Sáng Thế Ký 41

Sáng Thế Ký 41 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong hành trình của Giô-sép, từ một tù nhân trở thành người quyền lực thứ hai tại Ai Cập. Pha-ra-ôn có những giấc chiêm bao đáng lo ngại nhưng không ai trong các cố vấn có thể giải nghĩa. Quan tửu-chánh nhớ lại khả năng giải nghĩa giấc chiêm bao của Giô-sép và giới thiệu ông với Pha-ra-ôn. Giô-sép giải nghĩa những giấc chiêm bao, cho biết trước chương trình của Đức Chúa Trời về bảy năm được mùa dư dật theo sau bởi bảy năm đói kém. Ấn tượng trước sự khôn ngoan và hiểu biết thuộc linh của Giô-sép, Pha-ra-ôn đặt ông phụ trách việc chuẩn bị cho nạn đói, qua đó đưa ông lên một vị trí quyền lực lớn tại Ai Cập.

Sáng Thế Ký 41:1-3 (VIE1934)
1 Cách hai năm sau, Pha-ra-ôn nằm chiêm bao thấy mình đứng bên bờ sông.
2 Nầy đâu dưới sông đi lên bảy con bò mập và tốt, ăn cỏ trong bưng.
3 Rồi nầy, bảy con bò khác, xấu dạng, gầy guộc, ở dưới sông đi theo lên sau, đến đứng gần các con bò trước trên bờ sông.

Giấc chiêm bao của Pha-ra-ôn đến sau hai năm kể từ khi Giô-sép giải nghĩa những giấc chiêm bao của quan tửu-chánh và quan thượng-thiện trong tù. Giấc chiêm bao bắt đầu với bảy con bò khỏe mạnh từ sông đi lên, tượng trưng cho sự sống và sự màu mỡ của Ai Cập, rồi theo sau là bảy con bò gầy guộc, xấu xí. Sự tương phản giữa hai nhóm bò gợi lên một sứ điệp về sự dư dật và thiếu thốn, dù Pha-ra-ôn lúc này chưa hiểu được ý nghĩa. Những giấc chiêm bao này mang tính tiên tri, bày tỏ kế hoạch tương lai của Đức Chúa Trời đối với Ai Cập.

Sáng Thế Ký 41:4-5 (VIE1934)
4 Bảy con bò xấu dạng, gầy guộc nuốt bảy con bò mập tốt. Pha-ra-ôn bèn thức giấc.
5 Vua nằm ngủ lại, chiêm bao lần thứ nhì, thấy bảy gié lúa chắc, tốt tươi, mọc chung trên một cộng rạ.

Trong giấc chiêm bao đầu tiên, những con bò gầy guộc nuốt những con bò mập tốt, tạo nên một sự đảo ngược bất thường và đáng sợ, trong đó cái yếu hơn nuốt cái mạnh hơn. Pha-ra-ôn thức giấc nhưng rồi ngủ lại và có giấc chiêm bao thứ hai, lần này là bảy gié lúa chắc và tốt tươi. Những hình ảnh lặp lại về số bảy và sự tương phản giữa dư dật với thiếu thốn báo hiệu rằng một điều rất quan trọng đang được bày tỏ về tương lai của Ai Cập.

Sáng Thế Ký 41:6-7 (VIE1934)
6 Kế đó, bảy gié lúa khác lép và bị gió đông thổi háp, mọc theo bảy gié lúa kia.
7 Bảy gié lúa lép nuốt bảy gié lúa chắc. Pha-ra-ôn bèn thức giấc; và nầy, thành ra một điềm chiêm bao.

Trong giấc chiêm bao thứ hai, những gié lúa khỏe mạnh bị những gié lúa lép và khô héo nuốt mất, tương tự như hình ảnh những con bò trong giấc chiêm bao đầu tiên. Gió đông vốn được biết đến với sức nóng khắc nghiệt, thường gợi lên hình ảnh về sự khô hạn và hủy diệt. Mẫu hình này một lần nữa cho thấy sự tương phản mạnh mẽ giữa thịnh vượng và mất mát. Pha-ra-ôn cảm nhận rằng những giấc chiêm bao có tầm quan trọng, nhưng ông vẫn chưa hiểu được ý nghĩa thiêng liêng của chúng.

Sáng Thế Ký 41:8 (VIE1934)
8 Sáng mai, tâm thần người bất định, truyền đòi các pháp-sư và các tay bác sĩ xứ Ê-díp-tô đến, thuật lại điềm chiêm bao mình cho họ nghe; nhưng chẳng có ai bàn được điềm chiêm bao đó cho vua hết.

Pha-ra-ôn vô cùng bối rối bởi những giấc chiêm bao, cảm nhận rằng chúng chứa đựng một sứ điệp quan trọng. Trong nỗ lực tìm kiếm câu trả lời, ông gọi các pháp-sư và những người khôn ngoan của Ai Cập, là những người được xem như các chuyên gia về việc giải nghĩa những dấu hiệu và điềm báo. Tuy nhiên, không ai có thể giải nghĩa được. Điều này cho thấy ý nghĩa thật của những giấc chiêm bao đến từ Đức Chúa Trời, chuẩn bị cho sự xuất hiện của Giô-sép, người sẽ bày tỏ sự khôn ngoan đến từ Ngài.

Sáng Thế Ký 41:9-10 (VIE1934)
9 Quan tửu chánh bèn tâu cùng Pha-ra-ôn rằng: Bây giờ, tôi nhớ đến lỗi của tôi.
10 Ngày trước, bệ hạ nổi giận cùng quần thần, có cầm ngục quan thượng thiện và tôi nơi dinh quan thị vệ.

Khi nhìn thấy Pha-ra-ôn bối rối, quan tửu-chánh nhớ lại cuộc gặp gỡ với Giô-sép trong tù. Ông thừa nhận lỗi của mình vì đã quên Giô-sép cho đến thời điểm này. Lời thú nhận này vừa cho thấy lương tâm của ông vừa mở ra cơ hội để Giô-sép bước vào triều đình Pha-ra-ôn. Thời điểm của Đức Chúa Trời trở nên rõ ràng, khi những mối liên hệ trong quá khứ của Giô-sép giờ đây đang dẫn đến sự thay đổi lớn trong tương lai của ông.

Sáng Thế Ký 41:11-13 (VIE1934)
11 Trong lúc đó, cùng một đêm kia, chúng tôi có thấy điềm chiêm bao, chiêm bao mỗi người đều có ý nghĩa riêng rõ ràng.
12 Tại đó, cùng chung ngục, có một người Hê-bơ-rơ, còn trẻ, kẻ gia-đinh của quan thị vệ; chúng tôi thuật lại cho chàng nghe điềm chiêm bao của mình; chàng bàn rõ ra cho ai mỗi chiêm bao nấy.
13 Rồi ra, công việc xảy đến y như lời chàng bàn: bệ hạ phục chức tôi lại, và xử treo quan kia.

Quan tửu-chánh giải thích cho Pha-ra-ôn cách Giô-sép đã giải nghĩa chính xác cả giấc chiêm bao của ông lẫn của quan thượng-thiện khi họ còn ở trong tù. Ông nhấn mạnh ân tứ đặc biệt của Giô-sép và sự ứng nghiệm chính xác của những lời giải nghĩa. Lời chứng này khiến Pha-ra-ôn chú ý và dẫn đến việc Giô-sép được triệu đến. Những thử thách mà Giô-sép đã trải qua giờ đây đang trở thành một cơ hội thiêng liêng để chương trình của Đức Chúa Trời dành cho ông được tiếp tục.

Sáng Thế Ký 41:14-16 (VIE1934)
14 Pha-ra-ôn bèn sai đi đòi Giô-sép; họ lập tức tha người ra khỏi ngục, cạo mặt mày cho, biểu thay đổi áo xống, rồi vào chầu Pha-ra-ôn.
15 Pha-ra-ôn phán cùng Giô-sép rằng: Trẫm có thấy một điềm chiêm bao mà chẳng ai bàn ra. Vậy, trẫm nghe rằng khi người ta thuật điềm chiêm bao lại cho, thì ngươi bàn được.
16 Giô-sép tâu rằng: Đó chẳng phải tôi, nhưng ấy là Đức Chúa Trời đem sự bình an đáp cho bệ hạ vậy.

Giô-sép nhanh chóng được gọi ra khỏi tù, được cạo mặt, thay áo xống và đưa đến trước Pha-ra-ôn. Pha-ra-ôn công nhận danh tiếng của Giô-sép trong việc giải nghĩa giấc chiêm bao, nhưng Giô-sép khiêm nhường hướng mọi sự vinh hiển về Đức Chúa Trời, khẳng định rằng khả năng giải nghĩa đến từ Ngài. Sự khiêm nhường của Giô-sép tương phản với lòng kiêu ngạo thường thấy nơi sự khôn ngoan của con người, cho thấy ông hoàn toàn nương cậy nơi Đức Chúa Trời để nhận được sự hướng dẫn.

Sáng Thế Ký 41:17-21 (VIE1934)
17 Pha-ra-ôn phán rằng: Nầy, trong điềm chiêm bao trẫm đương đứng bên bờ sông.
18 Nầy đâu bảy con bò mập và tốt dưới sông đi lên, đến ăn cỏ trong bưng.
19 Rồi bảy con bò khác xấu dạng gầy guộc đi theo lên sau; thật trẫm chẳng thấy trong xứ Ê-díp-tô nầy có bò xấu dạng như vậy bao giờ.
20 Bảy con bò xấu dạng gầy guộc đó nuốt bảy con bò mập tốt trước kia,
21 nuốt vào bụng, mà dường như không có nuốt, vì các con bò đó vẫn xấu dạng như xưa.

Pha-ra-ôn thuật lại giấc chiêm bao cho Giô-sép, mô tả những hình ảnh rõ ràng về các con bò mập tốt và những con bò gầy guộc, xấu xí. Ông đặc biệt nhấn mạnh điều đáng sợ rằng sau khi những con bò xấu xí nuốt những con bò khỏe mạnh, chúng vẫn xấu xí như trước. Sự bất thường này khiến Pha-ra-ôn vô cùng lo lắng về điều mà giấc chiêm bao có thể báo trước cho tương lai của Ai Cập.

Sáng Thế Ký 41:22-24 (VIE1934)
22 Trẫm bèn thức giấc; rồi lại thấy điềm chiêm bao khác, là bảy gié lúa chắc tốt tươi mọc chung trên một cộng rạ.
23 Kế đó, bảy gié lúa khác, khô, lép, bị gió đông thổi háp, mọc theo bảy gié lúa kia;
24 và bảy gié lúa lép đó lại nuốt bảy gié lúa chắc. Trẫm đã thuật điềm chiêm bao nầy cho các pháp-sư, nhưng không ai giải nghĩa ra được.

Pha-ra-ôn tiếp tục thuật lại phần thứ hai của giấc chiêm bao, trong đó những gié lúa tốt bị những gié lúa lép, khô và bị gió đông thổi háp nuốt mất. Ông nhắc lại rằng không một người khôn ngoan nào của Ai Cập có thể giải nghĩa được giấc chiêm bao. Sự tuyệt vọng của Pha-ra-ôn làm cho khoảnh khắc Giô-sép sắp giải nghĩa trở nên càng quan trọng hơn.

Sáng Thế Ký 41:25-27 (VIE1934)
25 Giô-sép tâu cùng Pha-ra-ôn rằng: Hai điềm chiêm bao của bệ hạ thấy đó đồng một nghĩa mà thôi; Đức Chúa Trời mách cho bệ hạ biết trước những việc Ngài sẽ làm.
26 Bảy con bò mập tốt đó, tức là bảy năm; bảy gié lúa chắc đó cũng là bảy năm. Ấy chỉ đồng một điềm chiêm bao vậy.
27 Bảy con bò xấu dạng gầy guộc lên theo sau bảy con bò kia, tức là bảy năm; và bảy gié lúa lép bị gió đông thổi háp đó, tức là bảy năm đói kém.

Với sự khôn ngoan đến từ Đức Chúa Trời, Giô-sép giải thích rằng hai giấc chiêm bao thực ra là một sứ điệp duy nhất. Bảy con bò tốt và bảy gié lúa tốt tượng trưng cho bảy năm dư dật, trong khi những con bò gầy guộc và những gié lúa lép tượng trưng cho bảy năm đói kém nghiêm trọng. Giô-sép nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời đang cho Pha-ra-ôn biết trước điều Ngài sắp làm, cho thấy những giấc chiêm bao này là một lời cảnh báo tiên tri dành cho cả Ai Cập.

Sáng Thế Ký 41:28-30 (VIE1934)
28 Ấy là điều tôi đã tâu cùng bệ hạ rồi: Đức Chúa Trời có cho bệ hạ thấy những việc Ngài sẽ làm.
29 Nầy, trong khắp xứ Ê-díp-tô sẽ có bảy năm được mùa dư dật.
30 Nhưng bảy năm đó lại liền tiếp bảy năm đói kém; dân bổn xứ đều sẽ quên sự dư dật đó, và ách đói kém sẽ làm cho toàn xứ hao mòn.

Giô-sép tiếp tục giải thích rằng Ai Cập sẽ trải qua bảy năm thịnh vượng, tiếp theo là bảy năm đói kém nghiêm trọng. Sự dư dật sẽ lớn đến mức trong những năm đói kém, người ta sẽ không còn nhớ đến nó nữa, vì nạn thiếu thốn sẽ làm hao mòn toàn xứ. Lời tiên báo này cho thấy cả phước lành sắp đến lẫn tai họa sẽ theo sau.

Sáng Thế Ký 41:31-32 (VIE1934)
31 Và vì sự đói kém liên tiếp nầy lớn quá, nên thiên hạ chẳng còn thấy chi về sự dư dật đó nữa.
32 Nếu điềm chiêm bao đến hai lần cho bệ hạ, ấy bởi Đức Chúa Trời đã quyết định điều đó rồi, và Ngài mau mau lo làm cho thành vậy.

Giô-sép nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của nạn đói và giải thích rằng việc giấc chiêm bao được lặp lại hai lần xác nhận rằng điều đó đã được Đức Chúa Trời quyết định và chắc chắn sẽ xảy ra. Sự lặp lại cho thấy cả tính chắc chắn lẫn tính cấp bách của lời cảnh báo. Giô-sép không chỉ tiên báo tương lai mà còn chỉ ra ý muốn của Đức Chúa Trời đằng sau những biến cố ấy, thúc giục Pha-ra-ôn phải chuẩn bị.

Sáng Thế Ký 41:33-36 (VIE1934)
33 Bây giờ bệ hạ khá chọn một người thông minh trí-huệ, lập người lên làm đầu trong xứ Ê-díp-tô,
34 cùng lập các ủy viên trong xứ, để góp một phần năm của số thâu vào trong bảy năm được mùa dư dật đó.
35 Họ hãy thâu góp hết thảy mùa màng trong bảy năm được mùa dư dật sẽ đến sau nầy, cùng thâu thập lúa mì sẵn dành cho Pha-ra-ôn, dùng làm lương để dành trong các thành, và họ hãy giữ gìn lấy.
36 Các lương thực nầy phải để dành cho bảy năm đói kém sẽ đến trong xứ Ê-díp-tô, hầu cho xứ nầy khỏi bị diệt bởi sự đói kém đó.

Giô-sép đưa ra một giải pháp thực tế cho cuộc khủng hoảng sắp xảy ra, khuyên Pha-ra-ôn chọn một người thông minh và khôn ngoan để phụ trách việc chuẩn bị cho nạn đói. Giô-sép đề nghị thu một phần năm sản lượng trong suốt bảy năm dư dật và tích trữ lương thực trong các thành để làm nguồn dự trữ cho những năm đói kém. Kế hoạch này không chỉ cho thấy sự khôn ngoan chiến lược mà còn bày tỏ khả năng nhìn xa và lãnh đạo của Giô-sép, khiến ông trở thành một ứng viên thích hợp cho vị trí này.

Sáng Thế Ký 41:37-39 (VIE1934)
37 Các lời nầy đẹp ý Pha-ra-ôn và quần thần.
38 Pha-ra-ôn phán cùng quần thần rằng: Chúng ta há dễ tìm một người như người nầy, có thần minh của Đức Chúa Trời được sao?
39 Pha-ra-ôn phán cùng Giô-sép rằng: Vì Đức Chúa Trời xui cho ngươi biết mọi việc nầy, thì chẳng còn ai được thông minh trí-huệ như ngươi nữa.

Pha-ra-ôn và các quần thần rất hài lòng với lời đề nghị của Giô-sép, nhận ra sự khôn ngoan trong kế hoạch của ông. Pha-ra-ôn nhìn nhận rằng Giô-sép có sự hiểu biết thiêng liêng và thấy rằng thần minh của Đức Chúa Trời ở cùng ông. Vì vậy, vua kết luận rằng không ai thích hợp hơn Giô-sép để đảm trách công việc chuẩn bị cho tương lai của Ai Cập, và sự thăng tiến của Giô-sép bắt đầu.

Sáng Thế Ký 41:40-43 (VIE1934)
40 Vậy, ngươi sẽ lên cai trị nhà trẫm; hết thảy dân sự của trẫm đều sẽ vâng lời ngươi. Trẫm lớn hơn ngươi chỉ vì ngự ngôi vua mà thôi.
41 Pha-ra-ôn lại phán cùng Giô-sép rằng: Hãy xem! trẫm lập ngươi cầm quyền trên cả xứ Ê-díp-tô.
42 Vua liền cổi chiếc nhẫn trong tay mình, đeo vào tay Giô-sép, truyền mặc áo vải gai mịn, và đeo vòng vàng vào cổ người;
43 rồi, truyền cho lên ngồi sau xe vua, có người đi trước hô rằng: Hãy quì xuống! Ấy, Giô-sép được lập lên cầm quyền cả xứ Ê-díp-tô là vậy.

Pha-ra-ôn đặt Giô-sép làm người cai trị thứ hai trên Ai Cập, giao cho ông quyền trên mọi việc ngoại trừ chính ngai vua. Giô-sép nhận chiếc nhẫn của Pha-ra-ôn, biểu tượng của quyền hành, được mặc áo vải gai mịn và đeo vòng vàng, đánh dấu địa vị mới của ông. Ông được cho ngồi trên xe vua thứ hai và được công chúng tôn trọng khi mọi người được truyền phải quỳ trước ông. Đây là sự ứng nghiệm rõ ràng của chương trình Đức Chúa Trời nhằm nâng Giô-sép lên sau nhiều năm gian khổ.

Sáng Thế Ký 41:44-46 (VIE1934)
44 Pha-ra-ôn phán cùng Giô-sép: Ta là Pha-ra-ôn, nhưng nếu chẳng có ngươi, thì trong cả xứ Ê-díp-tô không có ai giơ tay đưa chơn lên được.
45 Pha-ra-ôn đặt tên Giô-sép là Xa-phơ-nát-Pha-nê-ách, đưa nàng Ách-nát, con gái Phô-ti-phê-ra, thầy cả thành Ôn, cho người làm vợ. Người thường tuần hành trong xứ Ê-díp-tô.
46 Vả, khi Giô-sép ra mắt Pha-ra-ôn, vua Ê-díp-tô, thì người đã ba mươi tuổi. Vậy, người từ tạ Pha-ra-ôn mà đi tuần khắp xứ Ê-díp-tô.

Pha-ra-ôn tiếp tục củng cố quyền hành của Giô-sép, trao cho ông quyền kiểm soát mọi công việc trong xứ Ai Cập. Vua cũng đặt cho Giô-sép một tên Ai Cập là Xa-phơ-nát-Pha-nê-ách và gả cho ông Ách-nát, con gái của một gia đình tư tế có địa vị. Điều này đưa Giô-sép hội nhập sâu hơn vào xã hội Ai Cập. Khi ba mươi tuổi, cuộc đời Giô-sép đã thay đổi hoàn toàn, từ một tù nhân trở thành người cai trị Ai Cập. Điều này cho thấy thời điểm của Đức Chúa Trời và sự ứng nghiệm của những điều Ngài đã bày tỏ qua các giấc chiêm bao trước đây.

Sáng Thế Ký 41:47-49 (VIE1934)
47 Trong bảy năm được mùa dư dật, đất sanh sản ra đầy dẫy.
48 Giô-sép bèn thâu góp hết thảy lương thực của bảy năm đó trong xứ Ê-díp-tô, và chứa lương thực nầy khắp các thành; trong mỗi thành, đều dành chứa hoa lợi của các ruộng ở chung quanh thành đó.
49 Vậy, Giô-sép thâu góp lúa mì rất nhiều, như cát nơi bờ biển, cho đến đỗi người ta đếm không được, vì đầy dẫy vô số.

Trong bảy năm dư dật, Giô-sép thực hiện kế hoạch cách hiệu quả, thu gom một lượng lớn lúa mì và tích trữ trong các thành. Số lượng lúa mì được thu góp lớn đến mức không thể đếm được. Công việc siêng năng của Giô-sép trong những năm này cho thấy sự khôn ngoan và sự hiểu biết của ông về trách nhiệm Đức Chúa Trời đã đặt trên mình để bảo vệ Ai Cập khỏi nạn đói sắp đến.

Sáng Thế Ký 41:50-52 (VIE1934)
50 Trước khi đến năm đói kém, thì Ách-nát, con gái Phô-ti-phê-ra, thầy cả thành Ôn, sanh cho Giô-sép hai con trai.
51 Giô-sép đặt tên đứa đầu lòng là Ma-na-se, vì nói rằng: Đức Chúa Trời đã làm cho ta quên điều cực nhọc, và cả nhà cha ta.
52 Người đặt tên đứa thứ nhì là Ép-ra-im, vì nói rằng: Đức Chúa Trời làm cho ta được hưng vượng trong xứ mà ta bị khốn khổ.

Gia đình Giô-sép cũng được mở rộng khi Ách-nát sinh cho ông hai con trai. Ông đặt tên người con đầu lòng là Ma-na-se, bày tỏ rằng Đức Chúa Trời đã giúp ông quên đi những điều cực nhọc và hoàn cảnh xa cách nhà cha. Người con thứ hai được đặt tên là Ép-ra-im, bày tỏ rằng Đức Chúa Trời đã làm cho ông được hưng vượng trong chính xứ nơi ông từng chịu khốn khổ. Những cái tên này phản ánh đức tin sâu sắc của Giô-sép nơi sự tể trị của Đức Chúa Trời và lòng biết ơn về cách Ngài đã biến đổi cuộc đời ông.

Sáng Thế Ký 41:53-54 (VIE1934)
53 Bảy năm được mùa dư dật trong xứ Ê-díp-tô bèn qua,
54 thì bảy năm đói kém khởi đến, y như lời Giô-sép đã bàn trước. Khắp các xứ khác cũng đều bị đói, nhưng trong cả xứ Ê-díp-tô lại có bánh.

Bảy năm dư dật kết thúc và bảy năm đói kém bắt đầu, đúng như Giô-sép đã tiên báo. Nạn đói không chỉ ảnh hưởng Ai Cập mà còn lan đến các vùng chung quanh. Tuy nhiên, nhờ sự nhìn xa và chuẩn bị của Giô-sép, Ai Cập có lương thực dự trữ. Tình trạng của Ai Cập tương phản với các vùng khác, cho thấy sự chu cấp của Đức Chúa Trời qua sự lãnh đạo của Giô-sép.

Sáng Thế Ký 41:55-57 (VIE1934)
55 Đoạn, cả xứ Ê-díp-tô đều bị đói, dân chúng đến kêu cầu Pha-ra-ôn xin lương. Pha-ra-ôn phán cùng bổn dân rằng: Hãy đi đến Giô-sép, rồi làm theo lời người sẽ chỉ bảo cho.
56 Khi khắp xứ bị đói kém, thì Giô-sép mở mọi kho lúa mà bán cho dân Ê-díp-tô.
57 Xứ càng đói nhiều nữa; vả, vì khắp thế gian đều bị đói quá, nên đâu đâu cũng đổ đến Ê-díp-tô mua lúa nơi Giô-sép bán.

Khi nạn đói trở nên nghiêm trọng, dân Ai Cập đến cầu xin Pha-ra-ôn ban lương thực, và Pha-ra-ôn hướng họ đến với Giô-sép, nhấn mạnh quyền hành gần như hoàn toàn của ông trong việc phân phối lương thực. Giô-sép bắt đầu bán lúa mì dự trữ cho người Ai Cập, và chẳng bao lâu sau, những dân tộc khác cũng kéo đến Ai Cập để mua lương thực. Sự khôn ngoan của Giô-sép không chỉ bảo vệ Ai Cập mà còn khiến quốc gia này trở thành nguồn cứu trợ cho nhiều dân tộc khác, mở đường cho chương trình lớn hơn của Đức Chúa Trời dành cho ông.