Giô-suê 9

Trong chương này, người Ga-ba-ôn nghe về những chiến thắng quân sự của Y-sơ-ra-ên và lập một kế hoạch lừa dối để lập giao ước hòa bình với Y-sơ-ra-ên. Bằng cách giả vờ đến từ một xứ rất xa, họ tìm cách bảo vệ mình khỏi sự hủy diệt. Giô-suê và các nhà lãnh đạo Y-sơ-ra-ên lập giao ước với họ mà không cầu hỏi ý Đức Chúa Trời, dẫn đến một tình thế phức tạp.

Giô-suê 9:1-2 (VIE1934)
1 Khi các vua ở bên kia sông Giô-đanh, trong miền núi, trong đồng bằng, và dọc theo bờ biển lớn về phía Li-ban, tức là các vua Hê-tít, A-mô-rít, Ca-na-an, Phê-rê-sít, Hê-vít, và Giê-bu-sít, hay tin,
2 thì họ hiệp lại một lòng đặng giao chiến với Giô-suê và Y-sơ-ra-ên.

Các vua Ca-na-an, nghe về những chiến thắng của Y-sơ-ra-ên, liên kết với nhau để chống lại Y-sơ-ra-ên. Những vua này nhận thấy mối đe dọa do sự hiện diện của Y-sơ-ra-ên và tìm cách hợp lực để chống lại họ. Những câu này mở đầu cho một sự chống đối thống nhất, cho thấy nỗi sợ hãi và sự tuyệt vọng của các dân Ca-na-an trước quyền năng của Đức Chúa Trời được bày tỏ qua Y-sơ-ra-ên.

Giô-suê 9:3-5 (VIE1934)
3 Nhưng dân thành Ga-ba-ôn hay điều Giô-suê đã làm cho Giê-ri-cô và A-hi,
4 thì dùng mưu kế, giả làm sứ giả, lấy bao cũ chất trên lừa, bầu da đựng rượu cũ, rách và vá lại,
5 mang giày cũ và vá nơi chân, mặc áo cũ; còn bánh lương khô của họ thì đều khô và mốc.

Người Ga-ba-ôn biết rõ quyền năng của Y-sơ-ra-ên nên chọn một cách tiếp cận khác. Thay vì tham gia liên minh chống lại Y-sơ-ra-ên, họ lập một kế hoạch lừa dối. Bằng cách cải trang với những vật dụng cũ kỹ, hao mòn, họ khiến người ta tưởng rằng mình đã đi từ một xứ rất xa. Mục đích của họ là lừa Y-sơ-ra-ên lập giao ước hòa bình với mình, một kế hoạch khôn khéo để tránh số phận đã xảy đến với Giê-ri-cô và A-hi.

Giô-suê 9:6 (VIE1934)
6 Chúng đến cùng Giô-suê trong trại tại Ghinh-ganh, nói cùng người và dân Y-sơ-ra-ên rằng: Chúng tôi từ một xứ rất xa đến đây; vậy bây giờ hãy lập giao ước với chúng tôi.

Người Ga-ba-ôn trình bày lời thỉnh cầu với Giô-suê và các nhà lãnh đạo Y-sơ-ra-ên, tuyên bố rằng họ đến từ một xứ rất xa. Bằng cách này, họ hy vọng thuyết phục Y-sơ-ra-ên rằng mình không phải là mối đe dọa và không thuộc về những dân mà Đức Chúa Trời đã truyền cho Y-sơ-ra-ên phải tiêu diệt. Lời thỉnh cầu lập giao ước là phần cốt lõi trong kế hoạch sinh tồn của họ.

Giô-suê 9:7-8 (VIE1934)
7 Người Y-sơ-ra-ên nói cùng dân Hê-vít rằng: Có lẽ các ngươi ở giữa chúng ta; vậy làm sao chúng ta lập giao ước với các ngươi được?
8 Chúng đáp cùng Giô-suê rằng: Chúng tôi là tôi tớ ông. Giô-suê hỏi rằng: Các ngươi là ai? Và từ đâu đến?

Người Y-sơ-ra-ên có phần nghi ngờ và chất vấn câu chuyện của người Ga-ba-ôn. Họ hiểu rằng lập giao ước với những dân địa phương là điều bị cấm. Tuy nhiên, người Ga-ba-ôn tiếp tục sự lừa dối của mình, tự xưng là tôi tớ và tránh trả lời trực tiếp để duy trì vỏ bọc. Câu hỏi của Giô-suê cho thấy ông có sự thận trọng, nhưng đồng thời cũng cho thấy sự cần thiết của khả năng phân định.

Giô-suê 9:9-10 (VIE1934)
9 Chúng đáp rằng: Các tôi tớ ông từ một xứ rất xa đến, vì danh Giê-hô-va Đức Chúa Trời của ông; chúng tôi có nghe danh Ngài, và mọi điều Ngài đã làm tại xứ Ê-díp-tô,
10 cùng mọi điều Ngài đã làm cho hai vua dân A-mô-rít ở bên kia sông Giô-đanh, tức là Si-hôn, vua Hết-bôn, và Óc, vua Ba-san, ở tại Ách-ta-rốt.

Người Ga-ba-ôn tuyên bố rằng họ đến từ một xứ xa vì danh tiếng của Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên. Họ kể lại những công việc quyền năng Đức Chúa Trời đã làm, đặc biệt là những chiến thắng trước hai vua A-mô-rít là Si-hôn và Óc. Mặc dù những điều họ kể là thật, người Ga-ba-ôn cẩn thận không nhắc đến những chiến thắng gần đây hơn tại Giê-ri-cô và A-hi, vì điều đó sẽ tiết lộ rằng họ thực ra ở gần Y-sơ-ra-ên.

Giô-suê 9:11-13 (VIE1934)
11 Các trưởng lão chúng tôi và hết thảy dân xứ chúng tôi có nói rằng: Hãy lấy lương thực theo trong cuộc hành trình, đi đón chúng nó, và nói rằng: Chúng tôi là tôi tớ các ông; vậy bây giờ hãy lập giao ước với chúng tôi.
12 Đây là bánh của chúng tôi. Ngày chúng tôi ra đi đến đây, chúng tôi đã lấy nó còn nóng trong nhà mình làm lương thực; nhưng bây giờ, kìa, nó đã khô và mốc.
13 Các bầu da này chúng tôi đã đổ rượu mới vào, và kìa, chúng đã rách; áo xống và giày dép chúng tôi cũng đã cũ vì đường đi rất dài.

Người Ga-ba-ôn tiếp tục sự lừa dối tinh vi của mình bằng cách đưa ra bánh khô, bầu da rách và quần áo cũ, tuyên bố rằng tất cả những thứ ấy là kết quả của một cuộc hành trình dài. Họ dựa vào những bằng chứng vật chất về lương thực và hành trang để củng cố câu chuyện của mình. Đây là một hành động có tính toán nhằm đánh lừa Y-sơ-ra-ên tin rằng họ thật sự đến từ một xứ rất xa, qua đó tránh bị nghi ngờ.

Giô-suê 9:14-15 (VIE1934)
14 Người Y-sơ-ra-ên lấy lương thực của họ, nhưng không cầu hỏi Đức Giê-hô-va.
15 Giô-suê bèn lập hòa với họ, và lập giao ước với họ đặng cho họ được sống; các quan trưởng của hội chúng cũng thề cùng họ.

Các nhà lãnh đạo Y-sơ-ra-ên kiểm tra lương thực và hành trang của người Ga-ba-ôn nhưng không cầu hỏi Đức Giê-hô-va trong thời điểm quan trọng này. Việc thiếu sự cầu nguyện và phân định thuộc linh khiến họ lập giao ước với người Ga-ba-ôn và cho phép họ được sống. Quyết định này có tính ràng buộc, vì các quan trưởng Y-sơ-ra-ên đã thề với họ, mà không nhận ra rằng mình đã bị lừa. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tìm kiếm sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời trong mọi quyết định.

Giô-suê 9:16-18 (VIE1934)
16 Sau khi họ đã lập giao ước với chúng ba ngày, thì nghe rằng chúng là người lân cận mình, và ở giữa mình.
17 Dân Y-sơ-ra-ên lên đường, đến các thành chúng nó ngày thứ ba. Những thành ấy là Ga-ba-ôn, Kê-phi-ra, Bê-ê-rốt, và Ki-ri-át-Giê-a-rim.
18 Nhưng dân Y-sơ-ra-ên không đánh chúng nó, vì các quan trưởng của hội chúng đã thề cùng chúng nó bởi Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên. Cả hội chúng bèn lằm bằm cùng các quan trưởng.

Ba ngày sau khi lập giao ước, Y-sơ-ra-ên biết được sự thật: người Ga-ba-ôn chính là những người láng giềng sống gần họ. Mặc dù đã bị lừa dối, Y-sơ-ra-ên vẫn bị ràng buộc bởi lời thề trước mặt Đức Chúa Trời và không được làm hại họ. Điều này tạo ra sự căng thẳng trong cộng đồng, khi dân chúng phàn nàn với các nhà lãnh đạo vì đã để mình bị lừa. Tuy nhiên, sự trung tín với lời thề đã được đặt lên trên hoàn cảnh khó xử đó.

Giô-suê 9:19-21 (VIE1934)
19 Nhưng các quan trưởng nói cùng cả hội chúng rằng: Chúng tôi đã thề cùng chúng nó bởi Giê-hô-va Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên; vậy bây giờ chúng ta không thể đụng đến chúng nó được.
20 Chúng ta sẽ làm điều này cho chúng nó: Cứ để cho chúng nó sống, e khi chúng ta thất lời thề đã thề với chúng nó, thì cơn thạnh nộ giáng trên chúng ta chăng.
21 Các quan trưởng lại nói rằng: Hãy để chúng nó sống, nhưng phải đốn củi và gánh nước cho cả hội chúng, y như các quan trưởng đã hứa cùng chúng nó.

Các quan trưởng Y-sơ-ra-ên nhận ra tính nghiêm trọng của lời thề trước mặt Đức Chúa Trời và quyết định tha mạng cho người Ga-ba-ôn, dù họ đã lừa dối. Để tránh cơn thạnh nộ của Đức Chúa Trời, họ giữ giao ước nhưng giao cho người Ga-ba-ôn một vai trò phục dịch. Họ được chỉ định đốn củi và gánh nước cho Y-sơ-ra-ên, nhờ đó được sống nhưng phải ở trong vị trí phục tùng.

Giô-suê 9:22-23 (VIE1934)
22 Giô-suê gọi chúng đến, nói rằng: Sao các ngươi đã phỉnh gạt chúng ta mà nói rằng: Chúng tôi ở rất xa các ông, trong khi các ngươi ở giữa chúng ta?
23 Vậy bây giờ các ngươi bị rủa sả, không khỏi làm tôi mọi, phải đốn củi và gánh nước cho nhà của Đức Chúa Trời ta.

Giô-suê đối chất với người Ga-ba-ôn về sự lừa dối của họ. Mặc dù được phép sống, Giô-suê tuyên bố họ bị rủa sả và giao cho họ công việc phục dịch lâu dài. Công việc của họ sẽ phục vụ nhà của Đức Chúa Trời, càng nhấn mạnh địa vị phục tùng của họ. Hành động của người Ga-ba-ôn đã giúp họ giữ được mạng sống, nhưng phải trả giá bằng sự tự do, vì họ phải phục vụ Y-sơ-ra-ên.

Giô-suê 9:24-25 (VIE1934)
24 Chúng đáp cùng Giô-suê rằng: Vì người ta có nói rõ cho các tôi tớ ông rằng Giê-hô-va Đức Chúa Trời của ông đã truyền cho Môi-se, tôi tớ Ngài, ban cho ông cả xứ này, và diệt hết thảy dân cư trong xứ khỏi trước mặt ông; vậy chúng tôi rất sợ mất mạng vì ông, nên mới làm điều này.
25 Bây giờ, kìa, chúng tôi ở trong tay ông; ông muốn làm gì chúng tôi tùy ý, miễn là điều ấy coi là tốt và phải.

Người Ga-ba-ôn thú nhận sự sợ hãi của họ đối với Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên và mệnh lệnh Ngài đã truyền cho Môi-se về việc chinh phục xứ và tiêu diệt cư dân trong xứ. Sự lừa dối của họ xuất phát từ nỗi sợ chết, vì họ tin rằng mình sẽ bị tiêu diệt nếu không hành động. Giờ đây, họ hoàn toàn phó mình cho sự phán xét của Giô-suê, chấp nhận bất cứ hậu quả nào ông quyết định.

Giô-suê 9:26-27 (VIE1934)
26 Vậy Giô-suê đã làm cho chúng nó như vậy, và giải cứu chúng khỏi tay dân Y-sơ-ra-ên, nên họ không giết chúng nó.
27 Trong ngày ấy, Giô-suê định cho chúng nó đốn củi và gánh nước cho hội chúng và cho bàn thờ của Đức Giê-hô-va, tại nơi Ngài sẽ chọn, cho đến ngày nay.

Giô-suê giữ giao ước và bảo đảm rằng người Ga-ba-ôn không bị giết. Thay vào đó, họ được giao phục vụ hội chúng và bàn thờ của Đức Giê-hô-va, một công việc họ tiếp tục thực hiện. Kết quả này cho phép người Ga-ba-ôn được sống, nhưng dưới sự phục vụ Y-sơ-ra-ên. Vai trò của họ trở thành một lời nhắc nhở lâu dài về sự lừa dối của họ và về tầm quan trọng của việc giữ lời mình đã hứa trước mặt Đức Chúa Trời.