Giô-na 1
Giô-na 1 mở đầu bằng mệnh lệnh của Đức Chúa Trời truyền cho Giô-na, một nhà tiên tri, đến thành Ni-ni-ve để rao giảng chống lại sự gian ác của thành ấy. Tuy nhiên, thay vì vâng lời, Giô-na tìm cách chạy trốn theo hướng ngược lại, lên một chiếc tàu đi Ta-rê-si. Đức Chúa Trời khiến một cơn bão dữ dội nổi lên, đe dọa con tàu và khiến các thủy thủ chất vấn Giô-na. Cuối cùng, Giô-na thừa nhận sự bất tuân của mình và đề nghị các thủy thủ ném ông xuống biển. Dù miễn cưỡng, họ vẫn làm theo, và Giô-na bị một con cá lớn nuốt vào bụng. Chương này cho thấy sự phản nghịch ban đầu của Giô-na và cách Đức Chúa Trời can thiệp để đưa ông trở lại với nhiệm vụ Ngài đã giao.
Giô-na 1:1-3 (VIE1934)
1. Có lời Đức Giê-hô-va phán cho Giô-na, con trai A-mi-tai, rằng:
2. Ngươi hãy chỗi dậy! Hãy đi đến thành lớn Ni-ni-ve, và kêu la nghịch cùng nó; vì tội ác nó đã lên thấu trước mặt ta.
3. Nhưng Giô-na chỗi dậy đặng trốn qua Ta-rê-si, tránh khỏi mặt Đức Giê-hô-va. Người xuống đến Gióp-bê, gặp một chiếc tàu đi Ta-rê-si; người trả tiền đi tàu, xuống tàu đặng đi với họ qua Ta-rê-si, tránh khỏi mặt Đức Giê-hô-va.
Đức Chúa Trời truyền cho Giô-na đến Ni-ni-ve, một thành phố lớn nổi tiếng về sự gian ác, để kêu gọi dân thành ăn năn. Thay vào đó, Giô-na quyết định chạy trốn, tìm cách tránh khỏi sự hiện diện của Đức Chúa Trời bằng cách đi đến Ta-rê-si, có lẽ theo hướng ngược lại. Việc né tránh sứ mạng Đức Chúa Trời giao phó cho thấy Giô-na không muốn truyền đạt sứ điệp cho kẻ thù của Y-sơ-ra-ên, đồng thời bộc lộ sự hiểu biết hạn chế của ông về quyền tể trị và sự hiện diện của Đức Chúa Trời.
Giô-na 1:4-6 (VIE1934)
4. Nhưng Đức Giê-hô-va khiến gió lớn thổi trên biển, và có trận bão lớn trên biển, đến nỗi tàu gần vỡ.
5. Các thủy thủ đều sợ hãi, ai nấy kêu cầu thần mình, rồi quăng hàng hóa trong tàu xuống biển cho nhẹ. Nhưng Giô-na đã xuống dưới khoang tàu, nằm và ngủ mê.
6. Chủ tàu đến gần người mà nói rằng: Hỡi kẻ ngủ kia, có ý gì vậy? Hãy chỗi dậy, cầu khẩn Đức Chúa Trời ngươi! May ra Đức Chúa Trời sẽ nghĩ đến chúng ta, hầu cho chúng ta khỏi chết.
Đức Chúa Trời khiến một cơn bão dữ dội nổi lên như phản ứng trực tiếp trước việc Giô-na chạy trốn. Trong lúc tuyệt vọng, các thủy thủ kêu cầu những thần của mình và cố cứu con tàu bằng cách vứt hàng hóa xuống biển. Giô-na ngủ mê dưới khoang tàu, tương phản với cảnh hỗn loạn phía trên, cho thấy ông dường như tách biệt khỏi những hậu quả tức thời do sự bất tuân của mình gây ra. Lời kêu gọi của chủ tàu cho thấy họ hy vọng Giô-na có thể cầu khẩn một vị thần đầy quyền năng để cứu họ.
Giô-na 1:7-10 (VIE1934)
7. Họ nói với nhau rằng: Hãy đến, chúng ta bắt thăm, hầu cho biết tai họa nầy xảy đến cho chúng ta là vì ai. Vậy, họ bắt thăm, và thăm trúng Giô-na.
8. Bấy giờ họ nói với người rằng: Xin hãy nói cho chúng tôi biết tai họa nầy xảy đến cho chúng ta là vì cớ ai? Ngươi làm nghề gì? Ngươi ở đâu đến? Quê hương ngươi ở đâu? Ngươi thuộc về dân nào?
9. Người trả lời rằng: Ta là người Hê-bơ-rơ, và ta kính sợ Đức Giê-hô-va, Đức Chúa Trời trên trời, là Đấng đã làm nên biển và đất khô.
10. Bấy giờ những người ấy sợ hãi lắm, nói với người rằng: Ngươi đã làm điều gì vậy? Vì họ biết người đang trốn tránh mặt Đức Giê-hô-va, bởi người đã thuật lại cho họ.
Các thủy thủ bắt thăm để tìm ra nguyên nhân của cơn bão và xác định Giô-na là người gây ra tai họa. Những câu hỏi dồn dập của họ cho thấy họ đang tuyệt vọng tìm hiểu lai lịch của ông và lý do tai họa này xảy đến. Khi Giô-na nói rằng ông thờ phượng Đức Chúa Trời là Đấng Tạo Hóa, cai quản cả biển lẫn đất khô, họ vô cùng kinh hãi. Lời thú nhận rằng ông đang chạy trốn khỏi Đức Chúa Trời càng cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự bất tuân và làm gia tăng nỗi sợ hãi của các thủy thủ.
Giô-na 1:11-13 (VIE1934)
11. Họ hỏi người rằng: Chúng tôi phải làm gì ngươi, hầu cho biển lặng cho chúng tôi? Vì biển càng động thêm mãi.
12. Người đáp rằng: Hãy bắt ta và quăng ta xuống biển, thì biển sẽ lặng cho các ngươi; vì ta biết rằng ấy là tại ta mà các ngươi gặp phải trận bão lớn nầy.
13. Nhưng những người ấy ráng sức chèo cho thuyền trở vào đất liền, song không được, vì biển càng động thêm nghịch cùng họ.
Giô-na đề nghị các thủy thủ ném ông xuống biển để làm dịu cơn bão, qua đó thừa nhận trách nhiệm của mình đối với mối nguy hiểm mà họ đang phải đối mặt. Tuy nhiên, các thủy thủ do dự, thể hiện lòng trắc ẩn khi họ muốn chèo thuyền vào bờ an toàn thay vì làm hại ông. Những nỗ lực của họ đều vô ích vì cơn bão tiếp tục dữ dội hơn, cho thấy ý muốn của Đức Chúa Trời không thể bị ngăn cản và việc chống lại mệnh lệnh của Ngài là vô ích.
Giô-na 1:14-16 (VIE1934)
14. Họ bèn kêu cầu Đức Giê-hô-va mà rằng: Ôi! Đức Giê-hô-va, chúng tôi cầu xin Ngài, chớ để chúng tôi chết vì mạng sống người nầy, và chớ đổ máu vô tội trên chúng tôi! Vì chính Ngài, hỡi Đức Giê-hô-va, đã làm điều Ngài muốn.
15. Đoạn, họ bắt Giô-na quăng xuống biển; biển liền dứt cơn giận dữ.
16. Bấy giờ những người ấy kính sợ Đức Giê-hô-va lắm; họ dâng của lễ cho Đức Giê-hô-va và khấn nguyện cùng Ngài.
Các thủy thủ giờ đây nhận biết quyền năng của Đức Chúa Trời mà Giô-na thờ phượng, nên họ cầu xin lòng thương xót trước khi ném ông xuống biển. Lời cầu xin được tha thứ cho thấy họ kính sợ quyền năng thiêng liêng, và ngay sau khi Giô-na bị ném xuống biển, cơn bão liền lặng, xác nhận bàn tay của Đức Chúa Trời trong sự việc này. Biến cố đầy kịch tính ấy khiến các thủy thủ thờ phượng Đức Giê-hô-va và lập lời khấn nguyện với Ngài, đánh dấu sự thay đổi trong nhận thức của họ về quyền tể trị của Đức Chúa Trời.
Giô-na 1:17 (VIE1934)
17. Đức Giê-hô-va đã sắm sửa một con cá lớn đặng nuốt Giô-na. Giô-na ở trong bụng cá ba ngày ba đêm.
Sau khi bị ném xuống biển, Giô-na bị một con cá lớn mà Đức Chúa Trời đã sắm sẵn nuốt vào bụng. Sự can thiệp này vừa là một hình thức sửa phạt, vừa là phương cách bảo toàn mạng sống của ông, tạo cơ hội để Giô-na suy ngẫm và cuối cùng ăn năn. Ba ngày ba đêm trong bụng cá báo trước một giai đoạn biến đổi và đổi mới, đồng thời chỉ ra lòng thương xót làm nền tảng cho sự sửa phạt của Đức Chúa Trời.