Giô-suê 24

Giô-suê 24 là chương cuối cùng của sách Giô-suê, kể lại việc Giô-suê tập hợp dân Y-sơ-ra-ên để lập lại giao ước với Đức Chúa Trời. Ông nhắc lại lịch sử của họ, từ thời Áp-ra-ham cho đến hiện tại, nhấn mạnh sự thành tín của Đức Chúa Trời. Giô-suê kêu gọi dân sự hết lòng phục vụ Đức Giê-hô-va và đưa ra một quyết định rõ ràng: từ bỏ mọi thần khác. Chương này kết thúc bằng sự qua đời và chôn cất Giô-suê, đánh dấu sự kết thúc chức vụ lãnh đạo của ông đối với Y-sơ-ra-ên.

Giô-suê 24:1 (VIE1934)
1 Giô-suê nhóm hiệp các chi phái Y-sơ-ra-ên tại Si-chem, rồi sai gọi các trưởng lão Y-sơ-ra-ên, các quan trưởng, các thẩm phán và các quan trưởng quân, và họ đều đến ra mắt Đức Chúa Trời.

Giô-suê tập hợp tất cả những người lãnh đạo Y-sơ-ra-ên tại Si-chem, một nơi có ý nghĩa đặc biệt trong lịch sử dân tộc, nơi Đức Chúa Trời đã lập lời hứa với Áp-ra-ham. Những người lãnh đạo các chi phái, đại diện cho toàn dân, đến ra mắt Đức Chúa Trời để chuẩn bị cho việc lập lại giao ước. Sự nhóm họp này là một dịp chính thức, trong đó các nhà lãnh đạo của dân tộc được kêu gọi tái khẳng định sự cam kết của họ đối với Đức Giê-hô-va.

Giô-suê 24:2-4 (VIE1934)
2 Giô-suê nói cùng cả dân sự rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên có phán như vầy: Tổ phụ các ngươi, kể cả Tha-rê, cha của Áp-ra-ham và Na-hô, ngày xưa ở bên kia sông, và đã phục sự các thần khác.
3 Ta đã đem tổ phụ các ngươi là Áp-ra-ham từ bên kia sông, dẫn người đi khắp xứ Ca-na-an, làm cho dòng dõi người thêm nhiều, và ban cho người Y-sác.
4 Ta đã ban cho Y-sác Gia-cốp và Ê-sau. Ta ban cho Ê-sau núi Sê-i-rơ làm sản nghiệp; còn Gia-cốp và các con trai người đi xuống xứ Ê-díp-tô.

Giô-suê, nói thay cho Đức Chúa Trời, bắt đầu nhắc lại lịch sử ban đầu của Y-sơ-ra-ên. Ông nhắc dân sự rằng tổ phụ của họ, kể cả Tha-rê, cha của Áp-ra-ham, đã từng phục vụ các thần khác. Nhưng Đức Chúa Trời đã chọn Áp-ra-ham, dẫn ông đến xứ Ca-na-an và ban phước cho ông bằng một dòng dõi đông đúc. Đức Chúa Trời đã dẫn dòng dõi của Gia-cốp theo một con đường khác, đưa họ xuống Ai Cập, chuẩn bị cho cuộc giải cứu lớn lao sẽ xảy ra sau đó.

Giô-suê 24:5-7 (VIE1934)
5 Ta sai Môi-se và A-rôn, dùng tai vạ hành hạ Ê-díp-tô, theo như điều ta đã làm giữa xứ ấy; rồi sau đó ta đem các ngươi ra.
6 Ta đem tổ phụ các ngươi ra khỏi Ê-díp-tô; các ngươi đi đến biển, và người Ê-díp-tô đuổi theo tổ phụ các ngươi bằng xe và người cưỡi ngựa đến Biển Đỏ.
7 Bấy giờ chúng kêu cầu cùng Đức Giê-hô-va; Ngài đặt sự tối tăm giữa các ngươi và người Ê-díp-tô, đem biển lấp chúng nó, và mắt các ngươi đã thấy điều ta làm tại Ê-díp-tô. Các ngươi ở trong đồng vắng một thời gian lâu dài.

Đức Chúa Trời nhắc Y-sơ-ra-ên về sự can thiệp của Ngài trong thời gian họ ở Ai Cập, đặc biệt nhấn mạnh rằng Ngài đã sai Môi-se và A-rôn để giải cứu họ qua một loạt tai vạ. Cuộc thoát khỏi Ai Cập đầy kỳ diệu tại Biển Đỏ, nơi Đức Chúa Trời giải cứu dân Ngài khỏi quân Ai Cập đang truy đuổi, được nhắc lại. Chính dân Y-sơ-ra-ên đã tận mắt chứng kiến những sự kiện kỳ diệu này, cho thấy quyền năng cứu rỗi và sự bảo vệ của Đức Chúa Trời. Tuy nhiên, sau đó họ vẫn phải lang thang trong đồng vắng trong nhiều năm.

Giô-suê 24:8-10 (VIE1934)
8 Ta đem các ngươi vào xứ của dân A-mô-rít ở bên kia sông Giô-đanh; chúng nó giao chiến cùng các ngươi, nhưng ta phó chúng nó vào tay các ngươi, các ngươi được xứ chúng nó làm sản nghiệp, và ta diệt chúng nó khỏi trước mặt các ngươi.
9 Ba-lác, con trai của Xíp-pô, vua Mô-áp, bèn dấy lên đánh Y-sơ-ra-ên, sai gọi Ba-la-am, con trai của Bê-ô, đặng rủa các ngươi.
10 Nhưng ta không khứng nghe lời Ba-la-am; vậy nên người cứ chúc phước cho các ngươi, và ta giải cứu các ngươi khỏi tay người.

Đức Chúa Trời tiếp tục nhắc lại cách Ngài dẫn Y-sơ-ra-ên vào xứ của dân A-mô-rít và ban cho họ chiến thắng trước kẻ thù. Ngài cũng nhắc họ về việc Ba-lác, vua Mô-áp, tìm cách dùng Ba-la-am để rủa sả Y-sơ-ra-ên. Nhưng Đức Chúa Trời đã can thiệp, biến điều mà kẻ thù muốn dùng để nguyền rủa thành lời chúc phước. Điều này cho thấy sự bảo vệ không lay chuyển của Đức Chúa Trời và quyền năng của Ngài trong việc đảo ngược những mối đe dọa chống lại dân Ngài.

Giô-suê 24:11-13 (VIE1934)
11 Các ngươi đi qua sông Giô-đanh, đến Giê-ri-cô. Người Giê-ri-cô, dân A-mô-rít, dân Phê-rê-sít, dân Ca-na-an, dân Hê-tít, dân Giê-rê-sê, dân Hê-vít, và dân Giê-bu-sít giao chiến cùng các ngươi; nhưng ta phó chúng nó vào tay các ngươi.
12 Ta sai ong vò vẽ đi trước các ngươi, đuổi chúng nó khỏi trước mặt các ngươi, tức là hai vua của dân A-mô-rít; chẳng phải bởi gươm hay cung của các ngươi.
13 Ta ban cho các ngươi một xứ mà các ngươi không lao nhọc, những thành mà các ngươi không xây cất, các ngươi ở đó; những vườn nho và vườn ô-li-ve mà các ngươi không trồng, các ngươi ăn trái.

Đức Chúa Trời nhắc Y-sơ-ra-ên về những chiến thắng trước các dân cư Ca-na-an sau khi họ vượt qua sông Giô-đanh. Ngài nhấn mạnh rằng họ không chinh phục được xứ bởi sức riêng của mình. Chính Đức Chúa Trời đã đuổi các dân Ca-na-an khỏi trước mặt họ và ban cho Y-sơ-ra-ên những thành mà họ không xây dựng cùng những vùng đất màu mỡ mà họ không trồng trọt. Điều này nhấn mạnh ân điển và sự chu cấp của Đức Chúa Trời khi Ngài ban Đất Hứa cho dân Ngài.

Giô-suê 24:14-15 (VIE1934)
14 Vậy bây giờ, hãy kính sợ Đức Giê-hô-va, lấy lòng thành thật và trung tín mà phục sự Ngài; hãy bỏ các thần mà tổ phụ các ngươi đã phục sự ở bên kia sông và tại xứ Ê-díp-tô, và phục sự Đức Giê-hô-va.
15 Nếu các ngươi không bằng lòng phục sự Đức Giê-hô-va, thì ngày nay hãy chọn ai mà mình muốn phục sự, hoặc các thần mà tổ phụ các ngươi đã phục sự ở bên kia sông, hoặc các thần của dân A-mô-rít trong xứ các ngươi ở. Nhưng ta và nhà ta sẽ phục sự Đức Giê-hô-va.

Giô-suê đưa dân sự đến một thời điểm phải đưa ra quyết định dứt khoát, kêu gọi họ kính sợ và phục sự Đức Giê-hô-va với lòng thành thật. Ông thách thức họ từ bỏ tất cả những thần ngoại bang còn sót lại và đưa ra một lựa chọn rõ ràng. Chính Giô-suê làm gương cho họ bằng lời tuyên bố rằng ông và nhà mình sẽ phục sự Đức Giê-hô-va. Đây là một thời điểm quyết định đối với sự cam kết của Y-sơ-ra-ên với giao ước của họ với Đức Chúa Trời.

Giô-suê 24:16-18 (VIE1934)
16 Dân sự bèn đáp rằng: Chẳng hề có chuyện chúng tôi lìa bỏ Đức Giê-hô-va đặng phục sự các thần khác!
17 Vì Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi là Đấng đã đem chúng tôi và tổ phụ chúng tôi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, tức là nhà nô lệ; Ngài đã làm những dấu kỳ lớn lao trước mắt chúng tôi, gìn giữ chúng tôi trong cả đường chúng tôi đi, và giữa các dân tộc mà chúng tôi đã đi qua.
18 Đức Giê-hô-va đã đuổi khỏi trước mặt chúng tôi hết thảy các dân, kể cả dân A-mô-rít ở trong xứ; vậy nên chúng tôi cũng sẽ phục sự Đức Giê-hô-va, vì Ngài là Đức Chúa Trời chúng tôi.

Dân sự đáp lại cách mạnh mẽ, khẳng định lòng trung thành của họ đối với Đức Giê-hô-va. Họ nhắc lại cách Đức Chúa Trời đã giải cứu họ khỏi Ai Cập, thực hiện những phép lạ trước mắt họ, đuổi kẻ thù và ban cho họ đất đai. Họ cam kết phục sự Đức Giê-hô-va, nhận biết rằng chỉ Ngài là Đức Chúa Trời và Đấng bảo vệ họ. Lời đáp của họ cho thấy cả dân sự sẵn lòng tiếp tục trung tín với giao ước.

Giô-suê 24:19-20 (VIE1934)
19 Giô-suê nói cùng dân sự rằng: Các ngươi không thể phục sự Đức Giê-hô-va, vì Ngài là Đức Chúa Trời thánh, là Đức Chúa Trời ghen; Ngài sẽ chẳng tha sự gian ác và tội lỗi các ngươi.
20 Nếu các ngươi lìa bỏ Đức Giê-hô-va, phục sự các thần ngoại bang, thì Ngài sẽ trở lại làm hại và diệt các ngươi, sau khi đã làm ơn cho các ngươi.

Giô-suê cảnh báo dân Y-sơ-ra-ên về tính nghiêm trọng của cam kết phục sự Đức Giê-hô-va. Khi ông nói: “Các ngươi không thể phục sự Đức Giê-hô-va,” ông nhấn mạnh đến sự khó khăn và trọng trách của một cam kết như vậy, bởi Đức Chúa Trời là thánh và ghen, đòi hỏi sự thờ phượng và lòng trung thành trọn vẹn. Giô-suê biết dân Y-sơ-ra-ên có khuynh hướng sa vào sự thờ hình tượng, nên ông cảnh báo rằng nếu họ lìa bỏ Đức Chúa Trời để phục sự các thần ngoại bang, họ sẽ phải đối diện với những hậu quả nghiêm trọng. Đức Chúa Trời không xem nhẹ tội lỗi. Qua lời cảnh báo này, Giô-suê cũng thử lòng dân sự, khiến họ hiểu rõ sự nghiêm trọng trong lời cam kết của mình và quyết tâm hết lòng phục sự Đức Chúa Trời, biết rằng Ngài đòi hỏi một tiêu chuẩn cao nơi họ.

Giô-suê 24:21-22 (VIE1934)
21 Dân sự nói cùng Giô-suê rằng: Không! Nhưng chúng tôi sẽ phục sự Đức Giê-hô-va!
22 Giô-suê nói cùng dân sự rằng: Các ngươi tự làm chứng nghịch cùng mình, rằng các ngươi đã chọn Đức Giê-hô-va đặng phục sự Ngài. Chúng đáp rằng: Chúng tôi làm chứng.

Dân sự vẫn khẳng định rằng họ sẽ phục sự Đức Giê-hô-va, bất chấp lời cảnh báo của Giô-suê. Giô-suê xác nhận rằng chính lời nói của họ khiến họ trở thành những người làm chứng cho chính mình. Họ đang tự tuyên bố trách nhiệm của mình phải trung tín. Khi thừa nhận điều này, họ tự chịu trách nhiệm về sự lựa chọn phục sự Đức Chúa Trời của mình.

Giô-suê 24:23-24 (VIE1934)
23 Vậy bây giờ, hãy bỏ các thần ngoại bang ở giữa các ngươi đi, và hãy hết lòng hướng về Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên.
24 Dân sự nói cùng Giô-suê rằng: Chúng tôi sẽ phục sự Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi, và chúng tôi sẽ vâng theo tiếng Ngài.

Giô-suê một lần nữa kêu gọi dân sự hành động, thúc giục họ loại bỏ mọi thần ngoại bang còn ở giữa mình và hết lòng hướng về Đức Chúa Trời. Dân sự lại khẳng định cam kết của họ, hứa sẽ phục sự Đức Giê-hô-va và vâng theo lời Ngài. Cuộc đối đáp này củng cố quyết định của họ tiếp tục trung tín với giao ước.

Giô-suê 24:25-26 (VIE1934)
25 Vậy, trong ngày đó, Giô-suê lập giao ước với dân sự, và ban cho họ luật lệ cùng mạng lịnh tại Si-chem.
26 Giô-suê chép các lời này trong sách luật pháp của Đức Chúa Trời; đoạn lấy một hòn đá lớn, dựng lên dưới cây dẻ nơi thánh của Đức Giê-hô-va.

Giô-suê chính thức hóa quyết định của dân sự bằng cách lập giao ước với họ và thiết lập các luật lệ cùng mạng lệnh tại Si-chem. Ông ghi lại giao ước trong sách luật pháp, bảo đảm rằng cam kết của họ được lưu lại. Hòn đá lớn được dựng dưới cây dẻ làm một lời nhắc nhở hữu hình về giao ước mà họ đã lập với Đức Chúa Trời, tượng trưng cho một cam kết ràng buộc.

Giô-suê 24:27 (VIE1934)
27 Giô-suê nói cùng cả dân sự rằng: Nầy, hòn đá này sẽ làm chứng cho chúng ta; vì nó đã nghe mọi lời của Đức Giê-hô-va mà Ngài đã phán cùng chúng ta. Nó sẽ làm chứng nghịch cùng các ngươi, e khi các ngươi chối bỏ Đức Chúa Trời mình.

Giô-suê tuyên bố rằng chính hòn đá sẽ làm chứng cho giao ước, theo nghĩa tượng trưng là nó đã “nghe” những lời được phán trong lúc lập giao ước. Hòn đá trở thành một lời nhắc nhở về lời hứa phục sự Đức Giê-hô-va, khiến dân sự phải chịu trách nhiệm về cam kết của mình. Nếu về sau họ chối bỏ Đức Chúa Trời, hòn đá này sẽ đứng đó như một chứng cớ về lòng trung thành mà họ đã tuyên bố.

Giô-suê 24:28 (VIE1934)
28 Đoạn Giô-suê cho dân sự ai nấy trở về sản nghiệp mình.

Sau khi giao ước được lập lại, Giô-suê cho dân sự trở về đất sản nghiệp của mình. Điều này đánh dấu sự kết thúc của buổi nhóm họp chính thức tại Si-chem và khép lại một giai đoạn quan trọng trong sự lãnh đạo của Giô-suê đối với dân tộc.

Giô-suê 24:29-30 (VIE1934)
29 Sau các việc ấy, Giô-suê, con trai Nun, tôi tớ của Đức Giê-hô-va, qua đời, hưởng thọ một trăm mười tuổi.
30 Người ta chôn người trong địa phận sản nghiệp người tại Thim-nát-Sê-rách, ở trên núi Ép-ra-im, về phía bắc núi Ga-ách.

Cái chết của Giô-suê ở tuổi 110 đánh dấu sự kết thúc cuộc đời và chức vụ lãnh đạo của ông đối với Y-sơ-ra-ên. Ông được chôn trong chính phần sản nghiệp của mình trên núi Ép-ra-im, trong vùng đất mà ông đã góp phần bảo đảm cho dân Y-sơ-ra-ên. Cuộc đời và sự lãnh đạo của Giô-suê để lại một di sản lâu dài: ông là người đã dẫn dắt Y-sơ-ra-ên vào Đất Hứa và giúp họ thiết lập lại giao ước với Đức Chúa Trời.

Giô-suê 24:31 (VIE1934)
31 Y-sơ-ra-ên phục sự Đức Giê-hô-va trọn đời Giô-suê, và trọn đời các trưởng lão sống lâu hơn Giô-suê, là những người đã biết mọi công việc Đức Giê-hô-va đã làm cho Y-sơ-ra-ên.

Câu này nhấn mạnh sự trung tín của Y-sơ-ra-ên trong suốt đời Giô-suê và suốt đời các trưởng lão sống lâu hơn ông. Những người này đã trực tiếp chứng kiến các công việc quyền năng của Đức Chúa Trời, và kinh nghiệm ấy giúp họ tiếp tục trung thành với Ngài. Điều này cho thấy ảnh hưởng tích cực của một sự lãnh đạo mạnh mẽ, được xây dựng trên mối quan hệ sâu nhiệm với Đức Chúa Trời.

Giô-suê 24:32 (VIE1934)
32 Các xương của Giô-sép, mà dân Y-sơ-ra-ên đã đem lên từ xứ Ê-díp-tô, thì chôn tại Si-chem, trong phần đất mà Gia-cốp đã mua của con cháu Hê-mô, cha của Si-chem, với giá một trăm miếng bạc; phần đất ấy đã trở thành sản nghiệp của con cháu Giô-sép.

Các xương của Giô-sép, được đem từ Ai Cập lên như ông đã yêu cầu trước khi qua đời, cuối cùng được chôn tại Si-chem. Việc này làm trọn mong muốn của Giô-sép được an nghỉ trong Đất Hứa, đồng thời nối kết lịch sử của Y-sơ-ra-ên với các tổ phụ và với vùng đất mà Đức Chúa Trời đã hứa ban cho họ. Si-chem trở thành một địa điểm quan trọng, không chỉ vì việc lập lại giao ước mà còn vì đây là nơi an nghỉ cuối cùng của một trong những nhân vật nổi bật nhất của Y-sơ-ra-ên.

Giô-suê 24:33 (VIE1934)
33 Ê-lê-a-sa, con trai A-rôn, cũng qua đời; người ta chôn người tại Ghi-bê-a của Phi-nê-a, con trai người, là đất đã ban cho người trong núi Ép-ra-im.

Chương này kết thúc bằng sự qua đời của Ê-lê-a-sa, thầy tế lễ thượng phẩm và con trai của A-rôn. Việc ông được chôn trong phần đất thuộc về Phi-nê-a, con trai mình, tượng trưng cho sự kết thúc của một thời kỳ lãnh đạo bắt đầu từ Môi-se, A-rôn và Giô-suê. Đây là thời điểm chuyển tiếp sang thế hệ lãnh đạo tiếp theo, khi dân Y-sơ-ra-ên tiếp tục sinh sống trong vùng đất mà Đức Chúa Trời đã ban cho họ.