Sáng Thế Ký 50

Sáng Thế Ký 50 kết thúc câu chuyện về Giô-sép và gia đình ông, tập trung vào sự qua đời của Gia-cốp (Y-sơ-ra-ên) và việc hoàn thành những lời trối cuối cùng của ông. Chương này thuật lại thời gian than khóc, việc an táng và mối tương giao của Giô-sép với các anh em sau khi cha qua đời. Giô-sép trấn an họ về sự tha thứ của ông và bày tỏ lòng tin nơi quyền tể trị của Đức Chúa Trời. Chương kết thúc với sự qua đời của Giô-sép, đánh dấu sự kết thúc của thời kỳ các tộc trưởng và mở đầu cho giai đoạn dẫn đến những sự kiện trong sách Xuất Ê-díp-tô Ký.

Sáng Thế Ký 50:1-3 (VIE1934)
1 Giô-sép bèn cúi đầu xuống mặt cha mình, hôn người và khóc.
2 Đoạn, Giô-sép biểu mấy thầy thuốc hầu việc mình, dùng thuốc thơm xông cho xác cha; thầy thuốc bèn xông cho Y-sơ-ra-ên.
3 Bốn mươi ngày xông thuốc hầu qua, vì ấy là hạn ngày dùng xông thuốc; dân Ê-díp-tô khóc người trong bảy mươi ngày.

Giô-sép vô cùng đau buồn trước sự qua đời của cha mình là Gia-cốp, bày tỏ tình yêu và lòng kính trọng sâu sắc đối với cha. Sự khóc than của ông cho thấy mối liên hệ tình cảm sâu đậm giữa hai cha con. Sau đó, Giô-sép truyền cho các thầy thuốc người Ai Cập phục vụ mình dùng thuốc thơm để ướp xác Gia-cốp theo phong tục của Ai Cập. Quá trình này kéo dài bốn mươi ngày. Người Ai Cập cũng than khóc Gia-cốp trong bảy mươi ngày, cho thấy sự kính trọng lớn dành cho ông, có lẽ cũng liên quan đến địa vị rất cao của Giô-sép trong xứ Ai Cập.

Sáng Thế Ký 50:4-6 (VIE1934)
4 Khi mãn tang rồi, Giô-sép bèn nói cùng quần thần Pha-ra-ôn rằng: Nếu tôi được ơn trước mặt các ngươi, xin hãy thuật lại lời nầy cho Pha-ra-ôn nghe:
5 Cha tôi có biểu tôi thề mà rằng: Nầy, cha sẽ chết, con hãy chôn cha nơi mộ địa ta đã mua sẵn rồi trong xứ Ca-na-an. Vậy bây giờ, tôi phải lên đó chôn cha tôi, rồi sẽ trở xuống.
6 Pha-ra-ôn bèn phán rằng: Hãy trở lên chôn cha ngươi, y như lời người đã bắt thề đó.

Sau thời gian than khóc, Giô-sép kính cẩn xin Pha-ra-ôn cho phép mình đưa cha về chôn tại Ca-na-an, đúng theo lời Gia-cốp đã bắt ông thề. Giô-sép tôn trọng lời trối của cha và giữ gìn truyền thống an táng của gia đình. Pha-ra-ôn chấp thuận mà không phản đối, cho thấy sự tín nhiệm và địa vị mà Giô-sép được hưởng trong triều đình Ai Cập, đồng thời cho phép ông hoàn thành bổn phận cuối cùng đối với cha mình.

Sáng Thế Ký 50:7-9 (VIE1934)
7 Giô-sép dời xác cha mình trở lên chôn; quần thần Pha-ra-ôn, các bực trưởng lão trong đền, các bực trưởng lão trong xứ Ê-díp-tô,
8 hết thảy nội nhà Giô-sép, các anh em và nội nhà cha mình đều đi lên theo đưa với người; trong Gô-sen chỉ còn những đứa trẻ và chiên, cùng bò của họ mà thôi.
9 Lại cũng có đem ngựa và xe theo lên nữa: thật là một đám xác rất đông thay!

Đoàn đưa tang của Gia-cốp rất lớn và trang trọng. Nhiều quan chức của Pha-ra-ôn, các trưởng lão trong triều đình, các trưởng lão của xứ Ai Cập cùng gia đình Giô-sép và các anh em ông đều đi theo đến Ca-na-an. Chỉ những trẻ nhỏ cùng đàn chiên và đàn bò được để lại tại Gô-sen. Việc có cả ngựa và xe đi theo cho thấy đây không chỉ là một cuộc an táng trong phạm vi gia đình, mà là một đoàn người rất đông và long trọng, phản ánh sự kính trọng mà người Ai Cập dành cho Giô-sép và cha ông.

Sáng Thế Ký 50:10-11 (VIE1934)
10 Khi đến sân đạp lúa của A-tát, ở bên kia sông Giô-đanh, thì họ làm lễ khóc than rất nên trọng thể tại đó; đoạn, Giô-sép để tang cha trong bảy ngày.
11 Dân Ca-na-an, tức là dân xứ ấy, thấy khóc than nơi sân đạp lúa A-tát, thì nói rằng: Ấy là một đám khóc than trọng thể của dân Ê-díp-tô đó! Bởi cớ ấy người ta gọi cái sân nầy tên là A-bên-Mích-ra-im ở bên kia sông Giô-đanh.

Khi đến sân đạp lúa của A-tát, họ tổ chức một thời gian than khóc long trọng cho Gia-cốp. Bảy ngày than khóc càng cho thấy mức độ sâu sắc của nỗi đau mất cha. Người Ca-na-an nhìn thấy cảnh than khóc và gọi đó là một cuộc tang lễ lớn của người Ai Cập. Vì vậy, nơi này được gọi là A-bên-Mích-ra-im, nghĩa là nơi than khóc của Ai Cập, ghi dấu một sự kiện có ảnh hưởng lớn đến mức những người chung quanh cũng chú ý đến.

Sáng Thế Ký 50:12-14 (VIE1934)
12 Vậy, các con trai Gia-cốp làm theo lời cha trối lại,
13 dời xác người về xứ Ca-na-an, chôn trong hanh đá của đồng Mặc-bê-la ngang Mam-rê, mà Áp-ra-ham đã mua luôn với đồng ruộng Ép-rôn, người Hê-tít, để dùng làm mộ địa.
14 Chôn cha xong rồi, Giô-sép cùng các anh em và các người đi lên theo đưa xác cha, đều trở xuống xứ Ê-díp-tô.

Các con trai Gia-cốp hoàn thành đúng lời cha đã trối lại bằng cách đưa thi thể ông về xứ Ca-na-an và chôn tại hang Mặc-bê-la, là nơi an nghỉ của các tổ phụ. Hang này có ý nghĩa đặc biệt đối với gia đình vì Áp-ra-ham đã mua cả đồng ruộng và hang đá ấy để làm nơi chôn cất. Sau khi hoàn thành bổn phận với cha, Giô-sép, các anh em ông và mọi người trong đoàn trở về Ai Cập. Điều này cho thấy cuộc sống của gia đình Gia-cốp vẫn tiếp tục tại Ai Cập, nơi Đức Chúa Trời đã đặt họ trong một thời kỳ chuẩn bị cho những sự kiện tương lai.

Sáng Thế Ký 50:15-17 (VIE1934)
15 Các anh Giô-sép thấy cha mình chết rồi, thì nói với nhau rằng: Có lẽ Giô-sép sẽ ganh ghét chúng ta, và trả thù việc ác chúng ta đã làm cho người chăng.
16 Các anh bèn sai người đến nói cùng Giô-sép rằng: Trước khi qua đời, cha em có trối rằng:
17 Hãy nói lại cho Giô-sép như vầy: Ôi! xin hãy tha điều ác, tội phạm của các anh con đi, vì chúng nó đã lỗi cùng con đó; nhưng bây giờ cha xin con hãy tha tội kẻ tôi tớ của Đức Chúa Trời cha. Nghe qua mấy lời nầy, Giô-sép bèn khóc.

Sau khi Gia-cốp qua đời, các anh của Giô-sép sợ rằng ông sẽ trả thù những điều họ đã làm với ông nhiều năm trước. Cảm giác tội lỗi về việc họ bán Giô-sép làm nô lệ lại trỗi dậy, khiến họ lo sợ rằng sự bảo vệ của cha trước đây không còn nữa. Họ sai người đến nói với Giô-sép về lời xin tha thứ được cho là lời trối của cha. Điều này cho thấy họ vẫn chưa hoàn toàn yên lòng về mối quan hệ với Giô-sép. Khi nghe lời cầu xin ấy, Giô-sép khóc, cho thấy ông vẫn yêu thương các anh mình và có lẽ đau lòng vì họ vẫn nghi ngờ lòng tha thứ của ông sau tất cả những gì đã xảy ra.

Sáng Thế Ký 50:18-21 (VIE1934)
18 Chánh các anh người đến sấp mình xuống dưới chơn mà nói rằng: Các anh đây thật là kẻ tôi tớ của em đó.
19 Giô-sép đáp rằng: Các anh đừng sợ chi, vì tôi há thay mặt Đức Chúa Trời sao?
20 Các anh toan hại tôi, nhưng Đức Chúa Trời lại toan làm điều ích cho tôi, hầu cho cứu sự sống cho nhiều người, y như đã xảy đến ngày nay, và giữ gìn sự sống của dân sự đông đảo.
21 Vậy, đừng sợ, tôi sẽ cấp dưỡng các anh và con cái các anh. Đoạn, Giô-sép an ủi các anh, và lấy lời êm dịu mà nói cùng họ.

Các anh của Giô-sép, bị lương tâm cáo trách và sợ hãi, đến sấp mình trước mặt ông và tự nhận mình là tôi tớ của ông. Tuy nhiên, Giô-sép trấn an họ rằng ông không đứng vào vị trí của Đức Chúa Trời để xét đoán hay báo thù. Ông thừa nhận rằng họ đã có ý định làm điều ác với mình, nhưng Đức Chúa Trời đã dùng chính hoàn cảnh đó để đem lại điều ích, cứu sự sống cho nhiều người trong thời kỳ đói kém. Những lời của Giô-sép bày tỏ lòng tin sâu sắc nơi quyền tể trị của Đức Chúa Trời và tấm lòng thương xót đối với các anh em. Ông cũng cam kết tiếp tục cấp dưỡng cho họ và con cái họ.

Sáng Thế Ký 50:22-23 (VIE1934)
22 Giô-sép cùng nhà cha mình kiều-ngụ tại xứ Ê-díp-tô; người hưởng thọ được một trăm mười tuổi.
23 Người thấy được các con cháu Ép-ra-im đến đời thứ ba, và cũng có được nâng niu trên gối mình các con của Ma-ki, tức con trai của Ma-na-se, nữa.

Giô-sép tiếp tục sống tại Ai Cập cùng gia đình cha mình và hưởng thọ một trăm mười tuổi. Ông được chứng kiến các thế hệ hậu tự của Ép-ra-im cho đến đời thứ ba. Ông cũng được nhìn thấy và nâng niu những người con của Ma-ki, con trai Ma-na-se. Điều này cho thấy một cuộc đời lâu dài, trong đó Giô-sép được hưởng niềm vui gia đình và chứng kiến dòng dõi mình tiếp tục phát triển. Cụm từ “nâng niu trên gối mình” cũng diễn tả mối quan hệ gần gũi và tình cảm của ông đối với các cháu.

Sáng Thế Ký 50:24-26 (VIE1934)
24 Kế, Giô-sép nói cùng các anh em rằng: Em sẽ chết, nhưng Đức Chúa Trời sẽ đến viếng các anh em thật; đem các anh em về xứ mà Ngài đã thề hứa cùng Áp-ra-ham, Y-sác, và Gia-cốp.
25 Giô-sép biểu các con trai của Y-sơ-ra-ên thề mà rằng: Quả thật, Đức Chúa Trời sẽ đến viếng các anh em; xin anh em hãy dời hài cốt tôi khỏi xứ nầy.
26 Đoạn, Giô-sép qua đời, hưởng thọ được một trăm mười tuổi. Người ta xông thuốc thơm cho xác Giô-sép, và liệm trong một cái quan tài tại xứ Ê-díp-tô.

Khi gần qua đời, Giô-sép hướng tâm trí các anh em mình trở lại lời hứa mà Đức Chúa Trời đã ban cho Áp-ra-ham, Y-sác và Gia-cốp về đất Ca-na-an. Ông tin chắc rằng Đức Chúa Trời sẽ đến viếng dân Ngài và đem họ ra khỏi Ai Cập để trở về vùng đất đã được hứa. Yêu cầu hài cốt mình được đem khỏi Ai Cập là một hành động thể hiện đức tin của Giô-sép nơi lời hứa ấy, vì ông biết rằng gia đình mình sẽ không ở Ai Cập mãi mãi. Sau cùng, Giô-sép qua đời ở tuổi một trăm mười, được ướp xác và đặt trong một quan tài tại Ai Cập. Điều này khép lại Sáng Thế Ký và hướng câu chuyện về phía cuộc giải cứu dân Y-sơ-ra-ên trong Xuất Ê-díp-tô Ký.