Sáng Thế Ký 16
Sáng Thế Ký 16 tập trung vào sự thiếu kiên nhẫn của Sa-rai trước lời hứa của Đức Chúa Trời về một người con. Bà đề nghị Áp-ram lấy A-ga, người nữ Ê-díp-tô của mình, để sinh con thay cho bà. Quyết định này dẫn đến những phức tạp trong gia đình, làm nổi bật sự yếu đuối của con người, sự thiếu kiên nhẫn và hậu quả của việc hành động ngoài kế hoạch của Đức Chúa Trời. Chương này cũng giới thiệu Ích-ma-ên, người mà dòng dõi ông sẽ đóng một vai trò đáng kể trong lịch sử Kinh Thánh.
Sáng Thế Ký 16:1 (VIE1934)
1 Vả, Sa-rai, vợ của Áp-ram, vẫn không sanh con; nàng có một con đòi Ê-díp-tô, tên là A-ga.
Sa-rai, vợ của Áp-ram, vẫn chưa sinh con, và điều này là một nguồn đau khổ đối với bà, đặc biệt trong bối cảnh văn hóa cổ đại, khi con cái có tầm quan trọng rất lớn. Sự son sẻ của Sa-rai, dù Đức Chúa Trời đã ban lời hứa, đã thử thách sự kiên nhẫn và đức tin của bà. Việc giới thiệu A-ga, người nữ Ê-díp-tô, chuẩn bị cho kế hoạch của Sa-rai nhằm tìm cách có một người kế nghiệp bằng một phương cách khác thay vì chờ đợi thời điểm của Đức Chúa Trời. Câu này làm nổi bật sự căng thẳng giữa lời hứa thiêng liêng và hành động của con người.
Sáng Thế Ký 16:2-3 (VIE1934)
2 Sa-rai nói cùng Áp-ram rằng: Nầy, Đức Giê-hô-va đã làm cho tôi son sẻ, vậy xin ông hãy lại ăn ở cùng con đòi tôi, có lẽ tôi sẽ nhờ nó mà có con chăng. Áp-ram bèn nghe theo lời của Sa-rai.
3 Sau khi Áp-ram đã trú ngụ mười năm tại xứ Ca-na-an, Sa-rai, vợ người, bắt A-ga, là con đòi Ê-díp-tô mình, đưa cho chồng làm hầu.
Sa-rai, cảm thấy thất vọng và tuyệt vọng, cho rằng sự son sẻ của mình là do Đức Chúa Trời gây ra. Thay vì chờ đợi lời hứa của Đức Chúa Trời, bà tự mình tìm cách giải quyết bằng cách đưa A-ga cho Áp-ram như một người thay thế để sinh con. Áp-ram, mặc dù trước đó Đức Chúa Trời đã hứa ban cho ông dòng dõi, vẫn đồng ý với kế hoạch của Sa-rai. Quyết định này phản ánh sự thiếu kiên nhẫn của con người và hậu quả của việc cố gắng “giúp” Đức Chúa Trời thực hiện lời hứa của Ngài bằng những phương cách của con người, thường dẫn đến những vấn đề không lường trước được.
Sáng Thế Ký 16:4 (VIE1934)
4 Người lại cùng con đòi, thì nàng thọ thai. Khi con đòi thấy mình thọ thai, thì khinh bỉ bà chủ mình.
A-ga nhanh chóng có thai, và mối quan hệ trong gia đình bắt đầu thay đổi. Việc mang thai khiến A-ga có cảm giác vượt trội hơn Sa-rai, vì giờ đây nàng đang mang con của Áp-ram, điều mà Sa-rai không thể đạt được. Sự căng thẳng mới giữa Sa-rai và A-ga là hậu quả trực tiếp của quyết định này, cho thấy việc cố gắng thực hiện lời hứa của Đức Chúa Trời theo cách con người đã đem xung đột và oán giận vào đời sống của họ.
Sáng Thế Ký 16:5-6 (VIE1934)
5 Sa-rai nói cùng Áp-ram rằng: Điều sỉ nhục mà tôi bị đây đổ lại trên ông. Tôi đã phú con đòi tôi vào lòng ông, mà từ khi nó thấy mình thọ thai, thì lại khinh tôi. Cầu Đức Giê-hô-va xét đoán giữa tôi với ông.
6 Áp-ram đáp cùng Sa-rai rằng: Nầy, con đòi đó ở trong tay ngươi, phân xử thể nào, mặc ý ngươi cho vừa dạ. Đoạn, Sa-rai hành hạ A-ga, thì nàng trốn đi khỏi mặt người.
Sa-rai, dù chính bà là người khởi xướng kế hoạch, giờ đây lại đổ lỗi cho Áp-ram. Sự thất vọng trước thái độ của A-ga khiến bà nổi giận và trách chồng về hoàn cảnh này. Áp-ram, thay vì can thiệp hoặc sửa chữa điều sai trái, lại thụ động để Sa-rai đối xử với A-ga tùy ý. Sự đối xử hà khắc của Sa-rai khiến A-ga bỏ trốn, cho thấy việc tự mình kiểm soát mọi sự thay vì tìm kiếm sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời thường dẫn đến xung đột, cảm giác tội lỗi và những mối quan hệ tan vỡ.
Sáng Thế Ký 16:7-8 (VIE1934)
7 Nhưng thiên sứ của Đức Giê-hô-va thấy nàng ở trong đồng vắng gần bên suối nước, nơi mé đường đi về Su-rơ,
8 thì hỏi rằng: Hỡi A-ga, đòi của Sa-rai, ngươi ở đâu đến, và sẽ đi đâu? Nàng thưa rằng: Tôi lánh xa mặt Sa-rai, chủ tôi.
Trong nỗi đau khổ, A-ga chạy trốn vào đồng vắng, nhưng Đức Chúa Trời không bỏ rơi nàng. Thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện đến với nàng, bày tỏ sự quan tâm của Đức Chúa Trời ngay cả đối với người bị gạt ra ngoài và những người bị cuốn vào những hoàn cảnh bất hạnh. Câu hỏi Ngài đặt ra khiến A-ga phải suy nghĩ: “Ngươi ở đâu đến, và sẽ đi đâu?” Điều đó nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời nhìn thấy tấm lòng và Ngài can thiệp vào đời sống của mọi người, kể cả những người ở bên lề.
Sáng Thế Ký 16:9-10 (VIE1934)
9 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va dạy nàng rằng: Ngươi hãy trở về chủ ngươi, và chịu lụy dưới tay người.
10 Thiên sứ của Đức Giê-hô-va lại phán rằng: Ta sẽ thêm dòng dõi ngươi nhiều, đông đảo đến đỗi người ta đếm không đặng nữa.
Thiên sứ của Đức Giê-hô-va chỉ thị A-ga trở về với Sa-rai và chịu lụy dưới tay bà, điều này có thể rất khó khăn vì nàng đã bị đối xử hà khắc. Tuy nhiên, mệnh lệnh ấy đi kèm với một lời hứa: dòng dõi của A-ga sẽ được gia tăng rất nhiều. Điều này cho thấy Đức Chúa Trời có một kế hoạch dành cho A-ga và đứa con chưa sinh của nàng là Ích-ma-ên. Lời hứa về một dòng dõi đông đảo cho thấy Đức Chúa Trời có thể ban phước và bảo vệ ngay cả giữa những hoàn cảnh khó khăn và bất công.
Sáng Thế Ký 16:11-12 (VIE1934)
11 Lại phán rằng: Nầy, ngươi đương có thai, sẽ sanh một trai, đặt tên là Ích-ma-ên; vì Đức Giê-hô-va có nghe sự sầu khổ của ngươi.
12 Đứa trẻ đó sẽ như một con lừa rừng: tay nó sẽ địch cùng mọi người, và tay mọi người địch lại nó. Nó sẽ ở về phía đông, đối mặt cùng hết thảy anh em mình.
Trong đoạn này, thiên sứ của Đức Giê-hô-va nói với A-ga, báo trước sự ra đời của Ích-ma-ên. Tên “Ích-ma-ên” có nghĩa là “Đức Chúa Trời nghe,” cho thấy Đức Chúa Trời biết rõ sự đau khổ của A-ga.
Câu 12 đưa ra một lời tiên tri về tương lai của Ích-ma-ên và bản chất của dòng dõi ông.
“Người sẽ như một con lừa rừng”: Điều này cho thấy Ích-ma-ên và dòng dõi ông sẽ sống một đời sống du mục và độc lập, phản ánh lối sống truyền thống của người Bê-đu-in được thấy trong nhiều bộ tộc Ả-rập. Trong lịch sử, những bộ tộc này di chuyển qua các vùng sa mạc, dựa vào nguồn lực của chính mình và duy trì một lối sống tương đối tách biệt với các dân cư định cư.
“Tay nó sẽ địch cùng mọi người, và tay mọi người địch lại nó”: Cụm từ này chỉ về những cuộc xung đột mà dòng dõi Ích-ma-ên sẽ trải qua trong suốt lịch sử. Người Ả-rập, được tin là hậu duệ của Ích-ma-ên, đã có một lịch sử xung đột cả giữa các bộ tộc của chính họ lẫn với các dân tộc láng giềng. Điều này có thể được thấy qua những cuộc tranh chấp giữa các bộ tộc trong thế giới Ả-rập cũng như những xung đột lâu dài với các nhóm bên ngoài, bao gồm những cuộc chiến lịch sử về lãnh thổ và nguồn tài nguyên.
“Nó sẽ ở về phía đông, đối mặt cùng hết thảy anh em mình”: Điều này có thể chỉ về việc dòng dõi Ích-ma-ên sẽ sống gần hoặc bên cạnh dòng dõi Y-sác, là người cha của dân Y-sơ-ra-ên, tạo nên sự gần gũi lâu dài giữa hai nhóm. Các dân Ả-rập, đặc biệt là những dân sống ở Trung Đông, trong lịch sử đã sống gần Y-sơ-ra-ên, giữa hai bên đã có nhiều cuộc xung đột.
Sáng Thế Ký 16:13-14 (VIE1934)
13 Nàng gọi Đức Giê-hô-va mà đã phán cùng mình, danh là “Đức Chúa Trời hay đoái xem,” vì nàng nói rằng: Chính tại đây, tôi há chẳng có thấy được Đấng đoái xem tôi sao?
14 Bởi cớ ấy, người ta gọi cái giếng nầy ở về giữa khoảng của Ca-đe và Bê-re, là giếng La-chai-Roi.
A-ga đã có một cuộc gặp gỡ sâu sắc với Đức Chúa Trời và nhận biết Ngài là “Đức Chúa Trời hay đoái xem.” Danh này phản ánh sự kinh ngạc của nàng khi nhận ra Đức Chúa Trời đã nhìn thấy sự đau khổ của nàng và quan tâm đủ để can thiệp. Việc đặt tên cho giếng La-chai-Roi, nghĩa là “Giếng của Đấng Hằng Sống, là Đấng đoái xem tôi,” tưởng niệm cuộc gặp gỡ thiêng liêng này và nhắc nhở rằng Đức Chúa Trời nhìn thấy những khó khăn và nỗi đau của những người bị bỏ quên và áp bức.
Sáng Thế Ký 16:15-16 (VIE1934)
15 Rồi nàng A-ga sanh được một con trai; Áp-ram đặt tên đứa trai đó là Ích-ma-ên.
16 Vả lại, khi A-ga sanh Ích-ma-ên cho Áp-ram, thì Áp-ram đã được tám mươi sáu tuổi.
Theo lời Đức Chúa Trời đã phán, A-ga sinh cho Áp-ram một con trai, và Áp-ram đặt tên đứa trẻ là Ích-ma-ên, đúng như thiên sứ đã chỉ dẫn. Mặc dù Ích-ma-ên được sinh ra do sự thiếu kiên nhẫn của con người, Đức Chúa Trời vẫn nhìn nhận ông và có kế hoạch dành cho ông. Khi ấy Áp-ram đã tám mươi sáu tuổi và chứng kiến sự ra đời của con trai đầu lòng, nhưng đây không phải là người con được hứa qua Sa-rai; người con ấy sẽ đến vào đúng thời điểm của Đức Chúa Trời. Chương này kết thúc bằng việc cho thấy kế hoạch của Đức Chúa Trời vẫn tiếp tục được thực hiện bất chấp những hành động của con người.