Sáng Thế Ký 15

Sáng Thế Ký 15 tái khẳng định giao ước của Đức Chúa Trời với Áp-ram, ban cho ông một khải tượng hứa về đất đai và dòng dõi. Chương này rất quan trọng vì trình bày rõ hơn việc Đức Chúa Trời chính thức xác lập lời hứa của Ngài, trong đó đức tin của Áp-ram được bày tỏ và chính Đức Chúa Trời cam kết thực hiện lời Ngài.

Sáng Thế Ký 15:1 (VIE1934)
1 Sau các việc đó, trong sự hiện-thấy có lời Đức Giê-hô-va phán cùng Áp-ram rằng: Hỡi Áp-ram! ngươi chớ sợ chi; ta đây là một cái thuẫn-đỡ cho ngươi; phần thưởng của ngươi sẽ rất lớn.

Đức Chúa Trời trấn an Áp-ram trong một khải tượng, bảo ông đừng sợ. Sau trận chiến gần đây, khi Áp-ram giải cứu Lót (Sáng Thế Ký 14), có thể ông đang lo lắng về khả năng bị trả đũa hoặc tương lai không chắc chắn của mình. Lời Đức Chúa Trời khẳng định rằng Ngài là cái thuẫn-đỡ và phần thưởng rất lớn của Áp-ram vừa là sự bảo vệ vừa là lời hứa về phước lành. Điều này cho thấy Áp-ram cần tin cậy nơi sự bảo vệ của Đức Chúa Trời và sự thành toàn những lời hứa của Ngài thay vì bị những mối đe dọa bên ngoài làm cho bối rối.

Sáng Thế Ký 15:2-3 (VIE1934)
2 Áp-ram thưa rằng: Lạy Chúa Giê-hô-va, Chúa sẽ cho tôi chi? Tôi sẽ chết không con, kẻ nối nghiệp nhà tôi là Ê-li-ê-se, người Đa-mách.
3 Áp-ram lại nói rằng: Nầy, Chúa làm cho tôi tuyệt-tự; một kẻ tôi-tớ sanh-đẻ tại nhà tôi sẽ làm người kế-nghiệp tôi.

Câu trả lời của Áp-ram cho thấy mối quan tâm sâu sắc của ông về lời hứa liên quan đến dòng dõi. Mặc dù Đức Chúa Trời đã hứa sẽ làm cho Áp-ram trở thành một dân lớn (Sáng Thế Ký 12:2), ông vẫn chưa có con. Người có khả năng kế nghiệp duy nhất của ông lúc đó là Ê-li-ê-se, một người trong nhà ông. Câu hỏi của Áp-ram phản ánh sự bối rối và không chắc chắn của ông về cách lời hứa của Đức Chúa Trời sẽ được thực hiện. Ông mong muốn có một người kế nghiệp, nhưng khó nhìn thấy điều đó sẽ xảy ra như thế nào khi ông và Sa-rai vẫn chưa có con.

Sáng Thế Ký 15:4-5 (VIE1934)
4 Đức Giê-hô-va bèn phán cùng Áp-ram rằng: Kẻ đó chẳng phải là kẻ kế-nghiệp ngươi đâu, nhưng ai ở trong gan ruột ngươi ra, sẽ là người kế-nghiệp ngươi.
5 Đoạn, Ngài dẫn người ra ngoài và phán rằng: Ngươi hãy ngó lên trời, và nếu ngươi đếm được các ngôi sao thì hãy đếm đi. Ngài lại phán rằng: Dòng-dõi ngươi cũng sẽ như vậy.

Đức Chúa Trời sửa lại sự hiểu lầm của Áp-ram bằng cách nói rõ rằng Ê-li-ê-se sẽ không phải là người kế nghiệp ông. Thay vào đó, Áp-ram sẽ có một người con ruột. Sau đó Đức Chúa Trời dẫn Áp-ram ra ngoài và bảo ông nhìn lên các ngôi sao, dùng hình ảnh ấy làm biểu tượng cho vô số dòng dõi mà Áp-ram sẽ có. Khải tượng về các ngôi sao củng cố lời hứa của Đức Chúa Trời, nhắc Áp-ram rằng sự thành toàn của lời hứa sẽ vượt xa những gì ông có thể tưởng tượng, giống như các ngôi sao vượt quá khả năng đếm của ông.

Sáng Thế Ký 15:6 (VIE1934)
6 Áp-ram tin Đức Giê-hô-va, thì Ngài kể sự đó là công-bình cho người.

Đáp lại lời hứa của Đức Chúa Trời, Áp-ram bày tỏ đức tin. Mặc dù hoàn cảnh dường như không thể xảy ra, ông vẫn chọn tin rằng Đức Chúa Trời sẽ làm đúng điều Ngài đã phán. Chính đức tin này được Đức Chúa Trời kể là sự công bình cho ông. Câu này là một nền tảng quan trọng trong Kinh Thánh và sau đó được Phao-lô nhắc lại trong Rô-ma và Ga-la-ti để nhấn mạnh rằng sự công bình đến bởi đức tin chứ không phải bởi việc làm. Niềm tin của Áp-ram nơi lời Đức Chúa Trời là điều được Ngài kể là công bình, trở thành một khuôn mẫu về đức tin cho các thế hệ sau.

Sáng Thế Ký 15:7-8 (VIE1934)
7 Đức Giê-hô-va lại phán cùng Áp-ram rằng: Ta là Đức Giê-hô-va, Đấng đã dẫn ngươi ra khỏi U-rơ, thuộc về xứ Canh-đê, để ban cho ngươi xứ nầy làm sản-nghiệp.
8 Áp-ram thưa rằng: Lạy Chúa Giê-hô-va, bởi cớ chi tôi biết rằng tôi sẽ được xứ nầy làm sản-nghiệp?

Đức Chúa Trời nhắc Áp-ram rằng chính Ngài là Đấng đã gọi ông ra khỏi quê hương tại U-rơ và hứa ban cho ông vùng đất mới này làm sản nghiệp. Đáp lại, Áp-ram xin Đức Chúa Trời cho một sự xác nhận thêm. Mặc dù câu hỏi này có thể được xem là nghi ngờ, dường như nó giống một lời xin sự bảo đảm hoặc một dấu hiệu hơn. Áp-ram có đức tin nhưng mong muốn một sự xác nhận hữu hình về sự cam kết của Đức Chúa Trời đối với lời hứa, phản ánh mong muốn tự nhiên của con người được bảo đảm khi đối diện với những lời hứa lớn lao và những điều chưa biết.

Sáng Thế Ký 15:9-11 (VIE1934)
9 Đức Giê-hô-va đáp rằng: Ngươi hãy bắt đem cho ta một con bò cái ba tuổi, một con dê cái ba tuổi, một con chiên đực ba tuổi, một con cu rừng và một con bồ-câu con.
10 Áp-ram bắt đủ các loài vật đó, mổ làm hai, để mỗi nửa con mỗi bên đối với nhau, nhưng không mổ các loài chim ra làm hai.
11 Có những chim ăn mồi bay đáp trên mấy con thú chết đó, song Áp-ram đuổi nó đi.

Trong đoạn này, Đức Chúa Trời chỉ dẫn Áp-ram chuẩn bị một nhóm con vật cụ thể cho nghi thức giao ước. Trong văn hóa Cận Đông cổ đại, nghi thức này bao gồm việc xẻ các con vật làm đôi và đặt hai phần đối diện nhau, tạo thành một lối đi ở giữa. Điều đó tượng trưng cho một giao ước có tính ràng buộc giữa hai bên. Việc đi qua giữa những xác con vật được hiểu như một lời tuyên bố rằng nếu một bên phá vỡ giao ước, người đó sẽ chịu cùng số phận như những con vật đã bị giết.

Đức Chúa Trời sử dụng nghi thức quen thuộc này để chính thức xác lập giao ước với Áp-ram, hứa ban cho ông dòng dõi và đất đai. Những xác con vật biểu thị tính nghiêm trọng và ràng buộc của lời hứa. Những chim ăn mồi bay xuống trên các xác chết có thể tượng trưng cho sự chống đối hoặc những điều gây xao nhãng, nhưng việc Áp-ram đuổi chúng đi cho thấy ông cảnh giác trong việc gìn giữ điều Đức Chúa Trời đã giao phó. Sau đó, trong các câu 17-18, chính Đức Chúa Trời đi qua giữa những phần thịt ấy dưới hình thức một lò lớn khói lên và một ngọn lửa loè, cho thấy giao ước này là vô điều kiện, chỉ dựa trên sự thành tín của Đức Chúa Trời.

Sáng Thế Ký 15:12-13 (VIE1934)
12 Vả, khi mặt trời vừa lặn, thì Áp-ram ngủ mê; nầy một cơn kinh-hãi, tối-tăm nhập vào mình người.
13 Đức Giê-hô-va phán cùng Áp-ram rằng: Phải biết rằng, dòng-dõi ngươi sẽ ngụ trong một xứ chẳng thuộc về chúng nó, làm tôi-mọi cho dân xứ đó và bị họ hà-hiếp bốn trăm năm.

Khi Áp-ram rơi vào một giấc ngủ mê, cảm giác kinh hãi và tối tăm bao trùm ông. Sau đó Đức Chúa Trời tiết lộ cho ông một thời kỳ đau khổ trong tương lai mà dòng dõi ông sẽ phải trải qua, báo trước tình trạng làm tôi-mọi của họ tại Ai Cập. Lời tiên tri này cho thấy mặc dù lời hứa về đất đai và dòng dõi là chắc chắn, nhưng sự thành toàn của nó sẽ không đến mà không có gian khổ. Con số bốn trăm năm gắn liền với thời kỳ dòng dõi Y-sơ-ra-ên chịu áp bức tại Ai Cập về sau, cho thấy kế hoạch của Đức Chúa Trời bao gồm cả lời hứa lẫn những thử thách phải xảy ra trước khi lời hứa được hoàn tất.

Sáng Thế Ký 15:14-16 (VIE1934)
14 Nhưng, ta sẽ đoán-phạt dân mà dòng-dõi ngươi sẽ làm tôi-mọi đó; rồi khi ra khỏi xứ, thì sẽ được của cải rất nhiều.
15 Còn ngươi sẽ bình-yên về nơi tổ-phụ, hưởng lộc già sung-sướng, rồi qua đời.
16 Đến đời thứ tư, dòng-dõi ngươi sẽ trở lại đây, vì tội-lỗi của dân A-mô-rít chưa được đầy-dẫy.

Đức Chúa Trời bảo đảm với Áp-ram rằng dù dòng dõi ông sẽ phải chịu đau khổ, Ngài cuối cùng sẽ đoán phạt dân đã áp bức họ, và họ sẽ ra khỏi xứ với rất nhiều của cải. Chính Áp-ram được hứa rằng ông sẽ qua đời trong bình an khi tuổi già. Việc nhắc đến dân A-mô-rít cho thấy cư dân trong vùng đất được hứa chưa đạt đến mức độ đầy đủ của sự gian ác, nên thời điểm dòng dõi Áp-ram nhận lãnh đất đã được trì hoãn. Thời điểm này phản ánh sự công bình và kiên nhẫn của Đức Chúa Trời đối với dân A-mô-rít, đồng thời chuẩn bị cho dòng dõi Áp-ram trở lại vùng đất ấy trong tương lai.

Sáng Thế Ký 15:17-18 (VIE1934)
17 Khi mặt trời đã lặn, thình-lình sự tối-mịt giáng xuống; kìa, có một lò lớn khói lên, và một ngọn lửa loè ngang qua các xác-thịt đã mổ.
18 Ngày đó, Đức Giê-hô-va lập giao-ước cùng Áp-ram, mà phán rằng: Ta cho dòng-dõi ngươi xứ nầy, từ sông Ê-díp-tô cho đến sông lớn kia, tức sông Ơ-phơ-rát,

Khi bóng tối buông xuống và Áp-ram vẫn đang trong giấc ngủ mê, chính Đức Chúa Trời, được tượng trưng bởi một lò lớn khói lên và một ngọn lửa loè, đi qua giữa những phần xác con vật. Điều này rất quan trọng bởi vì chỉ Đức Chúa Trời đi qua giữa các phần thịt, cho thấy giao ước này mang tính một chiều — chính Đức Chúa Trời nhận trách nhiệm bảo đảm sự thành toàn của nó. Sau đó lời hứa được nhắc lại: dòng dõi Áp-ram sẽ nhận vùng đất rộng lớn, từ sông Ê-díp-tô cho đến sông Ơ-phơ-rát. Hành động này xác lập cách mạnh mẽ cam kết không lay chuyển của Đức Chúa Trời trong việc thực hiện những lời hứa Ngài đã ban cho Áp-ram.

Sáng Thế Ký 15:19-21 (VIE1934)
19 là xứ của các dân Kê-nít, Kê-nê-sít, Cát-mô-nít,
20 Hê-tít, Phê-rê-sít, Rê-pha-im,
21 A-mô-rít, Ca-na-an, Ghi-rê-ga-sít và Giê-bu-sít.

Những câu này liệt kê các dân tộc hiện đang cư ngụ trong vùng đất mà Đức Chúa Trời đã hứa ban cho dòng dõi Áp-ram. Danh sách chi tiết này nhắc lại những dân tộc cụ thể mà sau này dòng dõi Áp-ram sẽ thay thế khi họ nhận lãnh vùng đất đó. Nó nhấn mạnh phạm vi của lời hứa và kế hoạch thiêng liêng trong việc ban đất cho dòng dõi Áp-ram vào đúng thời điểm đã định, theo sự công bình và lòng thương xót của Đức Chúa Trời.