Phục Truyền Luật Lệ Ký 5
Phục Truyền Luật Lệ Ký chương 5 thuật lại việc Môi-se nhắc lại Mười Điều Răn cho dân Y-sơ-ra-ên trước khi họ bước vào Đất Hứa. Chương này nhấn mạnh mối quan hệ giao ước giữa Đức Chúa Trời và Y-sơ-ra-ên, nhắc họ về trách nhiệm của mình dưới luật pháp Ngài. Môi-se nhấn mạnh tầm quan trọng của việc vâng phục các điều răn này, là nền tảng cho căn tính của Y-sơ-ra-ên với tư cách là dân được Đức Chúa Trời lựa chọn.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:1-3 (VIE1934)
1 Môi-se gọi cả Y-sơ-ra-ên đến, nói rằng: Hỡi Y-sơ-ra-ên, hãy nghe những luật lệ và mạng lịnh mà ngày nay ta nói vào tai các ngươi; hãy học và cẩn thận làm theo.
2 Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta đã lập giao ước cùng chúng ta tại Hô-rếp.
3 Đức Giê-hô-va chẳng lập giao ước nầy với tổ phụ chúng ta, nhưng với chúng ta, là những người ngày nay còn sống đây.
Môi-se tập hợp dân Y-sơ-ra-ên để nhắc họ về giao ước Đức Chúa Trời đã lập tại núi Hô-rếp (Si-na-i). Ông nhấn mạnh rằng giao ước này không chỉ là một sự kiện trong lịch sử, nhưng có liên quan trực tiếp đến họ trong hiện tại. Dân Y-sơ-ra-ên phải chủ động lắng nghe, học hỏi và vâng giữ các điều răn. Mặc dù giao ước đã được lập với thế hệ trước, thế hệ hiện tại cũng bị ràng buộc bởi giao ước ấy và phải chịu trách nhiệm về những điều khoản của nó.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:4-5 (VIE1934)
4 Đức Giê-hô-va từ giữa lửa, đối mặt với các ngươi, phán cùng các ngươi trên núi.
5 Lúc ấy ta đứng giữa Đức Giê-hô-va và các ngươi, đặng truyền cho các ngươi lời của Đức Giê-hô-va; vì các ngươi sợ lửa, không lên núi.
Môi-se nhắc lại cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa Đức Chúa Trời và dân Y-sơ-ra-ên tại núi Si-na-i. Hình ảnh lửa biểu thị quyền năng và sự thánh khiết của Đức Chúa Trời, khiến dân chúng sợ hãi. Môi-se đứng làm người trung gian, truyền đạt lời Đức Chúa Trời cho dân chúng vì họ quá sợ hãi không dám đến gần núi. Điều này nhấn mạnh vai trò của Môi-se với tư cách là người lãnh đạo và nhà tiên tri.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:6 (VIE1934)
6 Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, đã rút ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, tức khỏi nhà nô lệ.
Đức Chúa Trời giới thiệu chính Ngài bằng cách nhắc dân Y-sơ-ra-ên về sự giải cứu họ khỏi ách nô lệ tại Ê-díp-tô. Đây là nền tảng cho những điều răn tiếp theo, vì sự vâng phục của họ bắt nguồn từ việc nhận biết Đức Chúa Trời là Đấng Cứu Chuộc mình. Bằng việc giải phóng họ khỏi ách nô lệ, Đức Chúa Trời thiết lập quyền tể trị của Ngài trên đời sống họ và đòi hỏi họ phải trung thành và thờ phượng Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:7 (VIE1934)
7 Trước mặt ta, ngươi chớ có các thần khác.
Đây là điều răn thứ nhất, nhấn mạnh rằng chỉ Đức Chúa Trời mới đáng được thờ phượng. Dân Y-sơ-ra-ên bị cấm công nhận hoặc phục vụ bất cứ thần nào khác. Giữa một thế giới đa thần, điều răn này khẳng định sự thờ phượng Đức Chúa Trời duy nhất và đòi hỏi sự trung thành trọn vẹn với Đấng đã giải cứu họ khỏi Ê-díp-tô.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:8-10 (VIE1934)
8 Ngươi chớ làm tượng chạm cho mình, cũng chớ làm tượng nào giống những vật ở trên trời cao kia, hoặc nơi đất thấp nầy, hoặc trong nước dưới đất.
9 Ngươi chớ quì lạy trước các hình tượng đó, cũng đừng hầu việc chúng nó; vì ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, tức là Đức Chúa Trời kỵ tà, vì ta là Đức Chúa Trời ghen tuông, vì tội lỗi của tổ phụ mà phạt con cháu đến đời thứ ba và thứ tư, nếu chúng nó ghét ta,
10 và làm ơn đến ngàn đời cho những kẻ yêu mến ta và giữ các điều răn ta.
Đức Chúa Trời cấm việc làm và thờ lạy hình tượng, cảnh báo rằng những hành động ấy khơi lên sự ghen tuông của Ngài. Sự thờ hình tượng được xem là sự phản bội thuộc linh, và hậu quả của tội lỗi có thể ảnh hưởng đến nhiều thế hệ. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời hứa bày tỏ lòng thương xót đối với những người yêu mến Ngài và trung tín giữ các điều răn. Sự tương phản giữa phán xét và thương xót cho thấy cả sự công bình lẫn ân điển của Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:11 (VIE1934)
11 Ngươi chớ lấy danh Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi mà dùng vô ích; vì Đức Giê-hô-va chẳng cầm bằng vô tội kẻ nào lấy danh Ngài mà dùng vô ích.
Điều răn này nhấn mạnh sự tôn kính dành cho danh Đức Chúa Trời, cấm sử dụng danh Ngài một cách tùy tiện hoặc làm cho danh Ngài trở nên tầm thường. Lấy danh Đức Chúa Trời cách vô ích bao gồm việc sử dụng danh Ngài cách cẩu thả, gian dối hoặc thiếu tôn kính. Lời cảnh báo về tội lỗi cho thấy mức độ nghiêm trọng của việc tôn trọng danh Đức Chúa Trời trong mọi lời nói và hành động, vì điều đó phản ánh mối quan hệ của một người với Ngài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:12-15 (VIE1934)
12 Hãy giữ ngày Sa-bát, đặng làm nên ngày thánh, y như Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã phán dặn.
13 Ngươi hãy làm hết công việc mình trong sáu ngày;
14 nhưng ngày thứ bảy là ngày Sa-bát của Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi; trong ngày đó, ngươi không nên làm một công việc nào, ngươi, con trai, con gái, tôi trai, tớ gái, bò, lừa, hoặc một con vật nào của ngươi, hay người khách ngoại bang ở trong các thành ngươi, hầu cho tôi trai và tớ gái của ngươi được nghỉ như ngươi.
15 Hãy nhớ rằng ngươi đã làm tôi mọi nơi xứ Ê-díp-tô, và Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã dùng tay mạnh và cánh tay giơ thẳng ra đem ngươi khỏi đó; bởi cớ ấy, Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã phán dặn ngươi phải giữ ngày Sa-bát.
Điều răn về ngày Sa-bát truyền dân Y-sơ-ra-ên nghỉ vào ngày thứ bảy như một dấu hiệu của giao ước với Đức Chúa Trời. Sự nghỉ ngơi này không chỉ dành cho họ mà còn dành cho gia đình, tôi tớ và ngay cả súc vật. Qua việc nghỉ ngơi, họ nhìn nhận công việc sáng tạo và sự giải cứu của Đức Chúa Trời. Việc nhắc lại quá khứ làm nô lệ tại Ê-díp-tô cũng đem đến một ý nghĩa đặc biệt cho ngày Sa-bát, liên kết ngày này với sự tự do và sự giải cứu bởi quyền năng của Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:16 (VIE1934)
16 Hãy hiếu kính cha mẹ ngươi, như Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi đã phán dặn, hầu cho ngươi được sống lâu và được phước trong xứ mà Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi ban cho.
Điều răn này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng và chăm sóc cha mẹ. Sự hiếu kính cha mẹ được gắn liền với lời hứa về đời sống lâu dài và sự thịnh vượng trong xứ Đức Chúa Trời ban cho. Nguyên tắc này đặt nền tảng cho sự hòa thuận trong xã hội, vì tôn trọng thẩm quyền trong gia đình phản ánh sự vâng phục thẩm quyền của Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:17 (VIE1934)
17 Ngươi chớ giết người.
Lệnh cấm giết người nhấn mạnh sự thiêng liêng của mạng sống con người. Sự sống là món quà từ Đức Chúa Trời, và việc lấy mạng người cách bất công là sự vi phạm trực tiếp điều răn của Ngài. Bằng cách cấm giết người, Đức Chúa Trời thiết lập một ranh giới đạo đức bảo vệ con người khỏi bạo lực và duy trì công lý cùng sự tôn trọng phẩm giá con người trong cộng đồng.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:18 (VIE1934)
18 Ngươi chớ phạm tội tà dâm.
Điều răn này bảo vệ sự thánh khiết của hôn nhân. Tà dâm không chỉ là tội chống lại người phối ngẫu mà còn là sự xúc phạm đối với Đức Chúa Trời. Sự chung thủy trong hôn nhân phản ánh mối quan hệ giao ước giữa Đức Chúa Trời và dân Ngài, đòi hỏi sự trong sạch và trung thành trong các mối quan hệ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:19 (VIE1934)
19 Ngươi chớ trộm cướp.
Điều răn chống trộm cắp bảo vệ tài sản cá nhân và thúc đẩy sự tin cậy trong cộng đồng. Bằng cách cấm trộm cắp, Đức Chúa Trời bảo đảm dân Ngài tôn trọng tài sản và quyền lợi của người khác, tạo nên một môi trường công bằng và tôn trọng lẫn nhau.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:20 (VIE1934)
20 Ngươi chớ làm chứng dối cho kẻ lân cận mình.
Điều răn này tập trung vào sự thật thà và ngay thẳng, đặc biệt trong những vấn đề pháp lý. Làm chứng dối làm suy yếu công lý và có thể gây tổn hại cho người khác. Đức Chúa Trời kêu gọi dân Ngài phải thành thật trong mọi giao dịch, bảo đảm rằng sự thật được duy trì trong mọi lĩnh vực của đời sống.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:21 (VIE1934)
21 Ngươi chớ tham vợ người lân cận mình; chớ tham nhà người lân cận mình, ruộng, tôi trai, tớ gái, bò, lừa, hay vật chi thuộc về người lân cận ngươi.
Lòng tham là một tội lỗi bên trong có thể dẫn đến nhiều hành vi sai trái bên ngoài. Đức Chúa Trời cảnh báo không được ham muốn những điều thuộc về người khác, vì những ham muốn như vậy có thể dẫn đến trộm cắp, tà dâm và nhiều điều sai trái khác. Điều răn này hướng đến sự biết đủ và tin cậy nơi sự chu cấp của Đức Chúa Trời, ngăn lòng tham làm phá vỡ các mối quan hệ.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:22 (VIE1934)
22 Ấy là những lời Đức Giê-hô-va đã phán cùng cả hội chúng các ngươi trên núi, từ giữa lửa, mây và sự tối tăm, tiếng lớn; Ngài không thêm gì nữa. Ngài chép các lời ấy trên hai bảng đá và giao cho ta.
Môi-se kể lại cách Đức Chúa Trời trực tiếp ban Mười Điều Răn cho dân chúng giữa những biểu hiện đầy uy nghi về sự hiện diện của Ngài. Các điều răn được phán với thẩm quyền thiêng liêng và được viết trên những bảng đá để biểu thị tính lâu dài của chúng. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng và tính trang nghiêm của luật pháp Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:23-27 (VIE1934)
23 Vả, khi các ngươi nghe tiếng từ giữa sự tối tăm, trong khi núi cháy bằng lửa, thì các trưởng của các chi phái và các trưởng lão đến gần ta,
24 mà nói rằng: Kìa, Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta đã tỏ cho chúng ta thấy sự vinh hiển và sự lớn lao của Ngài; chúng ta đã nghe tiếng Ngài từ giữa lửa; ngày nay chúng ta đã thấy Đức Chúa Trời phán cùng loài người mà người vẫn còn sống.
25 Vậy bây giờ, cớ sao chúng ta phải chết? Vì ngọn lửa lớn nầy sẽ thiêu nuốt chúng ta; nếu chúng ta còn nghe tiếng Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta nữa, ắt chúng ta sẽ chết.
26 Vì có loài xác thịt nào đã nghe tiếng của Đức Chúa Trời hằng sống phán từ giữa lửa như chúng ta, mà còn sống được?
27 Hãy lại gần và nghe mọi lời Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta sẽ phán; rồi thuật lại cho chúng ta mọi điều Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta phán cùng ngươi, thì chúng ta sẽ nghe và làm theo.
Dân Y-sơ-ra-ên bị choáng ngợp trước sự hiện diện đầy uy nghi và tiếng phán của Đức Chúa Trời tại núi Si-na-i. Lo sợ cho mạng sống mình, họ xin Môi-se làm người trung gian, đồng ý vâng theo mọi điều Đức Chúa Trời truyền phán qua ông. Phản ứng của họ thể hiện cả sự kính sợ lẫn lòng tôn kính, khi họ nhận biết sự thánh khiết và quyền năng của Đức Chúa Trời.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:28-29 (VIE1934)
28 Đức Giê-hô-va nghe tiếng các ngươi nói cùng ta, bèn phán rằng: Ta có nghe lời dân nầy nói cùng ngươi; mọi điều chúng nó nói đều phải.
29 Ôi! Chớ chi chúng nó có lòng kính sợ ta và hằng giữ các điều răn ta, để chúng nó và con cháu chúng nó đời đời được phước!
Đức Chúa Trời nhìn nhận phản ứng của dân chúng và xác nhận rằng lời họ nói thể hiện sự nhận biết đúng đắn về sự uy nghi và thánh khiết của Ngài. Tuy nhiên, Ngài mong muốn sự kính sợ ấy trở thành sự vâng phục các điều răn suốt đời. Nếu dân Y-sơ-ra-ên giữ luật pháp của Đức Chúa Trời từ trong lòng, họ và con cháu họ sẽ được hưởng phước hạnh và sự bình an lâu dài.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:30-31 (VIE1934)
30 Hãy đi nói cùng chúng nó rằng: Hãy trở về trại mình.
31 Còn ngươi, hãy đứng đây với ta, ta sẽ phán cùng ngươi mọi điều răn, luật lệ và mạng lịnh mà ngươi phải dạy cho chúng nó, để chúng nó làm theo trong xứ ta ban cho chúng nó nhận lấy làm sản nghiệp.
Đức Chúa Trời truyền Môi-se bảo dân chúng trở về trại mình, cho biết Ngài sẽ tiếp tục truyền những chỉ dẫn cho Môi-se. Những điều răn này phải được dạy lại cho dân chúng để họ trung tín làm theo khi bước vào Đất Hứa. Vai trò của Môi-se với tư cách là người dạy luật pháp của Đức Chúa Trời được nhấn mạnh, cho thấy tầm quan trọng của sự lãnh đạo trong việc hướng dẫn dân chúng.
Phục Truyền Luật Lệ Ký 5:32-33 (VIE1934)
32 Vậy, các ngươi hãy cẩn thận làm theo mọi điều Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi đã phán dặn; chớ xây qua bên hữu hoặc bên tả.
33 Các ngươi phải đi theo mọi đường lối Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi đã truyền cho, hầu cho các ngươi được sống, được phước lâu dài trong xứ mình sẽ nhận lấy làm sản nghiệp.
Môi-se kết thúc chương này bằng lời kêu gọi vâng phục. Dân Y-sơ-ra-ên phải cẩn thận làm theo các điều răn của Đức Chúa Trời, không đi lệch sang bên phải hay bên trái. Bước đi trong đường lối của Đức Chúa Trời đem lại sự sống, phước hạnh và đời sống lâu dài trong xứ mà Ngài đã hứa ban. Đoạn này nhấn mạnh rằng việc làm theo những chỉ dẫn của Đức Chúa Trời không chỉ là vấn đề nghi lễ, mà là điều thiết yếu cho sự tồn tại và thịnh vượng của họ trong Đất Hứa.