Sáng Thế Ký 47

Sáng Thế Ký 47 mô tả việc Gia-cốp và gia đình ông định cư tại Ai Cập dưới sự hướng dẫn của Giô-sép. Khi nạn đói tiếp tục kéo dài, dân Ai Cập đến cùng Giô-sép để xin lương thực, rồi lần lượt bán súc vật và đất đai của mình cho Pha-ra-ôn để có thức ăn. Gia-cốp chúc phước cho Pha-ra-ôn, còn Giô-sép quản lý các nguồn tài nguyên của Ai Cập, bảo đảm sự sống còn của dân chúng trong thời kỳ đói kém. Chương này cũng nhấn mạnh tuổi cao của Gia-cốp và lời ông yêu cầu được chôn cất tại Ca-na-an, là đất mà Đức Chúa Trời đã hứa ban.

Sáng Thế Ký 47:1-3 (VIE1934)
1 Giô-sép đến tâu mọi đều đó cho Pha-ra-ôn hay, và nói rằng: Cha và anh em tôi đã ở xứ Ca-na-an đến, có đem theo chiên, bò, cùng các tài-vật của mình. Hiện bây giờ đương ở trong xứ Gô-sen.
2 Người bèn đưa năm người trong bọn anh em mình vào yết-kiến Pha-ra-ôn.
3 Pha-ra-ôn hỏi: Các ngươi làm nghề chi? Tâu rằng: Kẻ tôi-tớ bệ-hạ là kẻ chăn-chiên, như tổ-phụ chúng tôi khi trước.

Giô-sép báo cho Pha-ra-ôn biết gia đình mình đã đến và đưa năm người anh em đến ra mắt vị vua Ai Cập. Câu hỏi của Pha-ra-ôn về nghề nghiệp của họ cho thấy tầm quan trọng của lao động và năng suất trong các xã hội thời xưa. Khi nói rằng họ là những người chăn-chiên, các anh em nhấn mạnh nghề nghiệp và kinh nghiệm của gia đình họ trong việc chăm sóc bầy súc vật. Điều này mở đường cho việc họ định cư tại Gô-sen, một vùng đất thích hợp cho sinh kế của họ. Nó cũng cho thấy sự khôn ngoan và thận trọng của Giô-sép trong việc bảo đảm rằng gia đình mình được tôn trọng khi sống tại một xứ xa lạ.

Sáng Thế Ký 47:4-6 (VIE1934)
4 Rồi lại tâu rằng: Ấy đặng kiều-ngụ trong xứ mà kẻ tôi-tớ bệ-hạ đã đến; vì xứ Ca-na-an đói-kém lớn lắm, không còn đồng-cỏ chi hết cho bầy súc-vật ăn. Vậy, xin phép cho kẻ tôi-tớ bệ-hạ ngụ tại xứ Gô-sen.
5 Pha-ra-ôn phán cùng Giô-sép như vầy: Cha và anh em ngươi đã đến cùng ngươi;
6 vậy, xứ Ê-díp-tô sẵn dành cho ngươi; hãy cho cha và anh em ở chốn nào tốt hơn hết trong xứ; hãy cho ở tại xứ Gô-sen vậy. Và nếu trong các người đó, ngươi biết ai giỏi, hãy đặt họ chăn các bầy súc-vật của ta.

Các anh em khiêm nhường xin được sống tại Gô-sen vì nạn đói đã gây hậu quả nghiêm trọng cho quê hương họ. Pha-ra-ôn, vì kính trọng Giô-sép, không những chấp thuận lời thỉnh cầu mà còn ban cho họ phần đất tốt nhất. Sự ưu ái này cho thấy sự tin cậy của Pha-ra-ôn đối với sự phán đoán của Giô-sép và sự sẵn lòng mở rộng ân huệ ấy cho gia đình ông. Hơn nữa, Pha-ra-ôn còn đề nghị những người có khả năng trong gia đình Giô-sép có thể chăn các bầy súc vật của chính ông. Điều này càng cho thấy sự tin cậy mà người Ai Cập dành cho sự lãnh đạo của Giô-sép và khả năng của gia đình ông.

Sáng Thế Ký 47:7-9 (VIE1934)
7 Đoạn, Giô-sép dẫn Gia-cốp, cha mình, đến yết-kiến Pha-ra-ôn. Gia-cốp chúc phước cho Pha-ra-ôn.
8 Pha-ra-ôn hỏi Gia-cốp rằng: Ngươi hưởng-thọ được bao nhiêu tuổi?
9 Gia-cốp tâu rằng: Những năm tôi sống ở đời phiêu-lưu hết thảy là một trăm ba mươi năm; các năm của đời tôi lấy làm ngắn-ngủi và lại nhọc-nhằn, chẳng bằng những năm bình-sanh của tổ-phụ tôi khi người ở phiêu-lưu đó.

Cuộc gặp gỡ giữa Gia-cốp và Pha-ra-ôn rất có ý nghĩa vì Gia-cốp, với tư cách là tộc trưởng, chúc phước cho người cai trị Ai Cập, một cử chỉ cho thấy sự kính trọng từ cả hai phía. Câu hỏi của Pha-ra-ôn về tuổi của Gia-cốp phản ánh sự coi trọng tuổi thọ trong thế giới cổ đại, khi tuổi già thường được xem là dấu hiệu của sự khôn ngoan và phước lành. Gia-cốp khiêm nhường nhìn lại cuộc đời mình như một cuộc “phiêu-lưu”, thừa nhận rằng những năm tháng của ông đã đầy thử thách và gian khổ. Dù đã sống một thời gian dài, Gia-cốp cảm thấy cuộc hành trình của mình vừa ngắn ngủi vừa nhọc nhằn khi so với các tổ phụ trước ông.

Sáng Thế Ký 47:10-12 (VIE1934)
10 Gia-cốp chúc phước cho Pha-ra-ôn một lần nữa, rồi lui ra khỏi mặt người.
11 Vậy, Giô-sép vâng mạng Pha-ra-ôn, định chỗ ở cho cha và anh em mình, cho họ một sở đất tốt nhứt trong xứ Ê-díp-tô làm sản-nghiệp, tại miền Ram-se.
12 Giô-sép, tùy theo số người, cấp lương-thực cho cha, anh em và cả nhà cha mình.

Gia-cốp một lần nữa chúc phước cho Pha-ra-ôn, thể hiện sự kính trọng lẫn nhau giữa người cai trị Ai Cập và vị tộc trưởng của Y-sơ-ra-ên. Giô-sép, vâng theo mệnh lệnh của Pha-ra-ôn, bảo đảm rằng gia đình mình được định cư tại miền Ram-se, một khu vực thuộc Gô-sen. Bằng cách cung cấp lương thực cho gia đình, Giô-sép bảo đảm sự sống còn của họ trong thời kỳ khan hiếm, cho thấy ông vừa tận tụy với gia đình vừa quản lý tài nguyên một cách cẩn thận. Sự chu cấp này phản ánh địa vị có quyền hành của Giô-sép cũng như lòng trung thành sâu sắc của ông đối với gia đình.

Sáng Thế Ký 47:13-15 (VIE1934)
13 Vả, sự đói-kém lớn lắm, nên trong khắp xứ chẳng còn lương-thực nữa; xứ Ê-díp-tô và xứ Ca-na-an đều bị hao-mòn vì ách đói-kém đó.
14 Giô-sép thâu hết bạc tiền trong xứ Ê-díp-tô và xứ Ca-na-an, tức giá tiền của muôn dân mua lúa; rồi chứa bạc đó vào kho Pha-ra-ôn.
15 Khi bạc tiền trong xứ Ê-díp-tô và xứ Ca-na-an đã hết, thì tất cả dân Ê-díp-tô đều đến cùng Giô-sép mà kêu rằng: Xin cho chúng tôi lương-thực; lẽ nào vì cớ hết tiền mà chúng tôi phải chết trước mặt chúa sao?

Khi nạn đói trở nên nghiêm trọng hơn, vai trò lãnh đạo của Giô-sép càng trở nên quan trọng. Xứ Ai Cập và xứ Ca-na-an đều chịu đau khổ nặng nề, và dân chúng tiêu hết tiền của để đổi lấy lúa. Giô-sép thu số tiền đó và đưa vào kho của Pha-ra-ôn, qua đó làm gia tăng nguồn lực kinh tế của nhà vua. Tuy nhiên, khi tiền bạc cạn kiệt, dân Ai Cập phải đến cầu xin Giô-sép cấp lương thực, thừa nhận rằng mạng sống của họ phụ thuộc vào nguồn cung mà ông đang quản lý. Cảnh này cho thấy mức độ nghiêm trọng của nạn đói và sự lệ thuộc của dân chúng vào sự cai quản và kế hoạch của Giô-sép để duy trì sự sống.

Sáng Thế Ký 47:16-17 (VIE1934)
16 Giô-sép đáp rằng: Nếu hết bạc tiền rồi, hãy giao súc-vật các ngươi cho ta, ta sẽ phát lương-thực đổi lại.
17 Đoạn, dân-chúng bèn dẫn súc-vật lại cho Giô-sép; Giô-sép phát lương-thực đổi lấy ngựa, bầy chiên, bầy bò, và lừa. Năm đó, người thâu các bầy súc-vật của họ mà đổi thế lương-thực cho.

Giô-sép đưa ra một giải pháp thực tế khi tiền bạc của dân chúng đã hết, đề nghị họ đổi súc vật lấy lương thực. Sự trao đổi này cho thấy khả năng thích ứng của Giô-sép trước tình hình và cách ông duy trì việc phân phối lương thực trong lúc bảo đảm dân chúng tiếp tục sống sót. Bằng cách thu nhận các bầy súc vật, ông tiếp tục làm gia tăng tài sản của Pha-ra-ôn ngay giữa thời kỳ khủng hoảng. Đổi lại, người Ai Cập nhận được lương thực mà họ đang tuyệt vọng cần đến. Đây là một hình thức trao đổi tạm thời nhưng cần thiết trong thời kỳ đói kém.

Sáng Thế Ký 47:18-19 (VIE1934)
18 Mãn năm rồi, năm sau dân-chúng lại đến kêu cùng người rằng: Chúng tôi không dấu chi chúa: tiền bạc sạch trơn, bầy súc-vật đã giao cho chúa; bây giờ chỉ sẵn dành cho chúa bổn-thân và đất ruộng.
19 Lẽ nào chúng tôi và đất ruộng phải hao-mòn trước mặt chúa sao? Hãy mua đổi lấy lương-thực chúng tôi và đất ruộng luôn đi. Vậy, chúng tôi cùng đất ruộng sẽ làm tôi-mọi cho Pha-ra-ôn. Hãy cho giống chi đặng gieo, hầu cho chúng tôi sống khỏi chết, và đất không phải bỏ hoang.

Khi tiền bạc và súc vật đều đã hết, dân chúng trở lại với Giô-sép và thừa nhận rằng họ không còn gì ngoài thân thể và đất đai. Trong sự tuyệt vọng, họ sẵn lòng dâng chính mình và đất ruộng để đổi lấy lương thực, về cơ bản chấp nhận trở thành tôi tớ của Pha-ra-ôn. Lời cầu xin của họ cho hột giống cho thấy mức độ nghiêm trọng của nạn đói, đồng thời cho thấy họ sẵn sàng chịu sự lệ thuộc vào Pha-ra-ôn để được sống và để đất đai không trở nên hoang vu.

Sáng Thế Ký 47:20-22 (VIE1934)
20 Giô-sép bèn mua hết thảy ruộng đất trong xứ Ê-díp-tô cho Pha-ra-ôn; vì sự đói-kém thúc-giục nên mọi người Ê-díp-tô đều đem bán ruộng mình; vậy, ruộng đất đều thuộc về Pha-ra-ôn.
21 Còn dân-chúng, từ đầu nầy đến đầu kia, người đều dời về ở trong các thành.
22 Song ruộng đất của những thầy-cả thì Giô-sép không mua đến, vì những thầy-cả có lãnh một phần lương của Pha-ra-ôn đã định; vậy, họ ăn phần lương-thực của Pha-ra-ôn đã cấp cho. Thế cho nên những thầy-cả chẳng đem bán đất của mình.

Giô-sép tập trung quyền sở hữu đất đai về cho Pha-ra-ôn khi người dân không còn khả năng duy trì tài sản của mình. Toàn bộ đất đai trở thành tài sản của Pha-ra-ôn, ngoại trừ đất của những thầy-cả, vì họ được Pha-ra-ôn cấp phần lương thực định kỳ. Giô-sép cũng dời dân chúng về các thành, giúp tập trung dân cư để thuận tiện cho việc phân phối nguồn lương thực và quản lý. Sự sắp xếp này củng cố quyền lực kinh tế của Pha-ra-ôn và cho thấy khả năng tổ chức của Giô-sép trong một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng. Những thầy-cả được miễn khỏi việc bán đất vì vị trí đặc biệt của họ trong xã hội Ai Cập.

Sáng Thế Ký 47:23-24 (VIE1934)
23 Giô-sép nói cùng dân-chúng rằng: Nầy, ta đã mua các ngươi và ruộng đất cho Pha-ra-ôn; đây, hột giống cho các ngươi đặng gieo mạ trong ruộng đó.
24 Đến mùa gặt, phải nộp cho Pha-ra-ôn một phần năm, còn bốn phần kia để cho các ngươi làm giống gieo mạ, dùng lương-thực cho mình, cho người nhà cùng cho các con nhỏ mình.

Giô-sép thiết lập một hệ thống mới, trong đó dân chúng được cung cấp hột giống để canh tác trên đất nay thuộc về Pha-ra-ôn. Đổi lại, họ phải nộp một phần năm sản lượng cho Pha-ra-ôn và giữ lại bốn phần cho mình. Cách sắp xếp này cho phép họ duy trì gia đình và tiếp tục canh tác trong khi vẫn đóng góp cho quyền lợi của Pha-ra-ôn. Chính sách của Giô-sép bảo đảm cả sự sống còn của dân chúng lẫn việc duy trì nguồn thu của nhà nước trong những năm sau nạn đói.

Sáng Thế Ký 47:25-26 (VIE1934)
25 Dân-chúng nói rằng: Chúa đã cứu mạng chúng tôi! Cầu-xin cho chúng tôi được nhờ ơn trước mặt chúa, thì sẽ làm tôi-mọi cho Pha-ra-ôn.
26 Về việc đó, Giô-sép bèn định một luật, cho đến ngày nay hãy còn, buộc đất Ê-díp-tô phải nộp thuế cho Pha-ra-ôn một phần năm hoa-lợi mình. Chỉ đất ruộng của những thầy-cả chẳng thuộc về Pha-ra-ôn.

Dân chúng nhìn nhận rằng Giô-sép đã cứu mạng họ và sẵn lòng chấp nhận địa vị làm tôi-mọi cho Pha-ra-ôn. Luật mới, quy định một phần năm hoa lợi thuộc về Pha-ra-ôn, trở thành một quy định lâu dài trong xứ Ê-díp-tô. Chính sách của Giô-sép giúp duy trì nền kinh tế của đất nước sau thời kỳ đói kém, đồng thời làm cho quyền sở hữu của Pha-ra-ôn đối với đất đai càng được củng cố. Tuy nhiên, đất của những thầy-cả vẫn được miễn trừ, cho thấy địa vị đặc biệt của tầng lớp này trong xã hội Ai Cập.

Sáng Thế Ký 47:27-28 (VIE1934)
27 Vậy, Y-sơ-ra-ên trú-ngụ tại miền Gô-sen thuộc về xứ Ê-díp-tô, gây được cơ-nghiệp tại đó, sanh-sản và thêm lên bội phần.
28 Gia-cốp kiều-ngụ trong xứ Ê-díp-tô được mười bảy năm, hưởng-thọ được một trăm bốn mươi bảy tuổi.

Gia đình Gia-cốp, giờ đây được gọi là Y-sơ-ra-ên, phát triển mạnh tại xứ Ai Cập, đặc biệt trong miền Gô-sen. Vùng đất này tạo điều kiện cho họ gây dựng cơ nghiệp, sinh sản và gia tăng rất nhiều, phản ánh phước lành của Đức Chúa Trời trên họ. Gia-cốp sống thêm mười bảy năm tại Ai Cập, nâng tổng số tuổi của ông lên một trăm bốn mươi bảy năm. Sau những gian nan trong những năm đầu đời, những năm cuối cùng của Gia-cốp là một thời kỳ tương đối bình an, trong đó ông được chứng kiến gia đình mình phát triển và trở nên đông đúc.

Sáng Thế Ký 47:29-31 (VIE1934)
29 Khi ngày gần chết, Y-sơ-ra-ên gọi Giô-sép, con trai mình, mà nói rằng: Nếu cha được nhờ ơn trước mặt con, xin hãy để tay lên đùi cha cậy hết lòng nhơn-từ và thành-thực ở cùng cha, xin con đừng chôn cha tại đất Ê-díp-tô.
30 Khi cha an-giấc cùng tổ-phụ rồi, hãy đem cha ra khỏi Ê-díp-tô, chôn chung cùng mồ-mả của người. Giô-sép thưa rằng: Con sẽ làm y theo lời cha dặn.
31 Gia-cốp nói: Con hãy thề đi. Giô-sép bèn thề. Đoạn, Y-sơ-ra-ên quì lạy nơi đầu giường mình.

Khi ngày qua đời của Gia-cốp đến gần, ông gọi Giô-sép và đưa ra một lời thỉnh cầu long trọng: ông không muốn được chôn tại Ai Cập mà muốn được đưa về chôn trong đất của các tổ phụ mình. Việc đặt tay lên đùi biểu thị một lời thề nghiêm trọng, thể hiện sự tin cậy và mối liên hệ sâu sắc giữa Gia-cốp và Giô-sép. Giô-sép thề sẽ làm đúng điều cha mình yêu cầu và đưa thi thể ông trở về Ca-na-an. Mong muốn được chôn chung với tổ phụ của Gia-cốp cho thấy ông vẫn gắn bó sâu sắc với lời hứa của Đức Chúa Trời về đất Ca-na-an. Dù đang sống tại Ai Cập, Gia-cốp không xem Ai Cập là quê hương cuối cùng của mình. Chương này kết thúc khi Y-sơ-ra-ên quì lạy nơi đầu giường, bày tỏ đức tin nơi Đức Chúa Trời ngay trong những ngày cuối đời.