Giô-suê 17

Giô-suê 17 ghi lại phần sản nghiệp được ban cho chi phái Ma-na-se, đặc biệt là các hậu tự của Giô-sép. Đoạn này cũng kể về phần sản nghiệp đặc biệt dành cho các con gái của Xê-lô-phát, là một trường hợp quan trọng trong Kinh Thánh về quyền thừa kế của phụ nữ. Chương này cũng ghi lại lời yêu cầu của nhà Giô-sép xin thêm đất và câu trả lời của Giô-suê, nhấn mạnh rằng họ phải nỗ lực và trung tín để nhận lấy những lời hứa của Đức Chúa Trời.

Giô-suê 17:1 (VIE1934)
1 Phần sản nghiệp cũng bắt thăm cho chi phái Ma-na-se; vì người là con trưởng của Giô-sép. Về Ma-ki-rơ, con trưởng của Ma-na-se, là cha của Ga-la-át, vì người là một chiến sĩ, nên người được Ga-la-át và Ba-san.

Câu này mở đầu việc phân chia đất đai cho chi phái Ma-na-se, một trong hai con trai của Giô-sép. Việc nhắc đến Ma-ki-rơ, con trưởng của Ma-na-se, nhấn mạnh tầm quan trọng của ông với tư cách là một chiến sĩ. Vì vậy, ông được ban cho các vùng Ga-la-át và Ba-san, nằm về phía đông sông Giô-đanh. Điều này cho thấy vai trò của sức mạnh quân sự trong việc chiếm hữu và phân chia đất đai giữa các chi phái Y-sơ-ra-ên.

Giô-suê 17:2-4 (VIE1934)
2 Người ta cũng bắt thăm cho những con trai khác của Ma-na-se, tùy theo các gia tộc họ, tức là cho con cháu A-bi-ê-xe, con cháu Hê-léc, con cháu A-xri-ên, con cháu Si-chem, con cháu Hê-phe, và con cháu Sê-mi-đa. Ấy là các con trai của Ma-na-se, con trai của Giô-sép, tùy theo các gia tộc họ.
3 Xê-lô-phát, con trai Hê-phe, con trai Ga-la-át, con trai Ma-ki-rơ, con trai Ma-na-se, không có con trai, chỉ có con gái; tên các con gái ấy là Mạc-la, Nô-a, Hóc-la, Minh-ca, và Thiệt-sa.
4 Các nàng đến gần thầy tế lễ Ê-lê-a-sa, Giô-suê, con trai Nun, và các quan trưởng, mà nói rằng: Đức Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se cho chúng tôi một phần sản nghiệp giữa anh em chúng tôi. Vậy, theo mạng lịnh của Đức Giê-hô-va, ông ban cho họ một phần sản nghiệp giữa các anh em của cha họ.

Các câu này kể lại trường hợp đặc biệt của các con gái Xê-lô-phát, là những người được nhận phần sản nghiệp của cha mình vì ông không có con trai. Lời thỉnh cầu của họ dựa trên mệnh lệnh mà Đức Chúa Trời đã truyền cho Môi-se, bảo đảm sự công bằng trong vấn đề thừa kế. Câu chuyện của họ cho thấy Đức Chúa Trời quan tâm đến sự công bình và đã đưa ra những quy định bảo vệ quyền thừa kế của phụ nữ. Đây là một trường hợp quan trọng trong luật pháp Kinh Thánh liên quan đến gia đình và quyền sở hữu đất đai.

Giô-suê 17:5-6 (VIE1934)
5 Vậy, mười phần thuộc về Ma-na-se, ngoài xứ Ga-la-át và Ba-san, ở bên kia Giô-đanh;
6 vì các con gái Ma-na-se đã được phần sản nghiệp giữa các con trai người; còn xứ Ga-la-át thuộc về những con trai khác của Ma-na-se.

Chi phái Ma-na-se nhận được một phần đất đai đáng kể, gồm mười phần, ngoài lãnh thổ Ga-la-át và Ba-san ở phía bên kia sông Giô-đanh. Việc các con gái của Ma-na-se nhận sản nghiệp giữa các con trai của Ma-na-se cho thấy sự công bằng trong việc phân chia đất đai theo mạng lệnh của Đức Chúa Trời. Điều này cũng nhấn mạnh rằng lời hứa về sản nghiệp không bị giới hạn chỉ cho những người thừa kế nam.

Giô-suê 17:7-10 (VIE1934)
7 Địa phận Ma-na-se từ A-se đến Mích-mê-thát, ở trước Si-chem; rồi đường biên giới chạy về phía nam đến dân cư Ên-Tháp-phu-a.
8 Xứ Tháp-phu-a thuộc về Ma-na-se; nhưng thành Tháp-phu-a, ở trên địa phận Ma-na-se, thuộc về con cháu Ép-ra-im.
9 Địa phận lại xuống đến khe Ca-na, về phía nam khe ấy. Các thành nầy của Ép-ra-im ở giữa các thành của Ma-na-se. Địa phận Ma-na-se ở phía bắc khe, rồi cùng đường biên giới đi đến biển.
10 Phía nam thuộc về Ép-ra-im, phía bắc thuộc về Ma-na-se, biển làm giới hạn cho họ; Ma-na-se giáp A-se về phía bắc, và Y-sa-ca về phía đông.

Các câu này mô tả chi tiết ranh giới của phần sản nghiệp Ma-na-se, tiếp giáp với Ép-ra-im, A-se và Y-sa-ca. Một số thành nằm trong vùng ranh giới giữa Ép-ra-im và Ma-na-se, phản ánh mối liên hệ gần gũi giữa hai chi phái, vì cả hai đều là hậu tự của Giô-sép. Việc xác định rõ ràng các ranh giới rất quan trọng để duy trì trật tự và hòa thuận giữa các chi phái.

Giô-suê 17:11-13 (VIE1934)
11 Ma-na-se cũng có các thành ấy trong địa phận Y-sa-ca và A-se: Bết-Sê-an và các thành phụ thuộc nó, Di-bê-lê-am và các thành phụ thuộc nó, dân cư Đô-rơ và các thành phụ thuộc nó, dân cư Ên-Đô-rơ và các thành phụ thuộc nó, dân cư Tha-a-nác và các thành phụ thuộc nó, và dân cư Mê-ghi-đô và các thành phụ thuộc nó, tức là ba miền cao.
12 Song con cháu Ma-na-se không đuổi được dân cư các thành ấy; dân Ca-na-an cứ quyết ở trong xứ đó.
13 Khi dân Y-sơ-ra-ên đã mạnh, thì bắt dân Ca-na-an làm lao dịch, nhưng không đuổi chúng nó hết.

Ở đây ghi lại việc Ma-na-se không thể hoàn toàn đuổi dân Ca-na-an khỏi một số khu vực, chẳng hạn như Bết-Sê-an và Mê-ghi-đô. Mặc dù dân Y-sơ-ra-ên về sau đủ mạnh để khuất phục họ, họ đã bắt dân Ca-na-an làm lao dịch thay vì hoàn toàn đuổi họ ra khỏi xứ. Sự không vâng lời trọn vẹn này đối với mạng lệnh của Đức Chúa Trời đã tạo tiền đề cho những xung đột về sau với dân Ca-na-an. Những chiến thắng không hoàn toàn thường để lại những vấn đề lâu dài cho dân sự Đức Chúa Trời.

Giô-suê 17:14 (VIE1934)
14 Bấy giờ, con cháu Giô-sép nói cùng Giô-suê rằng: Vì sao ông chỉ cho chúng tôi một phần sản nghiệp, một phần đất mà thôi? Chúng tôi là một dân đông, vì Đức Giê-hô-va đã ban phước cho chúng tôi cho đến ngày nay.

Chi phái Giô-sép, bao gồm Ép-ra-im và Ma-na-se, cho rằng vì họ đông người nên họ đáng được nhận thêm đất. Họ đến với Giô-suê và lập luận rằng số lượng đông đảo cùng với những phước lành Đức Chúa Trời đã ban cho họ là lý do để họ được thêm lãnh thổ. Điều này cho thấy mong muốn có thêm nguồn lực của họ, nhưng đồng thời cũng cho thấy nguy cơ không hài lòng với phần mà Đức Chúa Trời đã cung cấp.

Giô-suê 17:15-18 (VIE1934)
15 Giô-suê đáp rằng: Nếu ngươi là một dân đông, hãy lên rừng, đốn cây mà lấy đất cho mình trong xứ của dân Phê-rê-sít và dân Rê-pha-im, vì núi Ép-ra-im chật đối với ngươi.
16 Con cháu Giô-sép nói rằng: Núi ấy không đủ cho chúng tôi; còn hết thảy dân Ca-na-an ở trong đồng bằng đều có xe bằng sắt, cả dân ở Bết-Sê-an và các thành phụ thuộc nó, lẫn dân ở trong trũng Gít-rê-ên.
17 Giô-suê nói cùng nhà Giô-sép, tức là Ép-ra-im và Ma-na-se, rằng: Ngươi là một dân đông và có quyền thế lớn; ngươi chẳng chỉ được một phần sản nghiệp thôi đâu.
18 Nhưng núi sẽ thuộc về ngươi; tuy là rừng cây, ngươi sẽ đốn cây đi, và các đầu cùng của nó sẽ thuộc về ngươi; vì ngươi sẽ đuổi dân Ca-na-an ra, dầu chúng nó có xe bằng sắt và dầu chúng nó mạnh.

Giô-suê đáp lại lời yêu cầu của họ bằng cách thách thức họ tiến lên vùng núi có rừng và tự khai phá thêm đất cho mình. Ông khích lệ họ đối đầu với dân Ca-na-an, dù kẻ thù có xe bằng sắt, cho thấy ông tin rằng họ có khả năng chiếm lấy vùng đất Đức Chúa Trời đã ban.

Câu trả lời của Giô-suê nhấn mạnh rằng những lời hứa của Đức Chúa Trời đòi hỏi đức tin đi cùng với hành động, chứ không phải chỉ thụ động chờ đợi. Họ phải tin cậy nơi sức mạnh của Đức Chúa Trời thay vì sợ hãi trước những kẻ thù mạnh mẽ. Chính vì họ là một dân đông và có quyền thế lớn, họ phải dùng sức lực mà Đức Chúa Trời đã ban cho để mở rộng phần sản nghiệp của mình và hoàn thành điều Ngài đã truyền phán.