Sáng Thế Ký 44

Trong chương này, Giô-sép đưa các anh mình qua một cuộc thử nghiệm cuối cùng. Sau bữa ăn, ông truyền cho quản gia đặt chiếc chén bạc của mình vào bao của Bên-gia-min. Khi các anh bị cáo buộc lấy trộm chiếc chén, họ quay trở lại đối diện với Giô-sép. Giu-đa nài xin Giô-sép cho phép mình ở lại làm nô lệ thay cho Bên-gia-min, cho thấy một sự thay đổi rõ rệt trong bản tính và tinh thần trách nhiệm của ông. Chương này nhấn mạnh những chủ đề về sự hòa giải, ăn năn và lòng trung thành giữa anh em.

Sáng Thế Ký 44:1-3 (VIE1934)
1 Giô-sép bèn truyền lịnh cho quản-gia rằng: Hễ các người đó chở nổi bao nhiêu, thì hãy đổ lương-thực cho họ đầy bao bấy nhiêu, rồi để bạc của mỗi người lại nơi miệng bao họ.
2 Lại hãy để cái chén bằng bạc ta tại miệng bao chung với bạc mua lúa của người út nữa. Quản-gia bèn làm y như lời Giô-sép dặn mình.
3 Ngày mai, trời vừa sáng, người ta cho các người đó và lừa về.

Giô-sép, sau khi lập kế hoạch thử lòng các anh, truyền cho quản gia đổ đầy lương thực vào các bao của họ và bí mật trả lại tiền cho từng người, giống như lần trước. Tuy nhiên, lần này Giô-sép thêm một yếu tố mới vào cuộc thử nghiệm bằng cách đặt chiếc chén bạc của mình vào bao của Bên-gia-min. Hành động này tạo ra hoàn cảnh buộc các anh phải bày tỏ lòng trung thành đối với Bên-gia-min, thử xem họ có bảo vệ người em út hay sẽ từ bỏ ông, tương tự như cách họ đã đối xử với Giô-sép nhiều năm trước.

Sáng Thế Ký 44:4-6 (VIE1934)
4 Khi đi ra khỏi thành chưa xa, Giô-sép nói cùng quản-gia rằng: Ngươi hãy đứng dậy, đuổi theo mấy người đó; khi theo kịp rồi, hãy nói rằng: Sao các ngươi lấy oán trả ơn như vậy?
5 Có phải cái chén nầy là của chúa ta thường dùng uống rượu và bói chăng? Các ngươi đã làm một việc chẳng thiện đó.
6 Quản-gia theo kịp, lặp lại mấy lời ấy;

Giô-sép truyền cho quản gia đuổi theo các anh sau khi họ đã rời thành, rồi cáo buộc họ lấy trộm chiếc chén bạc. Bằng việc nói họ đã lấy oán trả ơn, Giô-sép tạo ra một tình huống đạo đức buộc các anh phải tự bảo vệ mình. Việc nhắc đến chiếc chén được dùng để uống và bói càng làm cho lời cáo buộc trở nên nghiêm trọng. Tình hình lập tức trở nên căng thẳng, vì các anh phải đối diện với một cuộc khủng hoảng hoàn toàn bất ngờ.

Sáng Thế Ký 44:7-9 (VIE1934)
7 Các anh em bèn đáp rằng: Sao chúa nói như vậy? Chẳng bao giờ kẻ tôi-tớ chúa có ý tưởng làm đến việc thế nầy!
8 Đây, từ xứ Ca-na-an chúng tôi có đem bạc đã được nơi miệng bao xuống giao lại cho người thay; dễ nào lại có ý mong ăn-cắp bạc hay vàng của dinh chủ người sao?
9 Xin cho kẻ tôi-tớ nào mà người tìm được cái chén đó phải chết đi, và chính chúng tôi sẽ làm tôi-mọi cho chúa.

Các anh vô cùng sửng sốt trước lời cáo buộc và phản đối rằng họ vô tội. Họ nhắc lại rằng trước đây họ đã đem số bạc tìm thấy trong bao trở lại, cho thấy họ muốn chứng minh mình ngay thật. Vì quá tự tin rằng không ai trong họ có thể lấy chiếc chén, họ đưa ra một lời cam kết rất nghiêm trọng: ai bị phát hiện có chiếc chén sẽ phải chết, còn những người còn lại sẽ trở thành nô lệ. Điều này cho thấy họ hoàn toàn không nghi ngờ rằng chiếc chén đã được bí mật đặt vào hành lý của Bên-gia-min.

Sáng Thế Ký 44:10-13 (VIE1934)
10 Quản-gia đáp: Ừ thôi! hãy làm như lời các ngươi đã nói: Ta tìm được chén nơi ai thì người đó sẽ làm tôi-mọi cho ta đó; còn các ngươi thì vô-tội.
11 Tức thì, mỗi người lật-đật hạ bao mình xuống đất và mở ra.
12 Quản-gia lục-soát, bắt từ bao anh cả lần đến bao em út. Cái chén bèn tìm đặng trong bao Bên-gia-min.
13 Mỗi người xé áo mình ra, chất bao lúa lên lưng lừa, rồi cùng trở lại thành.

Quản gia chấp nhận lời đề nghị của họ nhưng thay đổi hình phạt, tuyên bố rằng chỉ người nào bị phát hiện có chiếc chén mới trở thành nô lệ, còn những người khác được tự do. Cuộc tìm kiếm bắt đầu từ người lớn tuổi nhất và kết thúc ở người trẻ nhất, khiến sự căng thẳng ngày càng tăng. Khi chiếc chén được tìm thấy trong bao của Bên-gia-min, các anh vô cùng đau đớn. Việc họ xé áo là dấu hiệu của sự đau buồn và tuyệt vọng sâu sắc. Việc tất cả cùng quay trở lại thành cho thấy họ không còn sẵn sàng bỏ rơi Bên-gia-min trong lúc hoạn nạn.

Sáng Thế Ký 44:14-17 (VIE1934)
14 Giu-đa cùng anh em đồng vào đến nhà Giô-sép, người hãy còn ở nơi đó; họ bèn sấp mình xuống đất trước mặt người.
15 Giô-sép hỏi: Các ngươi gây nên nông-nỗi chi vậy? Há chẳng biết một kẻ như ta đây có tài bói sao?
16 Giu-đa đáp: Chúng tôi sẽ nói cùng chúa làm sao? Sẽ phân lại làm sao? Sẽ chữa mình chúng tôi làm sao? Đức Chúa Trời đã thấu rõ điều gian-ác của tôi-tớ chúa rồi. Nầy, chúng tôi cùng kẻ đã bị bắt được chén nơi tay đều làm kẻ tôi-tớ cho chúa.
17 Nhưng Giô-sép đáp rằng: Ta chẳng hề có ý làm như vậy đâu! Người mà đã bị bắt được chén nơi tay sẽ làm tôi-mọi ta; còn các ngươi hãy trở về nhà cha mình bình-yên.

Khi các anh trở lại trước mặt Giô-sép, họ sấp mình xuống, tiếp tục làm ứng nghiệm những giấc chiêm bao trước đây của ông về sự họ phải cúi mình trước ông. Giô-sép cáo buộc họ về việc lấy trộm và nhấn mạnh sự nghiêm trọng của tình hình. Giu-đa, đại diện cho các anh, thừa nhận rằng Đức Chúa Trời đã phơi bày tội lỗi của họ và nói rằng tất cả đều sẵn sàng trở thành nô lệ. Nhưng Giô-sép từ chối, khẳng định rằng chỉ người có chiếc chén mới phải ở lại làm nô lệ. Điều này đặt các anh trước một sự lựa chọn về mặt đạo đức: bỏ Bên-gia-min lại hay đứng lên bảo vệ ông.

Sáng Thế Ký 44:18-19 (VIE1934)
18 Giu-đa bèn lại gần Giô-sép mà thưa rằng: Vì chúa ngang vai Pha-ra-ôn, xin lỗi chúa, chớ nổi giận cùng kẻ tôi-tớ, để tôi nói một lời cho chúa nghe.
19 Chúa có hỏi kẻ tôi-tớ rằng: Các ngươi còn cha hay là anh em nào chăng?

Giu-đa bước lên làm người phát ngôn cho các anh và cầu xin Giô-sép thương xót. Ông nhìn nhận địa vị rất cao của Giô-sép, so sánh ông với Pha-ra-ôn, rồi khiêm nhường nhắc lại những cuộc đối thoại trước đây. Ông nhấn mạnh rằng chính Giô-sép đã hỏi kỹ về cha và người em út của họ. Lời cầu xin của Giu-đa cho thấy sự tuyệt vọng của ông cũng như tầm quan trọng của mối quan hệ gia đình, chuẩn bị cho một lời cầu xin đầy cảm động.

Sáng Thế Ký 44:20-23 (VIE1934)
20 Có thưa lại cùng chúa rằng: Chúng tôi còn một cha già, cùng một con trai đã sanh muộn cho người. Anh ruột đứa nầy đã chết rồi, nên trong vòng các con của mẹ nó, nó còn một mình, và cha thương nó lắm.
21 Vả, chúa có dặn rằng: Hãy dẫn nó xuống đến ta, hầu cho ta thấy nó được tận mắt.
22 Và chúng tôi có thưa lại cùng chúa rằng: Đứa trẻ chẳng lìa cha được; nếu lìa ra thì cha sẽ chết.
23 Nhưng chúa lại dạy: Nếu em út không theo các ngươi xuống đây, thì các ngươi chẳng còn thấy mặt ta nữa.

Giu-đa tiếp tục giải thích hoàn cảnh cho Giô-sép, nhấn mạnh mối liên hệ đặc biệt giữa Bên-gia-min và cha họ là Gia-cốp. Ông kể rằng họ đã cố tránh đưa Bên-gia-min xuống Ai Cập vì sợ nếu có chuyện gì xảy ra với ông, cha họ sẽ chết vì đau buồn. Tuy nhiên, Giô-sép đã nhất quyết yêu cầu Bên-gia-min phải đi cùng họ nếu họ muốn gặp lại ông. Việc Giu-đa kể lại những điều này cho thấy các anh đã phải mạo hiểm rất lớn khi đưa Bên-gia-min xuống Ai Cập, đồng thời cho thấy họ quan tâm đến cha và người em út như thế nào.

Sáng Thế Ký 44:24-26 (VIE1934)
24 Nên khi chúng tôi trở về nhà kẻ tôi-tớ chúa, là cha tôi, thì chúng tôi có thuật lại cho người nghe những lời của chúa.
25 Kế ấy, cha lại biểu chúng tôi rằng: Hãy trở xuống đặng mua một ít lương-thực.
26 Chúng tôi thưa lại rằng: Không được; nhưng nếu em út đi theo cùng, thì mới trở xuống được; bằng không, thì chúng tôi không thế ra mắt người đó.

Giu-đa tiếp tục kể lại cách họ đã truyền đạt những yêu cầu của Giô-sép cho cha mình là Gia-cốp. Khi Gia-cốp bảo họ trở lại Ai Cập mua thêm lương thực, họ nhắc rằng họ không thể đi nếu không có Bên-gia-min. Lời thuật lại của Giu-đa cho thấy tình thế khó khăn của gia đình và cách yêu cầu của Giô-sép đã đặt họ vào một hoàn cảnh vô cùng khó xử, bị giằng co giữa trách nhiệm với cha và mệnh lệnh của vị quan Ai Cập.

Sáng Thế Ký 44:27-29 (VIE1934)
27 Kẻ tôi-tớ chúa, là cha tôi, đáp rằng: Bay biết rằng vợ ta sanh cho ta hai đứa con trai;
28 một đứa đã từ ta đi mất-biệt; ta cũng đã nói: Chắc đã bị thú dữ xé rồi, vì đến bây giờ chưa thấy lại.
29 Nếu bay còn dắt đứa nầy đi khỏi mặt ta nữa, rủi có điều tai-hại chi xảy đến cho nó, tức nhiên bay sẽ làm cho kẻ tóc bạc nầy đau lòng xót dạ mà xuống âm-phủ.

Giu-đa nhắc lại nỗi đau sâu sắc của Gia-cốp khi mất Giô-sép, giải thích rằng cha họ tin Giô-sép đã bị thú dữ xé xác. Giờ đây nỗi sợ mất Bên-gia-min, người em ruột của Giô-sép, trở thành trung tâm của vấn đề. Nếu Bên-gia-min bị mất, điều đó có thể khiến Gia-cốp đau buồn đến mức không còn muốn sống. Lời kể của Giu-đa cho thấy Bên-gia-min là mối liên hệ cuối cùng của Gia-cốp với Ra-chên và làm cho lời cầu xin của ông càng trở nên cấp bách.

Sáng Thế Ký 44:30-31 (VIE1934)
30 Cha thương em út tôi lắm cho đến đỗi hai linh-hồn khắng-khít nhau; nếu bây giờ, khi tôi trở về nơi kẻ tôi-tớ chúa, là cha tôi, mà không có em út đó,
31 thì khi vừa thấy con út không còn nữa, chắc người sẽ chết. Nếu vậy, các tôi-tớ chúa sẽ làm cho cha già tóc bạc của chúng tôi, — cũng là kẻ tôi-tớ chúa, — đau lòng xót dạ, xuống âm-phủ.

Giu-đa nhấn mạnh mối liên hệ sâu sắc giữa Gia-cốp và Bên-gia-min, nói rõ rằng sự vắng mặt của Bên-gia-min có thể khiến cha họ chết vì đau buồn. Ông giải thích rằng nếu họ trở về mà không có Bên-gia-min, điều đó sẽ đem lại sự sầu khổ và đau đớn cho cả gia đình. Những lời này cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình, khi Giu-đa cố gắng khơi dậy lòng thương xót của Giô-sép bằng cách tập trung vào hậu quả mà điều này sẽ gây ra cho cha họ.

Sáng Thế Ký 44:32-34 (VIE1934)
32 Vì kẻ tôi-tớ nầy có chịu bảo-lãnh đứa con út đó mà thưa rằng: Nếu con không đem em về cho cha, thì sẽ cam tội cùng cha mãi mãi.
33 Vậy bây giờ, xin cho kẻ tôi-tớ chúa ở tôi-mọi thế cho đứa trẻ, đặng nó theo trở lên cùng các anh mình.
34 Vì, nếu đứa trẻ không theo về, làm sao tôi dám về cùng cha tôi? Ôi, tôi nỡ nào thấy điều tai-họa của cha tôi ư!

Trong hành động cuối cùng đầy tuyệt vọng này, Giu-đa đề nghị chính mình thay thế Bên-gia-min, sẵn sàng trở thành nô lệ của Giô-sép để người em được trở về. Lời đề nghị này cho thấy sự trưởng thành rõ rệt trong bản tính của Giu-đa, hoàn toàn trái ngược với những năm trước, khi ông và các anh đã bán Giô-sép làm nô lệ. Giờ đây, Giu-đa sẵn sàng hy sinh tự do của mình vì người em và để cha khỏi phải chịu thêm đau khổ. Việc ông sẵn sàng gánh lấy trách nhiệm về Bên-gia-min là một biểu hiện mạnh mẽ của sự ăn năn và lòng trung thành với gia đình. Khoảnh khắc cao trào này mở đường cho việc Giô-sép sắp tiết lộ thân phận thật và hòa giải với các anh.