Phục Truyền Luật Lệ Ký 3

Trong chương này, Môi-se tiếp tục thuật lại hành trình và những chiến thắng của Y-sơ-ra-ên dưới sự dẫn dắt của Đức Chúa Trời. Ông kể lại việc đánh bại Óc, vua Ba-san, và việc chia xứ đã chinh phục cho người Ru-bên, người Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se. Môi-se cũng nhắc dân chúng về việc ông đã cầu xin Đức Chúa Trời cho phép mình vào Đất Hứa, nhưng Đức Chúa Trời không chấp thuận và bổ nhiệm Giô-suê dẫn dân chúng vào Ca-na-an thay cho ông.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:1-3 (VIE1934)
1 Đoạn chúng ta quay lại, đi lên đường về Ba-san; Óc, vua Ba-san, và cả dân sự người ra đón chúng ta để giao chiến tại Ê-đrei.
2 Đức Giê-hô-va phán cùng ta rằng: Chớ sợ người, vì ta đã phó người và cả dân sự người cùng xứ người vào tay ngươi; ngươi sẽ làm cho người như đã làm cho Si-hôn, vua A-mô-rít, ở tại Hết-bôn.
3 Vậy, Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta cũng phó Óc, vua Ba-san, cùng cả dân sự người vào tay chúng ta; chúng ta đánh người cho đến khi không còn một ai sống sót.

Môi-se kể lại chiến thắng trước Óc, vua Ba-san, một kẻ thù đáng gờm. Cũng như đối với Si-hôn, Đức Chúa Trời bảo Môi-se đừng sợ, vì chiến thắng đã được bảo đảm. Óc, vốn nổi tiếng về sức mạnh và vóc dáng to lớn, dẫn quân chống lại Y-sơ-ra-ên tại Ê-đrei, nhưng Đức Chúa Trời phó họ vào tay Y-sơ-ra-ên. Chiến thắng hoàn toàn, không còn người sống sót nào, cho thấy quyền năng của Đức Chúa Trời và sự thành toàn lời hứa của Ngài trong việc đánh bại kẻ thù của Y-sơ-ra-ên.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:4-5 (VIE1934)
4 Lúc ấy, chúng ta chiếm lấy hết các thành của người; chẳng có thành nào mà chúng ta không lấy; cộng là sáu mươi thành, tức cả miền Ạt-góp, là nước của Óc tại Ba-san.
5 Các thành nầy đều có tường cao, cửa và then, ngoài những thành không có vách nữa, rất nhiều.

Dân Y-sơ-ra-ên chiếm lấy tất cả sáu mươi thành của Óc trong vùng Ạt-góp, là những thành được củng cố bằng những công trình phòng thủ vững chắc. Mặc dù các thành có tường cao, cửa và then, Đức Chúa Trời vẫn ban chiến thắng cho Y-sơ-ra-ên, cho thấy không một sức mạnh nào của con người có thể chống lại quyền năng của Ngài. Sự hoàn toàn của cuộc chinh phục nhấn mạnh rằng sự giải cứu của Đức Chúa Trời là quyết định, bất kể kẻ thù được củng cố mạnh đến đâu.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:6-7 (VIE1934)
6 Chúng ta diệt chúng nó hoàn toàn, như đã làm cho Si-hôn, vua Hết-bôn, diệt các người nam, đàn bà và con trẻ trong mỗi thành.
7 Nhưng hết thảy súc vật và của cải trong các thành, chúng ta lấy làm của cướp cho mình.

Theo cùng cách như đối với Si-hôn, Y-sơ-ra-ên hoàn toàn tiêu diệt cư dân trong các thành của Óc, theo mạng lệnh phải loại bỏ hoàn toàn những ảnh hưởng ngoại giáo. Tuy nhiên, họ lấy gia súc và của cải trong các thành làm chiến lợi phẩm cho mình, điều đã được cho phép. Điều này cho thấy Đức Chúa Trời cũng chu cấp cho dân Ngài qua những chiến thắng Ngài ban cho họ, bảo đảm họ có những nguồn lực cần thiết.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:8-10 (VIE1934)
8 Trong lúc ấy, chúng ta lấy xứ khỏi tay hai vua A-mô-rít, ở bên kia sông Giô-đanh, từ khe Ạt-nôn cho đến núi Hẹt-môn,
9 (người Si-đôn gọi Hẹt-môn là Si-ri-ôn, còn người A-mô-rít gọi là Sê-nia),
10 hết thảy các thành trong đồng bằng, cả Ga-la-át, cả Ba-san, cho đến Sanh-ca và Ê-đrei, là những thành thuộc về nước Óc tại Ba-san.

Môi-se nhắc lại vùng lãnh thổ rộng lớn mà Y-sơ-ra-ên đã chinh phục từ hai vua A-mô-rít là Si-hôn và Óc. Khu vực này trải dài từ khe Ạt-nôn đến núi Hẹt-môn, bao gồm những vùng đất màu mỡ và các thành quan trọng. Chiến thắng này làm ứng nghiệm lời hứa của Đức Chúa Trời về việc ban xứ cho Y-sơ-ra-ên. Việc đề cập đến những tên gọi khác nhau của núi Hẹt-môn cho thấy tầm quan trọng của vùng này trong địa lý thời xưa và phạm vi rộng lớn của cuộc chinh phục.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:11 (VIE1934)
11 Vì chỉ còn một mình Óc, vua Ba-san, thuộc về dân sót lại của người Rê-pha-im. Nầy, giường của Óc bằng sắt; chẳng phải tại Ráp-ba của dân Am-môn sao? Bề dài nó là chín cu-bít, bề ngang bốn cu-bít, theo cu-bít của người ta.

Chiếc giường bằng sắt khổng lồ của Óc, dài khoảng chín cu-bít và rộng bốn cu-bít, cho thấy vóc dáng phi thường của ông, vì ông là một trong những người cuối cùng thuộc dòng Rê-pha-im. Việc nhắc đến chiếc giường tại Ráp-ba cho thấy danh tiếng của Óc vẫn được biết đến ngay cả bên ngoài Y-sơ-ra-ên. Điều này nhắc nhở về quy mô của chiến thắng mà Y-sơ-ra-ên đã nhận được trước một kẻ thù mạnh mẽ như vậy.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:12-14 (VIE1934)
12 Trong lúc ấy, chúng ta chiếm lấy xứ nầy; phần xứ từ A-rô-e, gần khe Ạt-nôn, và phân nửa núi Ga-la-át cùng các thành của nó, ta ban cho người Ru-bên và người Gát.
13 Phần còn lại của Ga-la-át và cả Ba-san, là nước của Óc, ta ban cho phân nửa chi phái Ma-na-se. Cả miền Ạt-góp, tức cả Ba-san, gọi là xứ của dân Rê-pha-im.
14 Giai-rơ, con trai Ma-na-se, lấy cả miền Ạt-góp cho đến bờ cõi dân Ghê-sua và dân Ma-a-ca, và gọi Ba-san theo tên mình là Ha-vốt-Giai-rơ, cho đến ngày nay.

Xứ đã chinh phục được chia cho các chi phái Ru-bên, Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se. Người Ru-bên và Gát nhận một phần Ga-la-át, trong khi người Ma-na-se, dưới sự lãnh đạo của Giai-rơ, nhận Ba-san, một vùng đất nổi tiếng vì có liên hệ với dân Rê-pha-im. Giai-rơ đặt tên vùng này là Ha-vốt-Giai-rơ theo tên mình, thể hiện quyền kiểm soát của họ trên vùng đất từng là lãnh thổ đáng sợ của kẻ thù và ảnh hưởng lâu dài của cuộc chinh phục.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:15-17 (VIE1934)
15 Ta cũng ban Ga-la-át cho Ma-ki.
16 Ta ban cho người Ru-bên và người Gát từ Ga-la-át cho đến khe Ạt-nôn, lấy giữa khe làm bờ cõi, và cho đến khe Gia-bốc, là bờ cõi của dân Am-môn;
17 lại ban đồng bằng, lấy sông Giô-đanh làm bờ cõi, từ Ki-nê-rết cho đến biển của đồng bằng, tức Biển Muối, dưới chân núi Phích-ga về phía đông.

Môi-se trình bày chi tiết những lãnh thổ được phân chia cho các chi phái. Xứ Ga-la-át được ban cho Ma-ki, một người lãnh đạo thuộc chi phái Ma-na-se, trong khi người Ru-bên và Gát nhận vùng đất từ Ga-la-át đến khe Gia-bốc, gần lãnh thổ của Am-môn. Ranh giới kéo dài đến sông Giô-đanh và Biển Muối, đánh dấu phạm vi phía đông của lãnh thổ Y-sơ-ra-ên, chuẩn bị cho sự phân chia xứ Ca-na-an về sau.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:18-20 (VIE1934)
18 Trong lúc ấy, ta truyền cho các ngươi rằng: Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi đã ban xứ nầy cho các ngươi làm sản nghiệp. Hết thảy những người dõng sĩ trong các ngươi phải mang khí giới đi qua trước mặt anh em mình, tức dân Y-sơ-ra-ên.
19 Chỉ vợ, con trẻ và bầy súc vật các ngươi, ta biết các ngươi có nhiều súc vật, sẽ ở lại trong các thành ta đã ban cho các ngươi,
20 cho đến khi Đức Giê-hô-va ban sự an nghỉ cho anh em các ngươi cũng như cho các ngươi, và họ cũng nhận lấy xứ mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi ban cho họ bên kia sông Giô-đanh. Đoạn, mỗi người các ngươi sẽ trở về sản nghiệp mình mà ta đã ban cho các ngươi.

Môi-se truyền những người dõng sĩ thuộc Ru-bên, Gát và Ma-na-se phải vượt qua sông Giô-đanh và giúp anh em Y-sơ-ra-ên chinh phục Đất Hứa. Gia đình và gia súc của họ sẽ ở lại trong những thành đã được chinh phục, nhưng họ phải giúp đỡ anh em mình cho đến khi mọi người nhận được phần sản nghiệp. Điều này cho thấy sự hiệp nhất giữa các chi phái, vì họ phải cùng nhau chiến đấu vì lợi ích chung trước khi mỗi người trở về định cư trong phần đất của mình.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:21-22 (VIE1934)
21 Trong lúc ấy, ta truyền cho Giô-suê rằng: Mắt ngươi đã thấy mọi điều Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã làm cho hai vua nầy; Đức Giê-hô-va cũng sẽ làm như vậy cho mọi nước mà ngươi sẽ đi qua.
22 Chớ sợ chúng nó, vì chính Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi chiến đấu cho các ngươi.

Môi-se khích lệ Giô-suê bằng cách nhắc ông về những chiến thắng Đức Chúa Trời đã ban trên Si-hôn và Óc như một sự bảo đảm cho những chiến thắng trong tương lai. Giô-suê đã tận mắt chứng kiến quyền năng của Đức Chúa Trời, và đây là lời hứa rằng khi họ tiến vào Ca-na-an, Đức Chúa Trời sẽ tiếp tục chiến đấu cho Y-sơ-ra-ên. Môi-se nhấn mạnh rằng chính Đức Chúa Trời đã đánh bại những vị vua quyền thế này cũng sẽ đánh bại các vương quốc khác mà họ sẽ đối diện.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:23-25 (VIE1934)
23 Trong lúc ấy, ta cầu xin Đức Giê-hô-va rằng:
24 Ôi! Chúa Giê-hô-va, Ngài đã khởi tỏ cho tôi tớ Ngài thấy sự lớn lao và cánh tay quyền năng của Ngài; vì có thần nào trên trời hay dưới đất làm được công việc và việc quyền năng như Ngài chăng?
25 Tôi xin Ngài cho tôi đi qua xem xứ tốt đẹp ở bên kia sông Giô-đanh, tức là núi tốt đẹp và Li-ban.

Môi-se nhớ lại lời cầu xin riêng của ông với Đức Chúa Trời, xin được vào Đất Hứa. Mặc dù đã chứng kiến sự lớn lao và quyền năng của Đức Chúa Trời, Môi-se vẫn bày tỏ ước muốn sâu sắc được tận mắt chứng kiến sự thành toàn của lời hứa. Lời thỉnh cầu của ông rất chân thành, cho thấy ông khao khát được nhìn thấy vẻ đẹp của xứ mà ông đã dẫn dân Y-sơ-ra-ên đến, bao gồm những vùng núi và Li-ban.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:26-27 (VIE1934)
26 Nhưng vì các ngươi, Đức Giê-hô-va nổi giận cùng ta, không nhậm lời ta; Ngài phán cùng ta rằng: Thôi! Chớ nói cùng ta về việc nầy nữa.
27 Hãy lên đỉnh núi Phích-ga, ngước mắt về phía tây, phía bắc, phía nam và phía đông, hãy lấy mắt mà xem; vì ngươi sẽ không đi qua sông Giô-đanh nầy.

Bất chấp lời cầu xin của Môi-se, Đức Chúa Trời không cho phép ông vào Đất Hứa, nhắc rằng quyết định của Ngài đã được định. Tuy nhiên, trong lòng thương xót của Ngài, Đức Chúa Trời cho phép Môi-se lên đỉnh núi Phích-ga để nhìn thấy xứ từ xa. Đây là một khoảnh khắc vừa vui vừa buồn, khi Môi-se có thể nhìn thấy sự thành toàn lời hứa dành cho Y-sơ-ra-ên nhưng chính ông sẽ không được trải nghiệm điều đó.

Phục Truyền Luật Lệ Ký 3:28-29 (VIE1934)
28 Nhưng hãy truyền lịnh cho Giô-suê, làm cho người mạnh mẽ và vững lòng; vì người sẽ đi qua trước mặt dân nầy, và khiến chúng nó nhận lấy xứ mà ngươi sẽ thấy.
29 Vậy, chúng ta ở trong trũng đối ngang Bết-Phê-ô.

Môi-se được truyền phải chuẩn bị Giô-suê để lãnh đạo dân chúng vào Đất Hứa. Ông phải khích lệ và làm cho Giô-suê mạnh mẽ, vì Giô-suê sẽ gánh trách nhiệm dẫn dắt dân Y-sơ-ra-ên vào phần sản nghiệp của họ. Môi-se chấp nhận sự chuyển giao quyền lãnh đạo và nhận biết tầm quan trọng của vai trò Giô-suê trong việc làm thành lời hứa của Đức Chúa Trời. Chương này kết thúc với dân Y-sơ-ra-ên ở lại trong thung lũng gần Bết-Phê-ô, chờ đợi những bước tiếp theo trong hành trình của họ.