Giô-suê 22

Trong Giô-suê 22, các chi phái Ru-bên, Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se ở phía đông trở về quê hương sau khi trung thành phục vụ phần còn lại của Y-sơ-ra-ên trong cuộc chinh phục Ca-na-an. Giô-suê khen ngợi lòng trung thành của họ và nhắc họ tiếp tục trung tín với các điều răn của Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, một sự hiểu lầm về một bàn thờ mà họ xây dựng suýt dẫn đến xung đột giữa các chi phái, cho đến khi vấn đề được giải quyết cách hòa bình. Chương này nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hiệp một và sự giao tiếp rõ ràng giữa cộng đồng dân sự của Đức Chúa Trời.

Giô-suê 22:1-5 (VIE1934)
1 Bấy giờ Giô-suê gọi người Ru-bên, người Gát, và phân nửa chi phái Ma-na-se,
2 nói rằng: Các ngươi đã giữ mọi điều Môi-se, tôi tớ Đức Giê-hô-va, đã truyền cho các ngươi, và đã vâng theo tiếng ta trong mọi điều ta đã truyền cho các ngươi.
3 Các ngươi đã chẳng lìa anh em mình trong những ngày lâu nay cho đến ngày nay, nhưng đã giữ cẩn thận điều răn của Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi.
4 Bây giờ Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi đã ban cho anh em các ngươi được nghỉ ngơi, như Ngài đã hứa với họ; vậy bây giờ hãy trở về trại mình, về xứ sản nghiệp của các ngươi mà Môi-se, tôi tớ Đức Giê-hô-va, đã ban cho các ngươi bên kia sông Giô-đanh.
5 Nhưng hãy cẩn thận làm theo điều răn và luật pháp mà Môi-se, tôi tớ Đức Giê-hô-va, đã truyền cho các ngươi, là phải yêu mến Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi, đi trong mọi đường lối Ngài, giữ các điều răn Ngài, gắn bó với Ngài, và hết lòng hết linh hồn phục vụ Ngài.

Giô-suê khen ngợi các chi phái phía đông vì sự trung tín trong việc vâng giữ những điều Môi-se truyền dạy và giúp đỡ trong cuộc chinh phục Ca-na-an. Ông ghi nhận lòng trung thành và những hy sinh của họ khi họ không bỏ mặc anh em Y-sơ-ra-ên trong suốt chiến dịch kéo dài. Bây giờ họ được tự do trở về vùng đất phía đông sông Giô-đanh, nhưng Giô-suê cảnh báo họ phải tiếp tục vâng lời Đức Chúa Trời. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tiếp tục yêu mến và phục vụ Đức Chúa Trời hết lòng, ngay cả sau khi trở về nhà, để họ tiếp tục ở trong giao ước với Ngài.

Giô-suê 22:6-9 (VIE1934)
6 Giô-suê chúc phước cho họ, rồi cho họ đi; họ trở về trại mình.
7 Môi-se đã chia sản nghiệp cho phân nửa chi phái Ma-na-se tại Ba-san; còn phân nửa kia, Giô-suê đã chia sản nghiệp cho họ với anh em mình bên này sông Giô-đanh về phía tây. Khi Giô-suê sai họ về trại mình, người cũng chúc phước cho họ,
8 và nói rằng: Hãy trở về trại mình, đem theo nhiều của cải, rất nhiều súc vật, bạc, vàng, đồng, sắt và rất nhiều áo xống; hãy chia chiến lợi phẩm của kẻ thù cho anh em mình.
9 Vậy dân Ru-bên, dân Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se trở về, lìa khỏi dân Y-sơ-ra-ên tại Si-lô, thuộc xứ Ca-na-an, đặng đi về xứ Ga-la-át, là xứ sản nghiệp của họ, mà họ đã nhận lãnh theo lời Đức Giê-hô-va dùng Môi-se truyền dạy.

Giô-suê chúc phước cho các chi phái phía đông trước khi họ trở về sản nghiệp ở phía đông sông Giô-đanh. Ông nhắc họ về những của cải họ đã thu được trong cuộc chinh phục và khuyến khích họ chia sẻ những chiến lợi phẩm đó với những người ở lại. Hành động này thể hiện sự hiệp một giữa các chi phái và sự hiểu biết rằng toàn thể Y-sơ-ra-ên đều được hưởng lợi từ những chiến thắng Đức Chúa Trời ban cho. Các chi phái phía đông ra đi trong hòa bình, tái khẳng định mối liên hệ của họ với toàn thể cộng đồng Y-sơ-ra-ên mặc dù bị ngăn cách về địa lý.

Giô-suê 22:10-12 (VIE1934)
10 Khi dân Ru-bên, dân Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se đến gần sông Giô-đanh, trong xứ Ca-na-an, thì xây tại đó một bàn thờ bên sông Giô-đanh, một bàn thờ rất lớn.
11 Dân Y-sơ-ra-ên nghe nói rằng: Kìa, dân Ru-bên, dân Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se đã xây một bàn thờ tại địa phận xứ Ca-na-an, bên sông Giô-đanh, đối ngang xứ của dân Y-sơ-ra-ên.
12 Khi dân Y-sơ-ra-ên nghe điều đó, cả hội chúng Y-sơ-ra-ên nhóm lại tại Si-lô, đặng đi lên đánh chúng.

Khi các chi phái phía đông xây một bàn thờ lớn bên sông Giô-đanh, những chi phái còn lại của Y-sơ-ra-ên lập tức hiểu lầm hành động đó. Các chi phái phía tây cho rằng bàn thờ là một hành động phản nghịch, có thể là một nơi thờ phượng không được Đức Chúa Trời cho phép, đe dọa sự hiệp một của họ và vi phạm những điều Đức Chúa Trời truyền dạy về sự thờ phượng. Sự hiểu lầm gây ra sự báo động, khiến toàn thể Y-sơ-ra-ên chuẩn bị chiến tranh. Điều này cho thấy sự thiếu thông tin có thể nhanh chóng leo thang thành xung đột ngay cả giữa dân sự của Đức Chúa Trời.

Giô-suê 22:13-16 (VIE1934)
13 Dân Y-sơ-ra-ên sai Phi-nê-a, con trai thầy tế lễ Ê-lê-a-sa, đến cùng dân Ru-bên, dân Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se, tại xứ Ga-la-át,
14 cùng với người mười trưởng tộc, mỗi chi phái một người, là những người đứng đầu các nhà của tổ phụ mình trong các họ hàng Y-sơ-ra-ên.
15 Họ đến cùng dân Ru-bên, dân Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se, tại xứ Ga-la-át, nói cùng họ rằng:
16 Cả hội chúng của Đức Giê-hô-va phán rằng: Các ngươi đã phạm tội phản nghịch nào cùng Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên vậy? Ngày nay các ngươi đã lìa bỏ việc theo Đức Giê-hô-va, xây cho mình một bàn thờ, đặng ngày nay phản nghịch cùng Đức Giê-hô-va.

Dân Y-sơ-ra-ên khôn ngoan quyết định sai Phi-nê-a, là thầy tế lễ, cùng các đại diện của từng chi phái đến đối chất với các chi phái phía đông trước khi sử dụng vũ lực. Họ hỏi liệu việc xây bàn thờ có phải là một hành động phản nghịch hay không, cáo buộc các chi phái phía đông đã lìa bỏ Đức Chúa Trời. Việc thẩm tra này cho thấy tình hình nghiêm trọng như thế nào, vì việc thờ phượng ngoài bàn thờ được chỉ định có thể bị xem là sự phản nghịch với Đức Chúa Trời, gây nguy hiểm cho cả dân tộc.

Giô-suê 22:17-20 (VIE1934)
17 Tội ác tại Phê-ô há chẳng đủ cho chúng ta sao? Dầu chúng ta đã được sạch khỏi tội ấy cho đến ngày nay, song tai vạ đã giáng trên hội chúng của Đức Giê-hô-va.
18 Mà ngày nay các ngươi lại muốn lìa bỏ việc theo Đức Giê-hô-va sao? Nếu ngày nay các ngươi phản nghịch Đức Giê-hô-va, thì ngày mai Ngài sẽ nổi giận cùng cả hội chúng Y-sơ-ra-ên.
19 Nếu xứ sản nghiệp các ngươi là ô uế, hãy qua xứ sản nghiệp của Đức Giê-hô-va, là nơi có đền tạm của Đức Giê-hô-va, mà nhận lấy sản nghiệp giữa chúng ta; nhưng chớ phản nghịch Đức Giê-hô-va, cũng chớ phản nghịch chúng ta, mà xây một bàn thờ khác ngoài bàn thờ của Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta.
20 A-can, con trai Xê-rách, há chẳng phạm tội về vật đáng diệt sao? Cơn giận đã giáng trên cả hội chúng Y-sơ-ra-ên, và người ấy không phải chỉ chết một mình vì tội ác mình.

Phi-nê-a nhắc các chi phái phía đông về những trường hợp phạm tội trong quá khứ, chẳng hạn như sự thờ lạy hình tượng tại Phê-ô và sự không vâng lời của A-can, là những việc đã khiến cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời giáng trên cả Y-sơ-ra-ên. Ông nhấn mạnh rằng tội lỗi trong một bộ phận có thể ảnh hưởng đến toàn thể dân tộc, vì cơn giận của Đức Chúa Trời liên quan đến tất cả mọi người. Để tránh điều này, Phi-nê-a thậm chí đề nghị họ có thể qua nhận đất tại Ca-na-an nếu họ cảm thấy vùng đất hiện tại của mình là ô uế. Mối quan tâm chính là bảo vệ sự hiệp một và sự thanh sạch trong sự thờ phượng, nhấn mạnh trách nhiệm chung của dân sự trong việc trung tín với Đức Chúa Trời.

Giô-suê 22:21-25 (VIE1934)
21 Dân Ru-bên, dân Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se đáp lời các trưởng tộc Y-sơ-ra-ên rằng:
22 Đức Chúa Trời của các thần, Giê-hô-va Đức Chúa Trời của các thần, chính Ngài biết, và Y-sơ-ra-ên cũng sẽ biết! Nếu việc này là phản nghịch hoặc gian dối cùng Đức Giê-hô-va, thì ngày nay chớ cứu chúng tôi!
23 Nếu chúng tôi đã xây một bàn thờ đặng lìa bỏ việc theo Đức Giê-hô-va, hoặc đặng dâng trên đó của lễ thiêu, lễ chay, hay lễ thù ân, thì chính Đức Giê-hô-va hãy đòi chúng tôi.
24 Không phải vậy! Nhưng chúng tôi làm điều ấy vì sợ rằng về sau con cháu các ngươi sẽ nói cùng con cháu chúng tôi rằng: Các ngươi có can gì với Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên?
25 Vì Đức Giê-hô-va đã lập sông Giô-đanh làm địa phận giữa chúng ta với các ngươi, hỡi dân Ru-bên và dân Gát! Các ngươi chẳng có phần gì nơi Đức Giê-hô-va. Như vậy, con cháu các ngươi sẽ khiến con cháu chúng tôi thôi kính sợ Đức Giê-hô-va.

Các chi phái phía đông đáp lại bằng một lời giải thích chân thành, khẳng định lòng trung thành của họ với Đức Chúa Trời. Họ tuyên bố rằng bàn thờ không được xây để dâng của lễ hay sinh tế, mà làm chứng giữa dân họ và phần còn lại của Y-sơ-ra-ên. Họ lo sợ rằng các thế hệ tương lai có thể bị loại khỏi sự thờ phượng vì sông Giô-đanh ngăn cách họ với các chi phái khác. Vì vậy, bàn thờ được dựng lên để nhắc nhở toàn thể Y-sơ-ra-ên rằng họ cũng thuộc về Đức Giê-hô-va. Lời giải thích này cho thấy mong muốn của họ về sự hiệp một và mối quan hệ liên tục với dân sự của Đức Chúa Trời.

Giô-suê 22:26-29 (VIE1934)
26 Vậy chúng tôi nói rằng: Bây giờ chúng ta hãy lo xây một bàn thờ, chẳng phải để dâng của lễ thiêu hay sinh tế,
27 nhưng làm chứng giữa chúng ta và các ngươi, cùng giữa các thế hệ về sau, rằng chúng ta được phép làm việc phục vụ Đức Giê-hô-va trước mặt Ngài, với của lễ thiêu, sinh tế và lễ thù ân; hầu cho con cháu các ngươi về sau chẳng nói cùng con cháu chúng tôi rằng: Các ngươi chẳng có phần gì nơi Đức Giê-hô-va.
28 Vậy chúng tôi nói rằng: Nếu về sau họ nói cùng chúng tôi hoặc cùng con cháu chúng tôi như vậy, thì chúng tôi sẽ đáp rằng: Hãy xem bản sao bàn thờ của Đức Giê-hô-va mà tổ phụ chúng tôi đã xây, chẳng phải để dâng của lễ thiêu hay sinh tế, nhưng làm chứng giữa chúng ta và các ngươi.
29 Đức Chúa Trời cấm chúng tôi phản nghịch Đức Giê-hô-va, ngày nay lìa bỏ việc theo Ngài, mà xây một bàn thờ để dâng của lễ thiêu, lễ chay hay sinh tế, ngoài bàn thờ của Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta ở trước đền tạm của Ngài.

Các chi phái phía đông giải thích rằng bàn thờ là biểu tượng cho mối liên hệ của họ với phần còn lại của Y-sơ-ra-ên, chứ không phải là nơi để dâng sinh tế. Họ lo sợ rằng các thế hệ tương lai có thể cố gắng loại họ khỏi giao ước, nên bàn thờ đứng như một lời nhắc nhở về đức tin và sự thờ phượng chung của họ. Họ tái khẳng định cam kết chỉ thờ phượng tại bàn thờ của hội mạc, cho thấy sự tôn trọng đối với những điều Đức Chúa Trời truyền dạy và mong muốn duy trì sự hiệp một trong dân tộc.

Giô-suê 22:30-34 (VIE1934)
30 Khi thầy tế lễ Phi-nê-a và các trưởng tộc của hội chúng, là những người đứng đầu các họ hàng Y-sơ-ra-ên đi với người, nghe lời dân Ru-bên, dân Gát và dân Ma-na-se nói, thì lấy làm tốt.
31 Phi-nê-a, con trai thầy tế lễ Ê-lê-a-sa, nói cùng dân Ru-bên, dân Gát và dân Ma-na-se rằng: Ngày nay chúng tôi biết Đức Giê-hô-va ở giữa chúng ta, vì các ngươi không phạm tội phản nghịch này cùng Đức Giê-hô-va. Các ngươi đã cứu dân Y-sơ-ra-ên khỏi tay Đức Giê-hô-va.
32 Phi-nê-a, con trai thầy tế lễ Ê-lê-a-sa, và các trưởng tộc trở về, lìa dân Ru-bên và dân Gát, từ xứ Ga-la-át về xứ Ca-na-an, đến cùng dân Y-sơ-ra-ên, và thuật lại cho họ.
33 Dân Y-sơ-ra-ên lấy làm tốt về việc đó; họ ngợi khen Đức Chúa Trời, không còn nói đến việc đi đánh họ, đặng hủy phá xứ mà dân Ru-bên và dân Gát ở.
34 Dân Ru-bên và dân Gát đặt tên cho bàn thờ là “Chứng Cớ”; vì họ nói rằng: Nó là chứng cớ giữa chúng ta rằng Đức Giê-hô-va là Đức Chúa Trời.

Phi-nê-a và các nhà lãnh đạo cảm thấy nhẹ nhõm và vui mừng trước lời giải thích của các chi phái phía đông. Họ nhận ra rằng không có sự phản nghịch hay không vâng lời nào, và bàn thờ được xây dựng như một lời chứng về sự hiệp một chứ không phải sự chia rẽ. Nhận thức này ngăn chặn chiến tranh và tái khẳng định sự hiệp một của toàn thể Y-sơ-ra-ên dưới quyền Đức Chúa Trời. Các chi phái phía đông đặt tên cho bàn thờ là “Chứng Cớ” để ghi nhớ sự việc này, bảo đảm rằng các thế hệ tương lai sẽ nhớ rằng tất cả họ đều thờ phượng cùng một Đức Chúa Trời. Chương kết thúc bằng sự bình an và hòa giải.