Phục Truyền Luật Lệ Ký 34
Phục Truyền Luật Lệ Ký 34 đánh dấu phần kết của cuộc đời Môi-se và chức vụ lãnh đạo của ông đối với dân Y-sơ-ra-ên. Chương này mô tả những giây phút cuối cùng của Môi-se khi ông nhìn thấy Đất Hứa từ núi Nê-bô, sự chuyển giao chức lãnh đạo cho Giô-suê, và ba mươi ngày dân sự than khóc cho Môi-se. Chương cũng nhấn mạnh mối quan hệ đặc biệt giữa Môi-se với Đức Chúa Trời và vai trò độc nhất vô nhị của ông với tư cách là một đấng tiên tri trong Y-sơ-ra-ên.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 34:1-3 (VIE1934)
1 Môi-se từ đồng bằng Mô-áp lên núi Nê-bô, trên chót núi Phích-ga, đối ngang Giê-ri-cô; Giê-hô-va chỉ cho người thấy cả xứ Ga-la-át cho đến Đan,
2 cả Nép-ta-li, xứ Ép-ra-im và Ma-na-se, cả xứ Giu-đa cho đến biển cả,
3 phương Nam, đồng bằng của thung lũng Giê-ri-cô, là thành cây chà là, cho đến Xoa.
Môi-se lên núi Nê-bô, nơi Đức Chúa Trời cho ông nhìn thấy toàn bộ Đất Hứa, mặc dù chính ông sẽ không bước vào đó. Từ trên cao, ông có thể nhìn thấy những vùng đất sau này sẽ trở thành sản nghiệp của các chi phái Y-sơ-ra-ên. Tầm nhìn bao gồm Ga-la-át, Nép-ta-li, Ép-ra-im, Ma-na-se, Giu-đa và kéo dài đến biển cả, tức Địa Trung Hải. Đây là một khoảnh khắc khép lại cuộc đời của Môi-se: ông được nhìn thấy trước mắt mình sự thừa hưởng mà Đức Chúa Trời đã hứa ban cho dân Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 34:4 (VIE1934)
4 Giê-hô-va phán cùng người rằng: Nầy là xứ mà ta đã thề ban cho Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp, khi nói rằng: Ta sẽ ban xứ nầy cho dòng dõi ngươi. Ta đã cho ngươi thấy tận mắt, nhưng ngươi sẽ không đi qua đó.
Đức Chúa Trời nhắc Môi-se về giao ước Ngài đã lập với Áp-ra-ham, Y-sác và Gia-cốp, xác nhận rằng xứ này đã được định để ban cho dòng dõi họ. Môi-se được phép nhìn thấy Đất Hứa nhưng không được bước vào đó vì sự bất tuân trước đó của ông tại Mê-ri-ba, như được ghi lại trong Dân Số Ký 20:12. Đây là một khoảnh khắc vừa vui mừng vừa đau buồn đối với Môi-se: ông được chứng kiến lời hứa của Đức Chúa Trời đang trở thành hiện thực, nhưng bản thân ông không được bước vào xứ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 34:5-6 (VIE1934)
5 Vậy, Môi-se, tôi tớ của Giê-hô-va, qua đời tại đó, trong xứ Mô-áp, theo lời của Giê-hô-va.
6 Ngài chôn người trong trũng, tại xứ Mô-áp, đối ngang Bết-Phê-ô; cho đến ngày nay chẳng ai biết mồ người ở đâu.
Môi-se được gọi là “tôi tớ của Giê-hô-va,” và ông qua đời tại xứ Mô-áp theo thời điểm Đức Chúa Trời đã định. Bản văn cho biết Đức Chúa Trời đã chôn ông tại một nơi không được tiết lộ. Không ai biết chính xác mộ của Môi-se ở đâu cho đến ngày nay. Việc nơi chôn cất được giữ kín cũng ngăn không cho mộ của ông trở thành một đối tượng thờ phượng hoặc mê tín. Điều này nhấn mạnh tính đặc biệt của mối quan hệ giữa Môi-se và Đức Chúa Trời cũng như sự độc đáo của chức vụ ông.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 34:7 (VIE1934)
7 Khi Môi-se qua đời, tuổi được một trăm hai mươi; mắt người không làng, sức người không giảm.
Câu này nhấn mạnh tình trạng thể chất đáng kinh ngạc của Môi-se khi ông qua đời. Ở tuổi 120, mắt ông vẫn sáng và sức lực vẫn còn nguyên vẹn. Điều này cho thấy cái chết của ông không phải đơn giản là kết quả của sự suy yếu thể chất vì tuổi già, nhưng xảy ra vào thời điểm Đức Chúa Trời đã định. Mặc dù Môi-se vẫn còn sức lực, ông không được phép bước vào Đất Hứa vì sự bất tuân trước đó. Sức khỏe vẫn được duy trì đến cuối đời cũng là một bằng chứng về sự gìn giữ của Đức Chúa Trời đối với tôi tớ Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 34:8 (VIE1934)
8 Dân Y-sơ-ra-ên khóc Môi-se trong đồng bằng Mô-áp ba mươi ngày; rồi những ngày khóc thương Môi-se mới mãn.
Dân Y-sơ-ra-ên than khóc Môi-se trong ba mươi ngày, bày tỏ lòng kính trọng sâu sắc đối với người lãnh đạo đã dẫn dắt họ ra khỏi Ai Cập và qua đồng vắng. Cái chết của Môi-se đánh dấu sự kết thúc của một thời kỳ quan trọng trong lịch sử Y-sơ-ra-ên. Thời gian than khóc cho phép dân sự tưởng nhớ chức vụ, sự hy sinh và vai trò của ông trong việc dẫn dắt họ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 34:9 (VIE1934)
9 Giô-suê, con trai Nun, được đầy dẫy thần khôn ngoan, vì Môi-se đã đặt tay trên mình; dân Y-sơ-ra-ên bèn vâng lời người, làm theo mọi điều Giê-hô-va đã phán dặn Môi-se.
Trước khi qua đời, Môi-se đã đặt tay trên Giô-suê, qua đó xác nhận sự chuyển giao chức vụ lãnh đạo. Việc đặt tay thể hiện sự trao phó trách nhiệm và quyền lãnh đạo cho người kế nhiệm. Giô-suê được đầy dẫy sự khôn ngoan cần thiết để dẫn dắt dân sự. Dân Y-sơ-ra-ên chấp nhận sự lãnh đạo của Giô-suê và vâng theo ông, nhận biết rằng sự chuyển giao này phù hợp với điều Đức Chúa Trời đã truyền dặn qua Môi-se.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 34:10-12 (VIE1934)
10 Về sau, trong Y-sơ-ra-ên chẳng còn dấy lên một đấng tiên tri nào giống như Môi-se, là người mà Giê-hô-va biết rõ mặt đối mặt.
11 Trong mọi dấu kỳ và phép lạ mà Giê-hô-va sai người làm tại xứ Ê-díp-tô, nghịch cùng Pha-ra-ôn, các tôi tớ người, và cả xứ người,
12 và trong mọi quyền năng lớn lao cùng mọi sự đáng sợ mà Môi-se đã làm trước mắt cả Y-sơ-ra-ên.
Những câu cuối cùng nhấn mạnh vai trò độc nhất của Môi-se với tư cách là một đấng tiên tri. Trong lịch sử Y-sơ-ra-ên, không có đấng tiên tri nào giống ông về mối quan hệ đặc biệt với Đức Chúa Trời, được mô tả là Đức Chúa Trời biết ông “mặt đối mặt.” Môi-se được Đức Chúa Trời sử dụng để thực hiện những dấu kỳ và phép lạ lớn lao tại Ai Cập trước mặt Pha-ra-ôn, các tôi tớ của Pha-ra-ôn và toàn dân Y-sơ-ra-ên.
Cuộc đời của Môi-se kết thúc, nhưng chức vụ mà Đức Chúa Trời giao cho ông đã để lại một dấu ấn đặc biệt trong lịch sử dân Ngài. Ông vừa là người lãnh đạo, người trung gian và người tiên tri, được Đức Chúa Trời sử dụng để dẫn dân Y-sơ-ra-ên ra khỏi Ai Cập, qua đồng vắng và đến tận ngưỡng cửa Đất Hứa. Sự chuyển giao cho Giô-suê cho thấy công việc của Đức Chúa Trời tiếp tục ngay cả khi một người lãnh đạo qua đời.