Phục Truyền Luật Lệ Ký 2
Trong chương này, Môi-se kể lại hành trình của Y-sơ-ra-ên qua đồng vắng, tập trung vào những lần họ gặp gỡ các dân tộc khác nhau. Đức Chúa Trời truyền cho họ tránh xung đột với một số dân, như con cháu Ê-sau và Lót, đồng thời dẫn dắt họ đến những trận chiến cuối cùng sẽ đưa họ tiến gần Đất Hứa. Chương này nhấn mạnh quyền tể trị của Đức Chúa Trời trên các dân tộc và sự chu cấp của Ngài cho Y-sơ-ra-ên trong suốt hành trình.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:1-3 (VIE1934)
1 Đoạn, chúng ta quay lại, đi vào đồng vắng theo đường về Biển Đỏ, y như Đức Giê-hô-va đã phán cùng ta; chúng ta đi vòng quanh núi Sê-i-rơ trong nhiều ngày.
2 Đức Giê-hô-va phán cùng ta rằng:
3 Các ngươi đã đi vòng quanh núi nầy đủ lâu rồi; hãy quay về phía bắc.
Dân Y-sơ-ra-ên đi về phía nam theo sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời và ở trong một thời gian đáng kể gần núi Sê-i-rơ, nơi con cháu Ê-sau sinh sống. Sau khoảng thời gian dài đó, Đức Chúa Trời truyền cho họ đổi hướng và đi về phía bắc. Đây là một thời điểm chuyển tiếp khi Đức Chúa Trời bắt đầu dẫn dắt họ đến những cuộc gặp gỡ mới và cuối cùng tiến về Đất Hứa.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:4-6 (VIE1934)
4 Hãy truyền cho dân sự rằng: Các ngươi sẽ đi qua địa phận của anh em mình, là con cháu Ê-sau, ở tại Sê-i-rơ; chúng nó sẽ sợ các ngươi. Vậy, hãy cẩn thận,
5 chớ gây sự với chúng nó; vì ta sẽ không cho các ngươi một phần nào trong xứ chúng nó, dầu chỉ một nơi bàn chân đạp đến; bởi ta đã ban núi Sê-i-rơ cho Ê-sau làm sản nghiệp.
6 Các ngươi hãy dùng tiền mua thức ăn của chúng nó mà ăn, cũng hãy dùng tiền mua nước của chúng nó mà uống.
Khi Y-sơ-ra-ên đến gần xứ của dân Ê-đôm, là con cháu của Ê-sau, Đức Chúa Trời truyền cho họ đi qua trong hòa bình và không gây chiến. Xứ Ê-đôm đã được Đức Chúa Trời ban cho Ê-sau, và Y-sơ-ra-ên phải tôn trọng điều đó. Thay vì lấy những gì mình cần, họ phải dùng tiền mua thức ăn và nước uống, bảo đảm một cuộc đi qua hòa bình khi Đức Chúa Trời chu cấp nhu cầu của họ qua những giao dịch này.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:7 (VIE1934)
7 Vì Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã ban phước cho ngươi trong mọi công việc của tay ngươi; Ngài biết ngươi đi qua đồng vắng rộng lớn nầy; trong bốn mươi năm ấy, Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã ở cùng ngươi; ngươi chẳng thiếu thốn chi hết.
Đức Chúa Trời bảo đảm với dân Y-sơ-ra-ên rằng dù họ đã trải qua một hành trình dài trong đồng vắng, họ không bao giờ thiếu thốn vì Ngài đã chu cấp cho họ. Câu này nhấn mạnh sự thành tín và chăm sóc của Đức Chúa Trời đối với dân Ngài. Ngay cả trong thời gian lang thang, Đức Chúa Trời vẫn ban phước cho họ trong mọi sự, bảo đảm sự sống còn và phúc lợi của họ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:8-9 (VIE1934)
8 Vậy, chúng ta đi ngang qua anh em mình, là con cháu Ê-sau ở tại Sê-i-rơ, tránh đường đồng bằng, tránh Ê-lát và Ê-xi-ôn-Ghê-be; rồi chúng ta quay lại đi qua đường đồng vắng Mô-áp.
9 Đức Giê-hô-va phán cùng ta rằng: Chớ gây sự với Mô-áp, cũng chớ đánh giặc cùng chúng nó; vì ta sẽ không cho ngươi một phần nào trong xứ chúng nó làm sản nghiệp, bởi ta đã ban A-rơ cho con cháu Lót làm sản nghiệp.
Sau khi đi qua xứ Ê-đôm trong hòa bình, dân Y-sơ-ra-ên cũng được truyền phải tránh xung đột với dân Mô-áp, là con cháu của Lót. Giống như Ê-đôm, xứ Mô-áp đã được Đức Chúa Trời ban cho họ, và Y-sơ-ra-ên không được chiếm lấy bất cứ phần nào trong đó. Điều này tiếp tục cho thấy Đức Chúa Trời tôn trọng những lời hứa của Ngài đối với các dân tộc khác và Ngài có quyền tể trị trên phần sản nghiệp của họ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:10-12 (VIE1934)
10 (Xưa kia, dân Ê-mim ở trong xứ ấy, là một dân lớn, đông và cao như dân A-na-kim.
11 Họ cũng được kể là người cao lớn như dân A-na-kim; nhưng người Mô-áp gọi họ là Ê-mim.
12 Dân Hô-rít ngày trước cũng ở tại Sê-i-rơ, nhưng con cháu Ê-sau đã đuổi họ ra, diệt họ khỏi trước mặt mình, rồi ở trong xứ họ, như Y-sơ-ra-ên đã làm cho xứ mà Đức Giê-hô-va ban cho họ làm sản nghiệp.)
Đoạn này cung cấp một phần bối cảnh lịch sử, giải thích rằng xứ Mô-áp và Ê-đôm trước đây từng có những dân tộc mạnh mẽ như Ê-mim và Hô-rít sinh sống. Những dân này cao lớn và mạnh mẽ, tương tự dân A-na-kim, nhưng đã bị người Mô-áp và Ê-đôm đuổi khỏi xứ. Đoạn này nhắc Y-sơ-ra-ên rằng Đức Chúa Trời có quyền ban đất cho ai Ngài muốn, và ngay cả những dân tộc hùng mạnh cũng có thể bị đuổi khỏi xứ khi Ngài quyết định như vậy.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:13-15 (VIE1934)
13 Bây giờ, hãy đứng dậy, đi qua khe Xê-rết. Vậy, chúng ta đi qua khe Xê-rết.
14 Từ khi chúng ta lìa Ca-đe-Ba-nê-a cho đến khi đi qua khe Xê-rết, trải ba mươi tám năm, cho đến khi cả thế hệ những người lính chiến đều bị diệt khỏi giữa trại, y như Đức Giê-hô-va đã thề cùng họ.
15 Vì tay của Đức Giê-hô-va đã nghịch lại họ, để diệt họ khỏi giữa trại cho đến khi họ bị diệt hết.
Mất ba mươi tám năm để dân Y-sơ-ra-ên đi từ Ca-đe-Ba-nê-a đến khe Xê-rết, trong thời gian đó thế hệ cũ, những người lính chiến, lần lượt chết hết. Điều này hoàn thành sự phán xét của Đức Chúa Trời vì sự thiếu đức tin của họ tại Ca-đe-Ba-nê-a. Câu này nhấn mạnh tính trọn vẹn của sự phán xét đối với thế hệ không có đức tin và mở đường cho thế hệ mới đứng lên tiếp tục tiến về Đất Hứa.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:16-19 (VIE1934)
16 Vậy, khi hết thảy những người lính chiến đã chết hết giữa dân sự,
17 Đức Giê-hô-va phán cùng ta rằng:
18 Ngày nay ngươi sẽ đi ngang qua A-rơ, ở nơi biên giới Mô-áp.
19 Khi ngươi đến gần con cháu Am-môn, chớ gây sự với chúng nó, chớ đánh giặc cùng chúng nó; vì ta sẽ không cho ngươi một phần nào trong xứ của con cháu Am-môn làm sản nghiệp, bởi ta đã ban xứ ấy cho con cháu Lót làm sản nghiệp.
Sau khi thế hệ những người phản nghịch đã qua đi, Đức Chúa Trời dẫn thế hệ mới đến gần xứ của dân Am-môn và truyền họ không được gây chiến. Giống như Mô-áp, xứ của dân Am-môn là món quà Đức Chúa Trời ban cho con cháu Lót. Điều này một lần nữa cho thấy Đức Chúa Trời tôn trọng lời hứa của Ngài đối với các dân tộc khác và có quyền kiểm soát trên phần sản nghiệp của các xứ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:20-23 (VIE1934)
20 Xứ ấy cũng được kể là xứ của dân cao lớn; xưa kia dân cao lớn ở đó, dân Am-môn gọi chúng nó là Xam-xu-mim.
21 Chúng nó là một dân lớn, đông và cao như dân A-na-kim; nhưng Đức Giê-hô-va đã diệt chúng nó khỏi trước mặt người Am-môn, và người Am-môn đã đuổi chúng nó đi, ở trong chỗ chúng nó.
22 Đức Giê-hô-va cũng đã làm như vậy cho con cháu Ê-sau, là những người ở tại Sê-i-rơ, khi Ngài diệt dân Hô-rít khỏi trước mặt họ; họ đuổi dân ấy đi và ở vào chỗ của họ cho đến ngày nay.
23 Còn dân A-vim ở trong các làng mạc cho đến Ga-xa, thì dân Cáp-tô-rim từ Cáp-tô đã đến diệt họ và ở vào chỗ của họ.
Ở đây, thêm bối cảnh lịch sử được đưa ra, giải thích rằng xứ của dân Am-môn, cũng như Ê-đôm và Mô-áp, trước đây từng có những dân tộc cao lớn sinh sống. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời cho phép những dân này bị đánh bại, một lần nữa cho thấy quyền năng của Ngài trong việc quyết định ai sẽ cư trú tại vùng đất nào. Điều này tiếp tục củng cố chủ đề về quyền tể trị của Đức Chúa Trời trên mọi dân tộc.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:24-25 (VIE1934)
24 Hãy đứng dậy, đi qua sông Ạt-nôn; nầy, ta đã phó Si-hôn, vua Hết-bôn, người A-mô-rít, và xứ người vào tay ngươi; hãy khởi chiếm lấy, và đánh giặc cùng người.
25 Ngày nay ta sẽ bắt đầu làm cho các dân dưới cả trời nghe danh ngươi đều kinh hãi và run rẩy trước mặt ngươi; khi họ nghe nói về ngươi, sẽ run rẩy và quặn thắt vì cớ ngươi.
Đức Chúa Trời giờ đây truyền Y-sơ-ra-ên chuẩn bị chiến đấu với Si-hôn, vua A-mô-rít ở Hết-bôn, báo hiệu sự bắt đầu của việc chinh phục xứ. Đức Chúa Trời hứa làm cho các dân tộc chung quanh Y-sơ-ra-ên kinh hãi, bảo đảm chiến thắng cho họ. Đây là sự chuyển đổi từ việc đi qua hòa bình những vùng đất của các dân tộc khác sang việc trực tiếp chinh phục, khi kế hoạch của Đức Chúa Trời cho Y-sơ-ra-ên nhận lấy Đất Hứa bắt đầu được thực hiện.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:26-29 (VIE1934)
26 Ta sai sứ giả từ đồng vắng Kê-đê-mốt đến Si-hôn, vua Hết-bôn, nói những lời hòa bình rằng:
27 Xin cho tôi đi ngang qua xứ ông; tôi sẽ đi theo đường cái, không xây qua bên hữu hay bên tả.
28 Ông hãy bán thức ăn cho tôi lấy bạc để tôi ăn, và bán nước cho tôi lấy bạc để tôi uống; chỉ xin cho tôi đi bộ ngang qua xứ ông,
29 như con cháu Ê-sau ở tại Sê-i-rơ và dân Mô-áp ở tại A-rơ đã làm cho tôi, cho đến khi tôi đi qua sông Giô-đanh vào xứ mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi ban cho chúng tôi.
Trước khi chiến đấu, Môi-se sai sứ giả đến Si-hôn với lời hòa bình, xin phép được đi qua xứ ông, giống như họ đã làm với Ê-đôm và Mô-áp. Y-sơ-ra-ên đề nghị mua thức ăn và nước uống, không tìm kiếm xung đột mà chỉ muốn đi qua. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời có một kế hoạch khác đối với dân A-mô-rít, dẫn đến trận chiến.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:30-31 (VIE1934)
30 Nhưng Si-hôn, vua Hết-bôn, không chịu cho chúng ta đi qua; vì Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã làm cho tâm thần người cứng cỏi, và lòng người ra cứng cỏi, hầu cho phó người vào tay ngươi, y như ngày nay.
31 Đức Giê-hô-va phán cùng ta rằng: Kìa, ta đã bắt đầu phó Si-hôn và xứ người vào tay ngươi; hãy khởi chiếm lấy, để ngươi được nhận xứ người làm sản nghiệp.
Si-hôn, mặc dù Y-sơ-ra-ên đưa ra lời đề nghị hòa bình, vẫn từ chối cho họ đi qua vì Đức Chúa Trời đã làm lòng ông cứng cỏi. Điều này nằm trong kế hoạch của Đức Chúa Trời để phó Si-hôn và xứ của ông vào tay Y-sơ-ra-ên. Sự cứng lòng của Si-hôn mở đường cho một trận chiến quyết định, và Đức Chúa Trời đã định sẵn chiến thắng cho Y-sơ-ra-ên như một phần trong kế hoạch lớn hơn của Ngài nhằm ban cho họ xứ mà Ngài đã hứa.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:32-33 (VIE1934)
32 Si-hôn và cả dân người bèn ra đánh chúng ta tại Gia-ha.
33 Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta phó người vào tay chúng ta; chúng ta đánh bại người, các con trai người và cả dân người.
Khi Si-hôn và quân đội của ông tiến ra chiến đấu với Y-sơ-ra-ên tại Gia-ha, Đức Chúa Trời phó họ vào tay Y-sơ-ra-ên. Dân Y-sơ-ra-ên chiến thắng, đánh bại Si-hôn, các con trai ông và toàn thể dân ông. Đây là một chiến thắng quan trọng trong hành trình của họ, khi Đức Chúa Trời bày tỏ quyền năng của Ngài bằng cách ban chiến thắng cho Y-sơ-ra-ên trước một kẻ thù hùng mạnh.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:34-35 (VIE1934)
34 Trong lúc ấy, chúng ta chiếm hết các thành của người, diệt sạch nam, nữ và con trẻ trong mỗi thành, không để lại một ai.
35 Chúng ta chỉ lấy các súc vật và của cướp trong các thành mình đã chiếm làm của mình.
Sau khi đánh bại quân đội Si-hôn, dân Y-sơ-ra-ên chiếm lấy tất cả các thành của dân A-mô-rít và hoàn toàn tiêu diệt dân cư trong đó. Sự hủy diệt hoàn toàn này được thực hiện theo mạng lệnh của Đức Chúa Trời, bảo đảm không còn người nào trong các thành ấy sống sót. Tuy nhiên, họ được phép lấy súc vật và chiến lợi phẩm làm của cải sau chiến thắng.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 2:36-37 (VIE1934)
36 Từ A-rô-e, ở trên bờ sông Ạt-nôn, và thành ở trong trũng, cho đến Ga-la-át, chẳng có thành nào cao quá sức chúng ta; Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta đã phó hết thảy vào tay chúng ta.
37 Chỉ có xứ của con cháu Am-môn, dọc theo sông Gia-bốc, các thành trên núi và mọi nơi Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta đã cấm chúng ta, thì các ngươi không đến gần.
Dân Y-sơ-ra-ên chiếm được một vùng rộng lớn, từ A-rô-e đến Ga-la-át, và không có thành nào có thể chống lại họ vì Đức Giê-hô-va đã ban chiến thắng cho họ. Tuy nhiên, họ vâng theo mạng lệnh của Đức Chúa Trời, không tiến vào xứ của dân Am-môn và tôn trọng ranh giới mà Ngài đã đặt ra. Điều này cho thấy sự vâng phục của Y-sơ-ra-ên đối với những chỉ dẫn cụ thể của Đức Chúa Trời về những vùng đất họ phải chinh phục và những vùng đất họ phải tránh.