Phục Truyền Luật Lệ Ký 33
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33 ghi lại những lời chúc phước cuối cùng của Môi-se dành cho các chi phái Y-sơ-ra-ên trước khi ông qua đời. Tương tự như lời chúc phước của Gia-cốp dành cho các con trai mình trong Sáng Thế Ký 49, Môi-se công bố những lời khích lệ, lời tiên tri và sự hướng dẫn trên từng chi phái, phản ánh đặc điểm và tương lai của họ. Chương này nhắc nhở về những lời hứa và sự ban ơn của Đức Chúa Trời trên dân Ngài khi họ chuẩn bị bước vào Đất Hứa. Chương này nhấn mạnh sự thành tín của Đức Chúa Trời và vai trò đặc biệt mà mỗi chi phái sẽ đóng trong lịch sử Y-sơ-ra-ên.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:1 (VIE1934)
1 Vả, đây là lời chúc phước mà Môi-se, người của Đức Chúa Trời, chúc cho dân Y-sơ-ra-ên trước khi qua đời.
Việc Môi-se được gọi là “người của Đức Chúa Trời” cho thấy mối quan hệ mật thiết của ông với Đức Chúa Trời cũng như vai trò của ông với tư cách là người lãnh đạo và tiên tri của Y-sơ-ra-ên. Những lời chúc phước ông công bố phản ánh mối liên hệ sâu sắc của ông với ý muốn Đức Chúa Trời và ước muốn của ông cho tương lai tốt đẹp của các chi phái Y-sơ-ra-ên. Câu này mở đầu cho những lời chúc phước quan trọng mà Môi-se sắp ban ra trước khi qua đời, đánh dấu một thời khắc trang nghiêm và có tính tiên tri đối với dân sự.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:2-3 (VIE1934)
2 Người nói rằng: Đức Giê-hô-va đã đến từ Si-na-i, Ngài đã mọc lên từ Sê-i-rơ cho dân nầy, Ngài đã chói rạng từ núi Pha-ran, Ngài đến từ giữa muôn vàn đấng thánh; từ tay hữu Ngài có lửa luật pháp cho dân sự.
3 Ngài thật yêu thương các dân; hết thảy các thánh của Ngài ở trong tay Ngài; họ ngồi dưới chân Ngài, mỗi người nhận lãnh lời Ngài.
Những câu này mô tả sự oai nghi của sự mặc khải Đức Chúa Trời tại Si-na-i. Đức Chúa Trời được mô tả là chiếu sáng từ Si-na-i, Sê-i-rơ và núi Pha-ran, nhấn mạnh sự hiện diện thiêng liêng của Ngài trên khu vực ấy. “Lửa luật pháp” tượng trưng cho việc ban luật pháp tại núi Si-na-i, một sự kiện trọng tâm trong lịch sử Y-sơ-ra-ên. Tình yêu của Đức Chúa Trời dành cho dân Ngài cũng được nhấn mạnh khi họ được mô tả là ở trong tay Ngài và ngồi dưới chân Ngài, tượng trưng cho sự bảo vệ, mối quan hệ mật thiết và việc học hỏi lời Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:4-5 (VIE1934)
4 Môi-se đã truyền cho chúng ta một luật pháp, là cơ nghiệp của hội chúng Gia-cốp.
5 Đức Giê-hô-va làm Vua trong Giê-surun, khi các quan trưởng của dân sự nhóm lại, cùng với các chi phái Y-sơ-ra-ên.
Môi-se nhắc lại tầm quan trọng của luật pháp đã được ban cho Y-sơ-ra-ên như một cơ nghiệp, là điều sẽ hướng dẫn đời sống họ và được truyền lại qua các thế hệ. “Giê-surun” là một tên gọi thi ca dành cho Y-sơ-ra-ên, có ý nghĩa liên quan đến sự ngay thẳng hay công chính. Đức Chúa Trời được tuyên bố là Vua của họ, đặc biệt khi các chi phái được hiệp lại dưới quyền cai trị của Ngài. Sự hiệp nhất dưới quyền làm Vua của Đức Chúa Trời và dưới luật pháp Ngài là điều thiết yếu đối với căn tính của họ với tư cách là dân Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:6 (VIE1934)
6 Nguyện Ru-bên sống, chớ thác; nguyện người của người không ít đi!
Môi-se bắt đầu bằng lời chúc phước cho Ru-bên, con trưởng. Mặc dù Ru-bên đã mất quyền trưởng nam vì những tội lỗi trước đây, Môi-se vẫn cầu xin cho chi phái này được sống và dòng dõi họ không bị giảm đi. Lời cầu nguyện này thể hiện ước muốn rằng chi phái Ru-bên tiếp tục tồn tại và phát triển, bất chấp những thất bại trong quá khứ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:7 (VIE1934)
7 Về Giu-đa, người nói rằng: Hỡi Đức Giê-hô-va, xin hãy nghe tiếng của Giu-đa, và đem người về cùng dân sự mình; nguyện tay người tự binh vực lấy mình, và xin Ngài giúp đỡ người chống cự kẻ thù nghịch mình.
Giu-đa, là chi phái sẽ trở thành chi phái của các vua, nhận được lời chúc phước về sức mạnh trong chiến trận và vai trò lãnh đạo. Môi-se cầu xin Đức Chúa Trời nghe tiếng Giu-đa và ban cho họ chiến thắng trong chiến tranh, để chi phái này tiếp tục mạnh mẽ và có hiệu quả. Điều này báo trước vai trò lãnh đạo tương lai của Giu-đa trong Y-sơ-ra-ên, đặc biệt qua vua Đa-vít và cuối cùng là Đấng Mê-si-a.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:8-11 (VIE1934)
8 Về Lê-vi, người nói rằng: Thù-mim và U-rim của Ngài ở cùng người thánh của Ngài, là người Ngài đã thử tại Ma-sa, và người Ngài đã tranh luận tại nước Mê-ri-ba;
9 người nói về cha mẹ mình rằng: Tôi không nhìn đến họ; người không nhận anh em mình, chẳng biết con cái mình; vì họ đã giữ lời Ngài, và gìn giữ giao ước Ngài.
10 Họ sẽ dạy Gia-cốp các mạng lịnh Ngài, và Y-sơ-ra-ên luật pháp Ngài; họ sẽ dâng hương trước mặt Ngài, và dâng của lễ thiêu trên bàn thờ Ngài.
11 Hỡi Đức Giê-hô-va, xin hãy chúc phước cho tài sản người, và nhậm công việc tay người; xin đánh vào lưng những kẻ dấy lên nghịch cùng người, và những kẻ ghét người, để chúng nó chẳng dấy lên nữa.
Lê-vi được chúc phước vì sự trung thành với Đức Chúa Trời trong những thời kỳ thử thách. Vai trò của chi phái này với tư cách là các thầy tế lễ được nhấn mạnh, với trách nhiệm dạy luật pháp Đức Chúa Trời, dâng của lễ và phục vụ trong nơi thánh. Môi-se cầu xin Đức Chúa Trời tiếp tục ban phước cho công việc của Lê-vi và bảo vệ họ khỏi kẻ thù. Sự tận tâm của họ đối với Đức Chúa Trời, thậm chí được đặt cao hơn những mối quan hệ gia đình, phản ánh sự tận hiến của chi phái này cho nhiệm vụ tế lễ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:12 (VIE1934)
12 Về Bên-gia-min, người nói rằng: Người được Đức Giê-hô-va yêu mến sẽ ở bình yên bên Ngài; Ngài che chở người luôn luôn, và người ở giữa hai vai Ngài.
Bên-gia-min, tuy là một chi phái nhỏ nhưng được Đức Chúa Trời yêu mến, được chúc phước về sự bảo vệ và an toàn từ Ngài. Hình ảnh “ở giữa hai vai Ngài” diễn tả sự gần gũi và chăm sóc, như thể Bên-gia-min được Đức Chúa Trời nâng đỡ. Điều này cho thấy sự gần gũi và ân huệ đặc biệt của Đức Chúa Trời đối với chi phái này.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:13-17 (VIE1934)
13 Về Giô-sép, người nói rằng: Xứ người được Đức Giê-hô-va ban phước, có các vật báu của trời, có sương móc, có vực sâu nằm dưới,
14 có hoa quả quý báu của mặt trời, có sản vật quý báu của các tháng,
15 có các vật báu của núi non từ đời xưa, có các vật báu của gò nổng đời đời,
16 có các vật báu của đất và mọi vật đầy dẫy trong đó, cùng ân huệ của Đấng hiện ra trong bụi gai. Nguyện các sự ấy giáng xuống trên đầu Giô-sép, trên đầu của người được biệt riêng khỏi anh em mình.
17 Sự oai nghiêm người như bò đực đầu lòng, sừng người như sừng bò rừng; người sẽ dùng chúng nó đâm các dân tộc cho đến các đầu cùng đất. Ấy là muôn ngàn người của Ép-ra-im, và ngàn người của Ma-na-se.
Lời chúc phước dành cho Giô-sép đầy những hình ảnh về sự dư dật và sinh sản. Đất của người sẽ nhận được những phước lành từ cả trời lẫn đất, biểu thị sự thịnh vượng về vật chất. Việc nhắc đến Đấng hiện ra trong bụi gai gợi lại sự hiện diện của Đức Chúa Trời với Môi-se. Giô-sép cũng được mô tả là mạnh mẽ như một con bò đực có những chiếc sừng đầy sức mạnh, tượng trưng cho sức mạnh và sự phát triển của dòng dõi ông, đặc biệt là Ép-ra-im và Ma-na-se.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:18-19 (VIE1934)
18 Về Sa-bu-lôn, người nói rằng: Hỡi Sa-bu-lôn, hãy vui mừng trong khi ngươi đi ra; còn ngươi, Y-sa-ca, hãy vui mừng trong trại mình!
19 Họ sẽ gọi các dân đến núi; tại đó họ sẽ dâng của lễ công bình; vì họ sẽ hưởng sự dư dật của biển, và những của báu giấu trong cát.
Sa-bu-lôn và Y-sa-ca, thường được nhắc đến cùng nhau vì ở gần nhau, nhận được một lời chúc phước chung. Sa-bu-lôn được chúc phước trong những chuyến đi và hoạt động bên ngoài, còn Y-sa-ca được chúc phước trong đời sống ổn định “trong trại mình”. Cả hai chi phái được kêu gọi hướng dẫn những người khác trong sự thờ phượng, dâng những của lễ công bình. Sự thịnh vượng của họ gắn liền với biển và những kho báu ẩn trong cát, có thể chỉ đến hoạt động buôn bán hoặc những tài nguyên mà họ sẽ khám phá.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:20-21 (VIE1934)
20 Về Gát, người nói rằng: Đáng chúc phước thay là Đấng mở rộng Gát! Gát ở đó như sư tử cái, xé cánh tay và đỉnh đầu.
21 Người đã chọn phần đầu cho mình, vì phần của quan trưởng đã dành sẵn tại đó. Người đã đến cùng các quan trưởng của dân sự, thi hành sự công bình của Đức Giê-hô-va, và các mạng lịnh Ngài đối với Y-sơ-ra-ên.
Gát được mô tả là một chi phái mạnh mẽ, giống như một con sư tử tấn công quyết liệt trong chiến trận. Chi phái này nhận phần đất ở phía đông sông Giô-đanh, nhận phần sản nghiệp đầu tiên. Vai trò của Gát trong công việc công bình và quản trị Y-sơ-ra-ên cũng được nhấn mạnh, vì họ tham gia vào nỗ lực chung trong việc thực thi luật pháp của Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:22 (VIE1934)
22 Về Đan, người nói rằng: Đan là một sư tử con; người sẽ nhảy ra từ Ba-san.
Đan được ví như một sư tử con, tượng trưng cho sức mạnh tiềm tàng và sự mạnh mẽ. Việc nhắc đến Ba-san có thể chỉ đến sự mở rộng lãnh thổ trong tương lai hoặc bản tính mạnh mẽ của chi phái này trong chiến trận. Mặc dù Đan là một chi phái tương đối nhỏ, hình ảnh sư tử cho thấy khả năng phát triển và mở rộng của họ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:23 (VIE1934)
23 Về Nép-ta-li, người nói rằng: Hỡi Nép-ta-li, ngươi được đầy dẫy ân huệ, và no nê phước của Đức Giê-hô-va; hãy nhận lấy phía biển và phía nam.
Nép-ta-li được chúc phước bằng sự dư dật và ân huệ của Đức Giê-hô-va, được thỏa lòng và thịnh vượng. Chi phái này được gọi để nhận lãnh đất đai về phía tây và phía nam, cho thấy một sản nghiệp rộng lớn và phong phú trong tương lai. Lời chúc phước này nhấn mạnh ân huệ của Đức Chúa Trời trên Nép-ta-li và sự phong phú của sản nghiệp Ngài ban cho họ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:24-25 (VIE1934)
24 Về A-se, người nói rằng: A-se được phước hơn các con trai; người sẽ được anh em mình yêu mến, và sẽ nhúng chân mình trong dầu.
25 Các then cửa ngươi sẽ bằng sắt và đồng; trọn đời ngươi, sức lực ngươi sẽ còn.
A-se nhận được một lời chúc phước đặc biệt về sự ưu đãi giữa các chi phái, với những hình ảnh về sự thịnh vượng và sức mạnh. Việc “nhúng chân mình trong dầu” có thể nói đến sự giàu có, đặc biệt liên quan đến việc sản xuất dầu ô-li-ve. “Then cửa bằng sắt và đồng” tượng trưng cho sự bền vững và sức mạnh cả trong thời bình lẫn khi đối diện xung đột, cùng với lời hứa rằng sức lực sẽ tiếp tục được duy trì suốt đời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:26-27 (VIE1934)
26 Hỡi Giê-surun, chẳng có ai như Đức Chúa Trời ngươi, là Đấng cỡi trên các từng trời để giúp đỡ ngươi, và trong sự oai nghiêm của Ngài trên các mây.
27 Đức Chúa Trời hằng sống là nơi ở của ngươi, bên dưới có cánh tay đời đời nâng đỡ; Ngài sẽ đuổi kẻ thù nghịch khỏi trước mặt ngươi, và phán rằng: Hãy diệt chúng nó đi!
Môi-se kết thúc bằng một lời mô tả oai nghiêm về quyền năng và sự bảo vệ của Đức Chúa Trời trên Y-sơ-ra-ên, tức Giê-surun. Đức Chúa Trời được mô tả là Đấng cỡi trên các từng trời để giúp đỡ dân Ngài và là nơi nương náu đời đời của họ. “Cánh tay đời đời” biểu thị cả sự an toàn lẫn sự chăm sóc. Lời Ngài đuổi kẻ thù khỏi trước mặt Y-sơ-ra-ên cho thấy sự can thiệp tích cực của Ngài để bảo vệ và ban chiến thắng cho dân Ngài trước những mối đe dọa.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 33:28-29 (VIE1934)
28 Y-sơ-ra-ên sẽ ở bình yên, nguồn của Gia-cốp sẽ ở riêng ra, trong một xứ có lúa mì và rượu mới; trời người sẽ nhỏ sương xuống.
29 Hỡi Y-sơ-ra-ên, ngươi có phước thay! Ai giống như ngươi, là dân được Đức Giê-hô-va giải cứu, là cái khiên che chở ngươi, và gươm của sự oai nghiêm ngươi? Kẻ thù nghịch ngươi sẽ khuất phục ngươi, còn ngươi sẽ giày đạp các nơi cao của chúng nó.
Môi-se tuyên bố rằng Y-sơ-ra-ên sẽ sống an toàn và thịnh vượng trong Đất Hứa, với những phước lành dồi dào từ trời và đất. Ông ca ngợi Y-sơ-ra-ên là một dân tộc đặc biệt được Đức Giê-hô-va giải cứu, nhấn mạnh địa vị đặc biệt mà họ nhận được. Đức Chúa Trời là khiên che chở và gươm của sự oai nghiêm họ, bảo đảm sự bảo vệ và sức mạnh. Môi-se kết thúc bằng lời khẳng định rằng kẻ thù của Y-sơ-ra-ên sẽ bị khuất phục, cho thấy sự tiếp tục của sự ban ơn và bảo vệ của Đức Chúa Trời trên dân Ngài.