Nê-hê-mi 13

Nê-hê-mi 13 nhấn mạnh sự trở lại của Nê-hê-mi về Giê-ru-sa-lem sau một thời gian ngắn vắng mặt và những nỗ lực của ông để giải quyết nhiều vấn đề đã phát sinh trong thời gian ông vắng mặt. Chương này tập trung vào những cải cách của ông, bao gồm việc đuổi Tô-bi-gia ra khỏi đền thờ, sửa chữa việc sử dụng sai các nguồn cung cấp của đền thờ, tái lập sự giữ ngày Sa-bát, và bảo đảm dân sự phân rẽ khỏi những ảnh hưởng ngoại bang. Sự lãnh đạo cương quyết và lòng tận tụy của Nê-hê-mi trong việc giữ các điều-răn của Đức Chúa Trời là trọng tâm của chương này, cho thấy cam kết của ông trong việc bảo vệ sự thánh khiết của cộng đồng Do Thái.

Nê-hê-mi 13:1-5 (VIE1934)
1 Trong ngày ấy, người ta đọc sách Môi-se trước mặt dân sự; trong đó có chép rằng người Am-môn và người Mô-áp chẳng bao giờ được vào hội Đức Chúa Trời,
2 vì chúng nó không đem bánh và nước ra đón dân Y-sơ-ra-ên, lại thuê Ba-la-am chống chúng nó để rủa sả chúng nó; nhưng Đức Chúa Trời chúng ta đã đổi lời rủa sả ra lời chúc phước.
3 Khi dân sự nghe luật pháp, bèn phân rẽ mọi người ngoại bang ra khỏi Y-sơ-ra-ên.
4 Trước việc ấy, Ê-li-a-síp, thầy tế lễ, là người được đặt coi các phòng của nhà Đức Chúa Trời chúng ta, vốn là bà con với Tô-bi-gia.
5 Người đã dọn cho Tô-bi-gia một phòng lớn, là nơi trước kia người ta để các của-lễ chay, nhũ hương, khí dụng, một phần mười về lúa mì, rượu mới và dầu, là những vật phải ban cho người Lê-vi, người ca hát, và người canh cửa, cùng phần dâng cho các thầy tế lễ.

Khi sách Môi-se được đọc lớn tiếng, dân sự nhận lại điều-răn cấm người Am-môn và người Mô-áp vào hội Đức Chúa Trời vì những hành động thù nghịch của họ đối với Y-sơ-ra-ên trong quá khứ. Điều này dẫn đến một nỗ lực mới để phân rẽ khỏi những ảnh hưởng ngoại bang. Trong khi đó, Ê-li-a-síp, thầy tế lễ, đã cho phép Tô-bi-gia, một người vốn chống đối Nê-hê-mi, ở trong các phòng kho của đền thờ, khiến những lễ vật thánh dành cho việc phục vụ đền thờ bị thay thế. Điều này cho thấy sự sao nhãng luật pháp Đức Chúa Trời đã len lỏi ngay cả vào hàng ngũ lãnh đạo.

Nê-hê-mi 13:6-9 (VIE1934)
6 Trong suốt thời gian ấy, tôi không có ở Giê-ru-sa-lem; vì năm thứ ba mươi hai đời Ạt-ta-xét-xe, vua Ba-by-lôn, tôi đã trở về cùng vua. Sau ít lâu, tôi xin phép vua,
7 rồi trở về Giê-ru-sa-lem, và nhận biết điều ác Ê-li-a-síp đã làm vì Tô-bi-gia, dọn cho người một phòng trong hành lang của nhà Đức Chúa Trời.
8 Tôi rất buồn về việc ấy, bèn ném hết đồ đạc trong nhà của Tô-bi-gia ra khỏi phòng.
9 Tôi truyền lệnh làm sạch các phòng ấy, rồi đem các khí dụng của nhà Đức Chúa Trời, của-lễ chay và nhũ hương vào đó trở lại.

Sau khi trở về Giê-ru-sa-lem sau một thời gian ở Ba-by-lôn, Nê-hê-mi phát hiện rằng Tô-bi-gia, một quan chức người Am-môn và do đó không thuộc dân Do Thái, đã được cho phép sống trong một phòng thuộc khuôn viên đền thờ, vốn được dùng để chứa các lễ vật và vật dụng thánh. Tình trạng này xảy ra vì Ê-li-a-síp, thầy tế lễ, đã liên kết với Tô-bi-gia, vi phạm những luật lệ cấm người Am-môn vào hội Đức Giê-hô-va (Phục-truyền Luật-lệ Ký 23:3-6). Phẫn nộ trước sự tham nhũng và thỏa hiệp này, Nê-hê-mi lập tức đuổi đồ đạc của Tô-bi-gia ra khỏi phòng và truyền làm sạch phòng, khôi phục nó cho mục đích thánh ban đầu. Hành động của ông nhấn mạnh cam kết duy trì sự thánh khiết của đền thờ và sự chính trực trong việc thờ phượng, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ những ảnh hưởng ngoại bang khỏi một nơi thánh như vậy.

Nê-hê-mi 13:10-14 (VIE1934)
10 Tôi cũng nhận biết rằng phần của người Lê-vi chẳng được ban cho họ; vì vậy, mỗi người Lê-vi và người ca hát làm công việc đều trở về ruộng mình.
11 Tôi bèn trách các quan trưởng rằng: Sao nhà Đức Chúa Trời bị bỏ bê? Tôi nhóm họp chúng lại, và lập chúng vào chức vụ mình.
12 Cả Giu-đa đem một phần mười về lúa mì, rượu mới và dầu vào trong các kho.
13 Tôi lập thầy tế lễ Sê-lê-mia, thầy thông giáo Xa-đốc, và trong người Lê-vi là Phê-đa-gia làm thủ kho; bên họ có Ha-nan, con trai của Xa-cua, cháu của Mát-tha-nia; vì họ được kể là trung tín, và nhiệm vụ của họ là phân phát cho anh em mình.
14 Hỡi Đức Chúa Trời tôi, xin Ngài nhớ đến tôi về việc nầy, và đừng xóa bỏ những việc lành tôi đã làm vì nhà Đức Chúa Trời tôi và về các việc phục vụ nó!

Nê-hê-mi phát hiện rằng những người Lê-vi đã rời bỏ việc phục vụ trong đền thờ vì họ không nhận được phần lễ vật đáng lẽ phải được ban cho họ. Ông đối chất với các nhà lãnh đạo, đưa người Lê-vi trở lại chức vụ và tổ chức việc thu nhận các phần mười. Nê-hê-mi bổ nhiệm những người đáng tin cậy quản lý các kho, bảo đảm sự phân phát đúng đắn. Lời cầu nguyện xin Đức Chúa Trời nhớ đến những việc lành của ông cho thấy ông nương cậy vào sự nhìn nhận của Đức Chúa Trời hơn là sự khen ngợi của con người.

Nê-hê-mi 13:15-18 (VIE1934)
15 Trong những ngày ấy, tôi thấy trong Giu-đa có người đạp bàn ép rượu trong ngày Sa-bát, chở bó lúa, chất rượu, nho, vả và mọi thứ hàng hóa trên lừa, đem vào Giê-ru-sa-lem trong ngày Sa-bát. Tôi bèn răn họ trong ngày họ bán đồ ăn.
16 Có những người Ty-rơ ở đó, đem cá và mọi thứ hàng hóa đến bán cho người Giu-đa, ngay tại Giê-ru-sa-lem trong ngày Sa-bát.
17 Tôi bèn trách các người sang trọng của Giu-đa rằng: Các ngươi làm điều ác gì đây, làm ô uế ngày Sa-bát?
18 Tổ phụ các ngươi chẳng từng làm như vậy sao? Đức Chúa Trời chúng ta chẳng vì đó mà giáng mọi tai họa nầy trên chúng ta và trên thành nầy sao? Các ngươi lại còn làm cho cơn giận giáng trên Y-sơ-ra-ên thêm lên, vì làm ô uế ngày Sa-bát.

Nê-hê-mi nhận thấy việc vi phạm ngày Sa-bát xảy ra rộng rãi, khi dân sự buôn bán và làm việc trong ngày thánh. Điều này khiến ông vô cùng lo lắng vì ông hiểu rằng ngày Sa-bát được dành cho sự nghỉ ngơi và thờ phượng, chứ không phải cho việc buôn bán. Nê-hê-mi nghiêm khắc quở trách các người sang trọng vì đã cho phép những hoạt động này xảy ra, nhắc họ rằng sự coi thường luật pháp Đức Chúa Trời trong quá khứ đã đem tai họa trên Y-sơ-ra-ên, và ông lo sợ những hậu quả tương tự sẽ xảy ra nếu họ tiếp tục những việc này.

Nê-hê-mi 13:19-22 (VIE1934)
19 Xảy ra, khi các cửa thành Giê-ru-sa-lem gần tối trước ngày Sa-bát, tôi truyền đóng các cửa, và truyền không được mở cho đến sau ngày Sa-bát. Tôi cũng đặt một số đầy tớ tôi giữ cửa, hầu cho không có hàng hóa nào được đem vào trong ngày Sa-bát.
20 Các người buôn bán và bán đủ thứ hàng hóa nghỉ đêm một hai lần ở ngoài Giê-ru-sa-lem.
21 Tôi bèn răn họ rằng: Sao các ngươi nghỉ đêm ở gần tường thành? Nếu các ngươi còn làm nữa, ta sẽ tra tay đến các ngươi! Từ đó, họ không đến trong ngày Sa-bát nữa.
22 Tôi cũng truyền người Lê-vi phải làm cho mình được sạch, rồi đến giữ các cửa thành, để làm cho ngày Sa-bát nên thánh. Hỡi Đức Chúa Trời tôi, xin Ngài cũng nhớ đến tôi về việc nầy, và thương xót tôi theo sự nhân từ lớn lao của Ngài!

Để ngăn chặn những vi phạm ngày Sa-bát tiếp diễn, Nê-hê-mi truyền đóng các cửa thành trước ngày Sa-bát và đặt lính canh để ngăn những người buôn bán vào thành. Mặc dù những người buôn bán tìm cách ở lại bên ngoài tường thành, Nê-hê-mi nghiêm khắc cảnh cáo họ không được trở lại, và sự cương quyết của ông đã chấm dứt tập tục này. Ông cũng truyền cho người Lê-vi chịu trách nhiệm canh giữ ngày Sa-bát. Một lần nữa, Nê-hê-mi cầu xin lòng thương xót và ân huệ của Đức Chúa Trời, tìm kiếm sự chấp thuận của Ngài đối với những cải cách mà ông thực hiện.

Nê-hê-mi 13:23-27 (VIE1934)
23 Trong những ngày ấy, tôi cũng thấy người Giu-đa cưới những người nữ Ách-đốt, Am-môn và Mô-áp.
24 Một nửa con cái chúng nói tiếng Ách-đốt, không biết nói tiếng Giu-đa, chỉ nói theo tiếng của dân nầy hay dân kia.
25 Tôi bèn trách chúng, rủa chúng, đánh một vài người, nhổ tóc họ, và khiến họ thề trước mặt Đức Chúa Trời rằng: Các ngươi chớ gả con gái mình cho con trai chúng nó, cũng đừng cưới con gái chúng nó cho con trai mình hay cho mình.
26 Sa-lô-môn, vua Y-sơ-ra-ên, chẳng phải đã phạm tội vì những việc ấy sao? Trong nhiều nước, chẳng có vua nào như người, được Đức Chúa Trời mình yêu mến, và được Đức Chúa Trời đặt làm vua trên cả Y-sơ-ra-ên; dầu vậy, những người nữ ngoại bang đã khiến người phạm tội.
27 Há chúng ta nên nghe tin các ngươi làm mọi điều ác lớn dường ấy, phạm tội cùng Đức Chúa Trời chúng ta, cưới những người nữ ngoại bang sao?

Nê-hê-mi gặp những người Giu-đa đã kết hôn với những người nữ ngoại bang, dẫn đến sự pha loãng ngôn ngữ và văn hóa Hê-bơ-rơ. Ông nghiêm khắc quở trách họ về sự bất tuân này, nhắc lại rằng ngay cả vua Sa-lô-môn, người được Đức Chúa Trời yêu mến, cũng đã bị những người vợ ngoại bang dẫn vào con đường phạm tội. Những hành động của Nê-hê-mi—quở trách, dùng hình phạt thể chất và buộc họ thề—cho thấy mối quan tâm sâu sắc của ông trong việc bảo vệ bản sắc và sự trung tín của Y-sơ-ra-ên đối với Đức Chúa Trời.

Nê-hê-mi 13:28-31 (VIE1934)
28 Một người trong con trai của Giê-hô-gia-đa, con trai của Ê-li-a-síp, thầy tế lễ thượng phẩm, làm phò mã của San-ba-lát, người Hô-rôn; vậy, tôi đuổi người khỏi bên tôi.
29 Hỡi Đức Chúa Trời tôi, xin Ngài nhớ đến chúng nó, vì chúng nó đã làm ô uế chức tế lễ, giao ước của chức tế lễ và của người Lê-vi.
30 Vậy, tôi làm cho chúng được sạch khỏi mọi vật ngoại bang, và lập cho các thầy tế lễ và người Lê-vi, mỗi người theo chức vụ mình.
31 Tôi cũng lập những kỳ nhất định cho việc dâng củi và các hoa quả đầu mùa. Hỡi Đức Chúa Trời tôi, xin Ngài nhớ đến tôi làm ích cho tôi!

Nê-hê-mi phát hiện rằng ngay cả hàng ngũ thầy tế lễ cũng đã bị thỏa hiệp thông qua những liên minh với các kẻ thù ngoại bang, bao gồm San-ba-lát. Ông đuổi những người phạm lỗi và cầu xin Đức Chúa Trời xét đoán họ vì đã làm ô uế chức tế lễ. Những cải cách của Nê-hê-mi thanh tẩy cộng đồng khỏi những ảnh hưởng ngoại bang, tái lập sự thờ phượng đúng đắn và bảo đảm các lễ vật được dâng đều đặn. Lời cầu nguyện cuối cùng của ông phản ánh mong muốn liên tục của ông về sự ưu ái của Đức Chúa Trời đối với những nỗ lực thanh tẩy và khôi phục dân tộc.