Phục Truyền Luật Lệ Ký 29
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29 ghi lại việc Môi-se tái lập giao ước giữa Đức Chúa Trời và dân Y-sơ-ra-ên. Khi dân sự chuẩn bị bước vào Đất Hứa, Môi-se nhắc họ về lịch sử Đức Chúa Trời đã dẫn dắt họ, những phước hạnh của sự vâng phục và những sự rủa sả do bất tuân. Chương này nhấn mạnh tính nghiêm trọng của giao ước và những hậu quả của việc quay lưng khỏi Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:1 (VIE1934)
1 Nầy là lời giao ước mà Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se lập cùng dân Y-sơ-ra-ên tại xứ Mô-áp, ngoài giao ước Ngài đã lập cùng chúng tại Hô-rếp.
Câu này đánh dấu sự bắt đầu của việc tái lập giao ước. Dân Y-sơ-ra-ên được nhắc rằng giao ước này được lập tại xứ Mô-áp, bên cạnh giao ước Đức Chúa Trời đã lập với họ tại Hô-rếp, tức Si-na-i. Đức Chúa Trời một lần nữa xác nhận mối quan hệ của Ngài với dân sự, nhắc họ về sự dẫn dắt và những lời hứa của Ngài khi họ đang đứng trước ngưỡng cửa Đất Hứa.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:2-3 (VIE1934)
2 Môi-se gọi cả Y-sơ-ra-ên đến, và nói cùng họ rằng: Các ngươi đã thấy mọi điều mà Giê-hô-va đã làm trước mắt các ngươi trong xứ Ê-díp-tô, cho Pha-ra-ôn, cho mọi tôi tớ người, và cho cả xứ người;
3 tức là những sự thử thách lớn mà mắt các ngươi đã thấy, những dấu kỳ và những phép lạ lớn ấy.
Môi-se bắt đầu bằng cách nhắc dân Y-sơ-ra-ên về những việc quyền năng mà Đức Chúa Trời đã làm trong thời kỳ họ ra khỏi Ai Cập. Những dấu kỳ, phép lạ và sự thử thách lớn mà họ đã tận mắt chứng kiến, bao gồm các tai vạ giáng trên Ai Cập và những việc Đức Chúa Trời làm để giải cứu họ, là bằng chứng về quyền năng và sự thành tín của Ngài. Những kinh nghiệm đó tạo nên nền tảng cho mối quan hệ giữa Đức Chúa Trời và dân Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:4 (VIE1934)
4 Nhưng cho đến ngày nay, Giê-hô-va chẳng ban cho các ngươi một lòng để hiểu, một mắt để thấy, một tai để nghe.
Môi-se thừa nhận rằng mặc dù dân sự đã tận mắt chứng kiến những công việc lớn lao của Đức Chúa Trời, họ vẫn chưa có sự hiểu biết thuộc linh đầy đủ. Họ đã nhìn thấy các phép lạ bằng mắt, nhưng lòng họ chưa thực sự nắm bắt được ý nghĩa của những điều Đức Chúa Trời đã làm. Điều này cho thấy việc biết về những công việc của Đức Chúa Trời không chỉ đòi hỏi mắt nhìn thấy hoặc tai nghe, mà còn cần một tấm lòng biết nhận biết và hiểu đường lối của Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:5-6 (VIE1934)
5 Ta đã dẫn các ngươi bốn mươi năm trong đồng vắng; áo xống các ngươi không cũ mòn trên mình, giày dép các ngươi không cũ mòn dưới chân.
6 Các ngươi không ăn bánh, cũng chẳng uống rượu hay thức uống mạnh, để các ngươi biết rằng ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi.
Môi-se nhắc dân sự về sự chu cấp của Đức Chúa Trời trong suốt bốn mươi năm nơi đồng vắng. Áo quần và giày dép của họ không bị cũ mòn, và Đức Chúa Trời đã chăm sóc họ trong suốt cuộc hành trình. Sự chăm sóc đặc biệt ấy là một dấu hiệu cho thấy chính Đức Chúa Trời là Đấng cung cấp và duy trì sự sống cho dân Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:7-8 (VIE1934)
7 Khi các ngươi đến nơi nầy, Si-hôn, vua Hết-bôn, và Óc, vua Ba-san, ra đánh chúng ta; nhưng chúng ta đã đánh bại chúng nó.
8 Chúng ta chiếm xứ chúng nó, và ban cho người Ru-bên, người Gát, và phân nửa chi phái Ma-na-se làm sản nghiệp.
Môi-se nhắc lại những chiến thắng của dân Y-sơ-ra-ên trước Si-hôn, vua Hết-bôn, và Óc, vua Ba-san, khi họ tiến gần Đất Hứa. Những chiến thắng này là những bằng chứng rõ ràng về sự giúp đỡ của Đức Chúa Trời và sự thành tín của Ngài trong việc ban đất cho dân Y-sơ-ra-ên. Việc đất bị chiếm được chia cho người Ru-bên, người Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se cũng cho thấy Đức Chúa Trời đang thực hiện lời Ngài đã hứa.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:9 (VIE1934)
9 Vậy, hãy giữ các lời giao ước nầy và làm theo, hầu cho các ngươi được thạnh vượng trong mọi việc mình làm.
Môi-se kêu gọi dân Y-sơ-ra-ên vâng giữ những lời của giao ước. Sự vâng phục không chỉ thể hiện lòng trung thành với Đức Chúa Trời mà còn liên quan đến sự thịnh vượng của dân sự trong xứ mà Ngài ban cho họ. Lời kêu gọi giữ giao ước là trọng tâm của đời sống họ với tư cách là dân thuộc về Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:10-12 (VIE1934)
10 Ngày nay các ngươi hết thảy đều đứng trước mặt Giê-hô-va Đức Chúa Trời mình: các quan trưởng của các chi phái, các trưởng lão, các quan cai, và hết thảy người Y-sơ-ra-ên,
11 cùng với con trẻ, vợ các ngươi, và khách ngoại bang ở giữa trại quân ngươi, từ người đốn củi cho đến người múc nước cho ngươi,
12 để ngươi bước vào giao ước với Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, và vào lời thề của Ngài mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi lập cùng ngươi ngày nay,
Môi-se nhấn mạnh rằng mọi thành phần trong cộng đồng đều đứng trước mặt Đức Chúa Trời để bước vào giao ước: từ các nhà lãnh đạo, trưởng lão và các quan cai cho đến trẻ con, phụ nữ và khách ngoại bang sống giữa họ. Điều này cho thấy giao ước liên quan đến toàn thể cộng đồng, không chỉ một tầng lớp đặc biệt. Mọi người thuộc cộng đồng đều có trách nhiệm đối với mối quan hệ giao ước với Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:13 (VIE1934)
13 để ngày nay Ngài lập ngươi làm dân Ngài, và chính Ngài làm Đức Chúa Trời ngươi, y như Ngài đã phán cùng ngươi, và y như Ngài đã thề cùng tổ phụ ngươi, là Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp.
Giao ước này xác nhận lại lời hứa của Đức Chúa Trời là lập Y-sơ-ra-ên làm dân thuộc riêng về Ngài. Lời hứa ấy tiếp nối những gì Ngài đã phán và thề với Áp-ra-ham, Y-sác và Gia-cốp. Bằng việc giữ giao ước, dân Y-sơ-ra-ên tiếp tục sống trong mối quan hệ đặc biệt mà Đức Chúa Trời đã thiết lập với tổ phụ họ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:14-15 (VIE1934)
14 Ta chẳng lập giao ước và lời thề nầy cùng các ngươi mà thôi,
15 nhưng cũng lập cùng người đang đứng đây với chúng ta ngày nay trước mặt Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta, và cùng người không có mặt nơi đây với chúng ta ngày nay.
Môi-se nhấn mạnh rằng giao ước không chỉ liên quan đến những người đang hiện diện trước mặt ông, mà còn có ý nghĩa đối với những thế hệ tương lai. Điều này cho thấy giao ước có tính lâu dài và các thế hệ sau của Y-sơ-ra-ên cũng phải chịu trách nhiệm về mối quan hệ của mình với Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:16-18 (VIE1934)
16 Vì các ngươi biết chúng ta đã ở trong xứ Ê-díp-tô, và đã đi ngang qua giữa các dân tộc mà các ngươi đã đi qua;
17 các ngươi đã thấy những vật gớm ghiếc và những thần tượng của chúng nó, bằng gỗ, bằng đá, bằng bạc, và bằng vàng, ở giữa chúng nó.
18 Vậy, chớ có một người nam hay nữ, một họ hàng hay một chi phái nào trong các ngươi, ngày nay lòng xây bỏ Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta, đặng đi hầu việc các thần của các dân tộc ấy; chớ có giữa các ngươi một rễ sanh ra trái đắng và ngải cứu.
Môi-se cảnh báo dân Y-sơ-ra-ên phải tránh sự thờ hình tượng. Họ đã từng sống giữa người Ai Cập và đi qua nhiều dân tộc khác, tận mắt thấy những hình tượng bằng gỗ, đá, bạc và vàng mà các dân ấy thờ phượng. Vì vậy, họ không được để bất cứ cá nhân, gia đình hay chi phái nào quay lòng khỏi Đức Chúa Trời để phục vụ các thần giả. Một “rễ sanh ra trái đắng và ngải cứu” mô tả sự gian ác có thể bắt đầu từ trong lòng một người nhưng sau đó sinh ra những hậu quả cay đắng và làm ô nhiễm cả cộng đồng.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:19 (VIE1934)
19 Và khi người ấy nghe những lời của sự rủa sả nầy, lại tự chúc phước cho mình trong lòng, mà nói rằng: Ta sẽ được bình an, dầu ta cứ theo sự cứng lòng mình; đến nỗi làm cho người say lẫn với người khát.
Môi-se cảnh báo về sự tự lừa dối mình. Một người có thể nghe những lời cảnh báo của giao ước nhưng vẫn tự thuyết phục rằng mình sẽ được bình an dù tiếp tục đi theo đường lối riêng và sự cứng lòng của mình. Hình ảnh người say được trộn với người khát cho thấy sự vô lý của việc nghĩ rằng mình có thể tiếp tục sống trong sự phản nghịch mà vẫn hưởng bình an như người vâng phục.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:20-21 (VIE1934)
20 thì Giê-hô-va sẽ chẳng tha người ấy; nhưng cơn giận và lòng ghen của Giê-hô-va sẽ nổi lên nghịch cùng người ấy, mọi sự rủa sả đã chép trong sách nầy sẽ giáng trên người, và Giê-hô-va sẽ xóa tên người khỏi dưới trời.
21 Giê-hô-va sẽ phân riêng người ấy khỏi các chi phái Y-sơ-ra-ên, để chịu tai họa, theo mọi sự rủa sả của giao ước đã chép trong sách luật pháp nầy.
Hậu quả của sự phản nghịch được mô tả rất nghiêm trọng. Người cố ý quay lưng khỏi giao ước không thể tự cho rằng mình sẽ được miễn khỏi hậu quả. Sự phán xét của Đức Chúa Trời sẽ giáng trên người ấy, dẫn đến sự phân cách khỏi cộng đồng và những hậu quả được báo trước trong giao ước. Điều này nhấn mạnh tính nghiêm trọng của việc phá vỡ giao ước với Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:22-23 (VIE1934)
22 Đời sau, tức là con cháu các ngươi sẽ dấy lên sau các ngươi, và người khách ngoại bang từ xứ xa đến, khi thấy những tai vạ của xứ nầy, và những bịnh tật mà Giê-hô-va đã giáng trên nó,
23 cả xứ đều là diêm sinh, muối và lửa cháy, không gieo giống, không sanh sản, chẳng có một thứ cỏ nào mọc lên, giống như sự lật đổ Sô-đôm, Gô-mô-rơ, Át-ma và Xê-bô-im, mà Giê-hô-va đã nổi giận và thạnh nộ lật đổ,
Các thế hệ tương lai và những người từ các dân tộc khác sẽ nhìn thấy sự tàn phá của xứ nếu Y-sơ-ra-ên từ bỏ giao ước. Xứ bị mô tả là khô cằn, hoang vu, không thể gieo trồng hay sinh sản, giống như các thành Sô-đôm và Gô-mô-rơ cùng các thành khác đã bị Đức Chúa Trời phán xét. Đây là một lời cảnh báo nghiêm trọng về những hậu quả có thể xảy ra khi dân sự cố tình từ bỏ Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:24-25 (VIE1934)
24 Các dân tộc sẽ nói rằng: Vì sao Giê-hô-va đã làm như vậy cho xứ nầy? Vì sao cơn giận lớn lao nầy có ý nghĩa gì?
25 Người ta sẽ đáp rằng: Vì chúng nó đã lìa bỏ giao ước của Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của tổ phụ chúng nó, mà Ngài đã lập cùng chúng nó khi Ngài đem chúng nó ra khỏi xứ Ê-díp-tô;
Sự tàn phá của xứ sẽ nghiêm trọng đến mức các dân tộc khác sẽ đặt câu hỏi tại sao Đức Chúa Trời lại để cho điều đó xảy ra. Câu trả lời là dân Y-sơ-ra-ên đã lìa bỏ giao ước của Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của tổ phụ họ, là giao ước Ngài đã lập với họ khi giải cứu họ khỏi Ai Cập. Như vậy, sự vâng phục hay phản nghịch của Y-sơ-ra-ên đối với giao ước sẽ có những hậu quả rõ ràng trước mắt các dân tộc khác.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:26-28 (VIE1934)
26 vì chúng nó đã đi hầu việc các thần khác, và thờ lạy các thần mà chúng nó chẳng từng biết, và Ngài chẳng ban cho chúng nó.
27 Vì vậy, cơn giận của Giê-hô-va nổi lên nghịch cùng xứ nầy, đến nỗi giáng trên nó mọi sự rủa sả đã chép trong sách nầy.
28 Giê-hô-va nổi giận, thạnh nộ và giận dữ lớn lao, bứng chúng nó khỏi xứ mình, và quăng chúng nó qua một xứ khác, như ngày nay.
Sự thờ hình tượng sẽ khiến dân Y-sơ-ra-ên quay khỏi Đức Chúa Trời để phục vụ những thần mà họ không biết. Hậu quả được mô tả là sự phán xét và cuối cùng là bị bứng khỏi chính xứ mà Đức Chúa Trời đã ban cho họ. Điều này nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của việc từ bỏ Đức Chúa Trời để thờ các thần khác, đồng thời cho thấy đặc quyền được ở trong Đất Hứa không phải là một sự miễn trừ khỏi trách nhiệm giao ước.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 29:29 (VIE1934)
29 Những sự bí mật thuộc về Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta; song những sự bày tỏ thuộc về chúng ta và con cháu chúng ta đời đời, để chúng ta làm theo mọi lời của luật pháp nầy.
Môi-se kết thúc bằng một nguyên tắc quan trọng: có những điều thuộc về Đức Chúa Trời mà con người không được biết, nhưng những điều Ngài đã bày tỏ thì thuộc về dân Ngài và con cháu họ. Vì vậy, trách nhiệm của họ không phải là hiểu mọi điều bí mật của Đức Chúa Trời, mà là trung tín làm theo những gì Ngài đã bày tỏ. Họ được kêu gọi tin cậy sự khôn ngoan của Đức Chúa Trời ngay cả khi họ không hiểu hết mọi điều.