Phục Truyền Luật Lệ Ký 24
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24 trình bày nhiều luật liên quan đến công bằng xã hội, đặc biệt trong hôn nhân, các mối quan hệ gia đình, việc vay mượn và cách đối xử với những người dễ bị tổn thương trong xã hội. Những luật này bày tỏ sự quan tâm của Đức Chúa Trời đến sự công bằng, lòng thương xót và việc bảo vệ những người yếu thế, đặc biệt trong các vấn đề hôn nhân, nợ nần, tiền công và sự chăm sóc người nghèo.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:1 (VIE1934)
1 Khi một người nam lấy vợ và cưới nàng, nếu nàng không được đẹp lòng người, vì người đã tìm thấy nơi nàng một điều gì đáng xấu hổ, thì người phải viết cho nàng một tờ ly dị, trao vào tay nàng, rồi đuổi nàng khỏi nhà mình.
Luật này quy định về việc ly dị, cho phép người chồng ly dị vợ khi phát hiện nơi nàng một điều gì “đáng xấu hổ.” Cụm từ này có thể bao hàm một lỗi lầm về đạo đức hoặc pháp lý, dù bản văn không giải thích chi tiết ở đây. Việc phải lập một tờ ly dị chính thức cho thấy sự ly thân phải được công nhận cách hợp pháp. Điều này giúp bảo vệ địa vị của người phụ nữ, tránh việc nàng bị người chồng tùy tiện bỏ đi mà không có sự xác nhận chính thức về tình trạng hôn nhân.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:2-3 (VIE1934)
2 Khi nàng đã ra khỏi nhà người, đi lấy một người chồng khác,
3 nếu người chồng sau ghét nàng, viết cho nàng một tờ ly dị, trao vào tay nàng, rồi đuổi nàng khỏi nhà mình; hoặc nếu người chồng sau đã lấy nàng làm vợ chết đi,
Những câu này nói về trường hợp một người phụ nữ đã ly dị rồi tái hôn. Nếu người chồng thứ hai ly dị nàng hoặc qua đời, luật pháp quy định hoàn cảnh liên quan đến cuộc hôn nhân thứ hai ấy. Việc một tờ ly dị được nhắc lại cho thấy tình trạng hôn nhân phải được giải quyết theo một thủ tục rõ ràng và chính thức.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:4 (VIE1934)
4 thì người chồng trước đã đuổi nàng không được lấy nàng làm vợ lại, sau khi nàng đã bị ô uế; vì ấy là một sự gớm ghiếc trước mặt Giê-hô-va. Ngươi chớ làm cho xứ mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi ban cho làm sản nghiệp bị phạm tội.
Luật này cấm người chồng trước cưới lại người vợ cũ sau khi nàng đã kết hôn với một người khác. Hành động đó được gọi là một sự “gớm ghiếc” trước mặt Đức Giê-hô-va và sẽ làm ô uế xứ. Điều này đặt ra một giới hạn rõ ràng đối với việc tái lập một cuộc hôn nhân sau khi người phụ nữ đã bước vào một cuộc hôn nhân khác, đồng thời bảo vệ sự nghiêm túc và trật tự của hôn nhân.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:5 (VIE1934)
5 Khi một người nam mới cưới vợ, chớ bắt người đi ra trận, cũng chớ giao cho người việc gì; người sẽ được tự do ở nhà một năm, đặng làm vui lòng người vợ mình đã cưới.
Câu này nhấn mạnh tầm quan trọng của gia đình. Một người đàn ông mới cưới được miễn nghĩa vụ quân sự và những công việc công cộng trong một năm để dành thời gian cho người vợ mới cưới. Điều này tạo cơ hội để vợ chồng xây dựng một nền tảng vững chắc và yêu thương trong hôn nhân. Sự ổn định của gia đình cũng đem lại lợi ích cho cả cộng đồng.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:6 (VIE1934)
6 Chớ lấy cối hay thớt cối làm của cầm, vì ấy là lấy sự sống của người làm của cầm.
Luật này cấm lấy những dụng cụ thiết yếu như cối và thớt cối làm vật thế chấp cho khoản nợ. Đây là những dụng cụ cần thiết để xay ngũ cốc và cung cấp lương thực hằng ngày. Nếu người cho vay lấy những dụng cụ này, người nghèo có thể mất phương tiện kiếm sống và thậm chí không có đủ thức ăn. Vì vậy, luật này bảo vệ sinh kế của người mắc nợ và ngăn họ bị đẩy sâu hơn vào cảnh nghèo đói vì nợ nần.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:7 (VIE1934)
7 Nếu có ai bị bắt gặp đã bắt cóc một người trong anh em mình, tức là trong dân Y-sơ-ra-ên, đã dùng người ấy như nô lệ hoặc bán đi, thì kẻ bắt cóc đó phải chết; như vậy, ngươi sẽ trừ sự ác khỏi giữa mình.
Việc bắt cóc và biến một người Y-sơ-ra-ên thành nô lệ hoặc bán người ấy là tội đặc biệt nghiêm trọng. Luật pháp quy định án tử hình đối với kẻ bắt cóc. Điều này nhấn mạnh giá trị của tự do và phẩm giá con người, đồng thời đặt ra hình phạt nghiêm khắc để ngăn chặn hành vi xâm phạm tự do của người khác.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:8-9 (VIE1934)
8 Hãy cẩn thận về bịnh phung, hãy giữ gìn và làm theo mọi điều mà các thầy tế lễ người Lê-vi sẽ dạy các ngươi; phải cẩn thận làm theo điều ta đã truyền cho chúng.
9 Hãy nhớ điều Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã làm cho Mi-ri-am dọc đường, khi các ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô.
Những câu này nhấn mạnh việc phải tuân theo các hướng dẫn của những thầy tế lễ liên quan đến bệnh phung. Người Y-sơ-ra-ên được nhắc phải cẩn thận làm theo những điều Đức Chúa Trời đã truyền. Trường hợp của Mi-ri-am, được ghi lại trong Dân Số Ký 12, được dùng như một lời cảnh báo về hậu quả nghiêm trọng của sự phản nghịch và không vâng phục mạng lệnh của Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:10-11 (VIE1934)
10 Khi ngươi cho người lân cận mình vay vật gì, chớ vào nhà người đặng lấy của cầm.
11 Ngươi hãy đứng ngoài, người mà ngươi cho vay sẽ đem của cầm ra ngoài cho ngươi.
Những câu này quy định cách người cho vay phải đối xử với người mắc nợ. Người cho vay không được tự ý bước vào nhà người mắc nợ để lấy vật thế chấp, nhưng phải đứng bên ngoài và chờ người mắc nợ đem vật thế chấp ra. Điều này bảo vệ sự riêng tư, phẩm giá và quyền tự chủ của người vay, cho thấy ngay cả trong những giao dịch tài chính, người nghèo và người mắc nợ vẫn phải được đối xử với sự tôn trọng.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:12-13 (VIE1934)
12 Nếu người ấy là nghèo, ngươi chớ ngủ đêm với của cầm của người.
13 Khi mặt trời lặn, ngươi phải trả của cầm lại cho người, hầu cho người có áo mình mà ngủ, và người sẽ chúc phước cho ngươi; ấy sẽ là sự công bình cho ngươi trước mặt Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi.
Luật này yêu cầu người cho vay phải trả lại vật thế chấp cho người nghèo trước khi mặt trời lặn. Vật thế chấp có thể là áo khoác hoặc một vật cần thiết để giữ ấm ban đêm. Đức Chúa Trời không muốn người nghèo phải chịu cảnh thiếu thốn những nhu cầu thiết yếu chỉ vì họ đang mắc nợ. Việc trả lại vật cầm cố là một hành động công bình trước mặt Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:14-15 (VIE1934)
14 Chớ hà hiếp người làm thuê nghèo khó và thiếu thốn, hoặc là một người trong anh em ngươi, hoặc là một người khách ngoại bang ở trong xứ, tại trong các thành ngươi.
15 Mỗi ngày ngươi phải trả tiền công cho người, trước khi mặt trời lặn; vì người nghèo và trông đợi tiền công ấy, e người kêu van cùng Giê-hô-va nghịch cùng ngươi, và ngươi mắc tội.
Người sử dụng lao động được truyền phải đối xử công bằng với người làm thuê, đặc biệt là những người nghèo và phụ thuộc vào tiền công hằng ngày để sống. Việc giữ lại tiền công có thể khiến người lao động và gia đình họ rơi vào cảnh thiếu thốn. Đức Chúa Trời cảnh báo rằng nếu người nghèo kêu cầu Ngài vì bị áp bức, người gây ra sự bất công sẽ phải chịu trách nhiệm trước Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:16 (VIE1934)
16 Cha sẽ không vì con mà bị xử tử, con cũng không vì cha mà bị xử tử; mỗi người sẽ bị xử tử vì tội lỗi của mình.
Luật này thiết lập nguyên tắc trách nhiệm cá nhân. Một người không được bị xử phạt vì tội của người thân mình; mỗi người phải chịu trách nhiệm về chính hành động của mình. Điều này ngăn chặn sự trừng phạt tập thể và bảo đảm rằng sự phán xét được thực hiện cách công bằng.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:17-18 (VIE1934)
17 Chớ làm cong sự phán xét của khách ngoại bang và kẻ mồ côi; chớ lấy áo xống của người góa bụa làm của cầm.
18 Hãy nhớ rằng ngươi đã làm tôi mọi trong xứ Ê-díp-tô, và Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã chuộc ngươi khỏi đó; vậy nên ta truyền cho ngươi làm điều nầy.
Luật này tiếp tục bảo vệ những người dễ bị tổn thương như khách ngoại bang, trẻ mồ côi và người góa bụa khỏi sự bất công. Đức Chúa Trời nhắc dân Y-sơ-ra-ên nhớ rằng chính họ từng là những người bị áp bức và làm nô lệ tại Ai Cập. Vì họ đã kinh nghiệm sự giải cứu của Đức Chúa Trời, họ phải đối xử với những người yếu thế bằng lòng thương xót, công bằng và sự cảm thông.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:19 (VIE1934)
19 Khi ngươi gặt mùa màng trong ruộng mình, nếu ngươi có bỏ quên một bó lúa trong ruộng, thì chớ trở lại lấy; nó sẽ về phần khách ngoại bang, kẻ mồ côi, và người góa bụa, hầu cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi ban phước cho ngươi trong mọi công việc của tay ngươi.
Luật này khuyến khích sự rộng rãi đối với người nghèo. Khi người chủ ruộng vô tình để lại một bó lúa, họ không được quay lại lấy, nhưng phải để nó cho khách ngoại bang, trẻ mồ côi và người góa bụa. Như vậy, những người không có đất đai hoặc nguồn thu nhập ổn định vẫn có thể tìm được lương thực. Đức Chúa Trời cũng hứa ban phước cho công việc của những người vâng theo nguyên tắc này.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 24:20-22 (VIE1934)
20 Khi ngươi đập cây ô-li-ve mình, chớ trở lại mót trái còn sót; nó sẽ về phần khách ngoại bang, kẻ mồ côi, và người góa bụa.
21 Khi ngươi hái nho trong vườn nho mình, chớ mót trái còn sót; nó sẽ về phần khách ngoại bang, kẻ mồ côi, và người góa bụa.
22 Hãy nhớ rằng ngươi đã làm tôi mọi trong xứ Ê-díp-tô; vậy nên ta truyền cho ngươi làm điều nầy.
Những câu này mở rộng nguyên tắc đã được nêu trong câu 19, áp dụng cho cây ô-li-ve và vườn nho. Người chủ không được thu gom hết mọi sản vật còn sót lại, nhưng phải để lại một phần cho khách ngoại bang, trẻ mồ côi và người góa bụa. Điều này tạo ra một cách thực tế để người nghèo có thể nhận được thức ăn từ sự dư dật mà Đức Chúa Trời đã ban cho cộng đồng.
Một lần nữa, dân Y-sơ-ra-ên được nhắc nhớ về thời gian họ từng làm nô lệ tại Ai Cập. Kinh nghiệm được Đức Chúa Trời giải cứu khỏi cảnh nô lệ phải khiến họ trở nên cảm thông với những người yếu thế và sẵn lòng chia sẻ những gì mình có. Luật này cho thấy Đức Chúa Trời không chỉ quan tâm đến việc dân Ngài thờ phượng Ngài, mà còn đến cách họ đối xử với những người nghèo khó, yếu thế và không có khả năng tự bảo vệ mình.