lên đánh Kê-đa và hủy diệt dân phương Đông!
29. Chúng sẽ lấy đi lều trại và bầy chiên của chúng; chúng sẽ chiếm lấy các màn trại, mọi vật dụng và lạc đà của chúng. Người ta sẽ kêu lên rằng: Sự kinh hãi ở khắp mọi phía!
30. Đức Giê-hô-va phán: Hỡi dân cư Hát-so, hãy chạy trốn, hãy đi thật xa, hãy ở nơi sâu kín! Vì Nê-bu-cát-nết-sa, vua Ba-by-lôn, đã lập mưu và hoạch định kế chống lại các ngươi.
31. Đức Giê-hô-va phán: Hãy đứng dậy, tiến lên đánh dân tộc giàu có đang sống yên ổn, không có cửa thành hay then cài, sống riêng biệt.
32. Lạc đà của chúng sẽ trở thành chiến lợi phẩm, vô số gia súc của chúng sẽ bị cướp đoạt. Ta sẽ làm cho những kẻ ở nơi xa xôi nhất bị phân tán theo mọi hướng, và đem tai họa đến từ mọi phía, Đức Giê-hô-va phán vậy.
33. Hát-so sẽ trở thành nơi cư trú của chó rừng, một nơi hoang vu đời đời; chẳng ai ở đó, cũng chẳng có con loài người nào cư trú tại đó.

Đức Chúa Trời phán nghịch cùng Kê-đa và Hát-so, những bộ tộc nổi tiếng với lối sống du mục và sự giàu có. Nê-bu-cát-nết-sa sẽ đem sự hủy diệt đến trên họ, chiếm lấy lều trại, gia súc và mọi tài sản, khiến nỗi kinh hãi lan khắp dân chúng. Hát-so được mô tả là vùng đất không có hệ thống phòng thủ kiên cố, sẽ chịu sự hoang tàn hoàn toàn và trở thành nơi cư trú của các loài thú hoang, không còn người ở. Sự phán xét này nhấn mạnh quyền tể trị của Đức Giê-hô-va trên cả những bộ tộc ở nơi xa xôi nhất, cũng như quyền năng của Ngài trong việc biến những vùng đất thịnh vượng thành nơi hoang phế lâu dài.

Giê-rê-mi 49:34-39 (VIE1934)
34. Có lời của Đức Giê-hô-va phán cùng Giê-rê-mi, nhà tiên tri, về Ê-lam, vào đầu triều đại Sê-đê-kia, vua Giu-đa, rằng:
35. Đức Giê-hô-va vạn quân phán như vầy: Nầy, Ta sẽ bẻ gãy cây cung của Ê-lam, là nguồn sức mạnh hàng đầu của nó.
36. Ta sẽ đem bốn ngọn gió từ bốn phương trời đến nghịch cùng Ê-lam, khiến chúng bị phân tán theo mọi hướng; sẽ chẳng có dân tộc nào mà những kẻ lưu vong của Ê-lam không đến.
37. Ta sẽ khiến Ê-lam kinh hãi trước mặt kẻ thù và những kẻ tìm mạng sống nó. Ta sẽ giáng tai họa trên chúng, tức là cơn giận dữ của Ta, Đức Giê-hô-va phán vậy; Ta sẽ sai gươm đuổi theo chúng cho đến khi tiêu diệt chúng.
38. Ta sẽ đặt ngai Ta tại Ê-lam, hủy diệt vua và các quan trưởng tại đó, Đức Giê-hô-va phán vậy.
39. Nhưng trong những ngày sau rốt, Ta sẽ đem những người Ê-lam bị bắt làm phu tù trở về, Đức Giê-hô-va phán vậy.

Đức Giê-hô-va phán về Ê-lam, một dân tộc ở phía đông Ba-by-lôn, nổi tiếng về tài sử dụng cung tên. Ngài tuyên bố sẽ bẻ gãy sức mạnh của họ bằng cách phá hủy cây cung, nguồn sức mạnh quân sự của họ. Đức Chúa Trời sẽ đem “bốn ngọn gió” đến nghịch cùng Ê-lam, khiến dân chúng bị phân tán khắp nhiều quốc gia. Ê-lam sẽ phải đối diện với kẻ thù từ nhiều phía, sống trong sự kinh hãi và hoang mang. Tuy nhiên, giữa sự phán xét ấy, Đức Chúa Trời vẫn hứa sẽ phục hồi những người Ê-lam bị bắt làm phu tù trong tương lai. Điều này bày tỏ lòng thương xót và kế hoạch phục hồi của Ngài ngay cả giữa cơn thịnh nộ.