Sáng Thế Ký - Lời Mở Đầu

Sáng Thế Ký là sách đầu tiên của Kinh Thánh và đặt nền tảng cho toàn bộ Thánh Kinh. Sách này bao gồm sự sáng tạo thế giới, nguồn gốc của loài người, và mối quan hệ giao ước của Đức Chúa Trời với những nhân vật quan trọng như A-đam, Nô-ê, Áp-ra-ham, Y-sác, Gia-cốp và Giô-sép. Sách trải dài từ sự sáng tạo vũ trụ cho đến việc dân Y-sơ-ra-ên xuống Ai Cập. Sáng Thế Ký giới thiệu những chủ đề thiết yếu như quyền tể trị tối cao của Đức Chúa Trời, tội lỗi, sự cứu chuộc và các lời hứa giao ước.

Chương 1:

Sáng Thế Ký 1 mô tả sự sáng tạo vũ trụ bởi Đức Chúa Trời trong sáu ngày. Đức Chúa Trời phán và từng phần của công trình sáng tạo hiện hữu: ánh sáng vào ngày thứ nhất, bầu trời vào ngày thứ hai, đất liền, biển cả và cây cỏ vào ngày thứ ba, các thiên thể vào ngày thứ tư, chim trời và sinh vật biển vào ngày thứ năm, thú vật và loài người vào ngày thứ sáu. Loài người, được tạo dựng theo hình ảnh của Đức Chúa Trời, được ban quyền quản trị trên đất. Chương này nhấn mạnh quyền năng sáng tạo tối cao của Đức Chúa Trời, khi mọi sự Ngài tạo dựng đều được tuyên bố là “tốt lành” hoặc “rất tốt lành” vào cuối ngày thứ sáu.

Chương 2:

Sáng Thế Ký 2 cung cấp một tường thuật chi tiết hơn về sự sáng tạo loài người, tập trung vào việc A-đam được dựng nên từ bụi đất và được Đức Chúa Trời hà sinh khí sự sống vào trong ông, rồi đặt ông trong vườn Ê-đen để chăm sóc và giữ gìn vườn. Sau đó, Ê-va được tạo dựng từ xương sườn của A-đam để làm người bạn đồng hành của ông, thiết lập định chế hôn nhân do Đức Chúa Trời lập nên. Chương này cũng giới thiệu ngày Sa-bát, khi Đức Chúa Trời hoàn tất công trình sáng tạo vào ngày thứ bảy, Ngài nghỉ, ban phước cho ngày ấy và biệt riêng nó ra thánh, đặt nó làm một ngày nghỉ ngơi và suy ngẫm thánh.

Chương 3:

Chương này mô tả sự sa ngã của loài người. Con rắn cám dỗ Ê-va ăn trái từ cây biết điều thiện và điều ác, rồi bà chia sẻ trái ấy với A-đam. Sự bất tuân của họ khiến tội lỗi bước vào thế gian, dẫn đến việc họ bị đuổi khỏi vườn Ê-đen. Những hậu quả của tội lỗi — đau đớn, lao nhọc và sự chết — được giới thiệu, nhưng Đức Chúa Trời hứa ban sự cứu chuộc qua dòng dõi của người nữ.

Chương 4:

Chương 4 kể câu chuyện về Ca-in và A-bên, hai con trai của A-đam và Ê-va. Vì lòng ghen tị, Ca-in giết A-bên sau khi Đức Chúa Trời chấp nhận của lễ của A-bên nhưng không chấp nhận của lễ của ông. Ca-in bị rủa sả và trở thành kẻ lang thang. Chương này kết thúc với sự ra đời của Sết, người tiếp tục dòng dõi tin kính. Sự tương phản giữa người công bình và kẻ gian ác được nhấn mạnh.

Chương 5:

Chương này trình bày gia phổ từ A-đam đến Nô-ê. Nó ghi lại tuổi thọ rất dài của các tổ phụ đầu tiên, tập trung vào dòng dõi của họ. Hê-nóc, người bước đi với Đức Chúa Trời và được cất lên mà không trải qua sự chết, là một nhân vật đáng chú ý. Chương này chuẩn bị bối cảnh cho sự xuất hiện của Nô-ê và câu chuyện về trận Đại Hồng Thủy.

Chương 6:

Sáng Thế Ký 6 giới thiệu sự gian ác ngày càng gia tăng của loài người, điều khiến Đức Chúa Trời đau buồn. Để đáp lại, Ngài quyết định đem một trận lụt lớn đến để tẩy sạch đất. Nô-ê, người tìm được ân điển trước mặt Đức Chúa Trời, được chỉ dẫn đóng một chiếc tàu để bảo tồn gia đình mình và từng cặp trong các loài sinh vật. Chương này nhấn mạnh sự công bình của Nô-ê giữa một thế hệ bại hoại.

Chương 7:

Trong chương này, Nô-ê, gia đình ông và các loài vật đi vào tàu khi nước lụt bao phủ đất. Trận lụt kéo dài bốn mươi ngày và bốn mươi đêm, hủy diệt mọi sự sống ngoại trừ những người và sinh vật ở trong tàu. Chương này nhấn mạnh sự phán xét của Đức Chúa Trời đối với tội lỗi và sự gìn giữ người công bình qua Nô-ê.

Chương 8:

Nước lụt rút xuống trong chương 8, và tàu của Nô-ê dừng lại trên núi A-ra-rát. Sau khi thả một con quạ và một con bồ câu để kiểm tra xem đất đã khô chưa, Nô-ê và gia đình ông ra khỏi tàu. Nô-ê lập một bàn thờ cho Đức Giê-hô-va, và Đức Chúa Trời hứa sẽ không bao giờ hủy diệt đất bằng nước lụt nữa, bày tỏ giao ước của Ngài qua dấu hiệu cầu vồng.

Chương 9:

Đức Chúa Trời ban phước cho Nô-ê và các con trai ông, tái xác nhận mạng lệnh phải sinh sản và thêm nhiều. Ngài thiết lập một giao ước với Nô-ê, hứa rằng Ngài sẽ không bao giờ dùng nước lụt để hủy diệt đất nữa, với cầu vồng là dấu hiệu của giao ước ấy. Chương này cũng mô tả sự xấu hổ do việc Nô-ê say rượu và lời rủa sả trên Ca-na-an, con trai của Cham.

Chương 10:

Sáng Thế Ký 10 trình bày một gia phổ được gọi là “Bảng Các Dân Tộc,” ghi lại dòng dõi của ba con trai Nô-ê: Sem, Cham và Gia-phết. Chương này giải thích cách các dân tộc trên thế giới được hình thành sau trận lụt, lan rộng ra các vùng khác nhau. Nó kết nối nguồn gốc của nhiều nhóm dân khác nhau và nhấn mạnh sự mở rộng của nền văn minh nhân loại.

Chương 11:

Chương này thuật lại câu chuyện về tháp Ba-bên, nơi nhân loại, vốn nói chung một ngôn ngữ, tìm cách xây một cái tháp vươn tới trời. Đức Chúa Trời làm rối loạn ngôn ngữ của họ, khiến họ bị phân tán khắp mặt đất. Chương này cũng bao gồm gia phổ từ Sem đến Áp-ram, sau này là Áp-ra-ham, chuẩn bị bối cảnh cho giao ước của Đức Chúa Trời với ông.

Chương 12:

Đức Chúa Trời kêu gọi Áp-ram rời khỏi quê hương và hứa làm cho ông trở thành một dân lớn. Áp-ram đi đến Ca-na-an, nơi Đức Chúa Trời hứa ban đất ấy cho dòng dõi ông. Vì có nạn đói, Áp-ram xuống Ai Cập, nơi ông nói Sa-rai là em gái mình để bảo vệ bản thân. Dù có sự lừa dối này, Đức Chúa Trời vẫn bảo vệ Áp-ram và Sa-rai, và họ trở về Ca-na-an.

Chương 13:

Áp-ram và Lót tách khỏi nhau vì đàn gia súc của họ ngày càng đông, gây ra tranh chấp giữa những người chăn súc vật của họ. Lót chọn định cư ở đồng bằng sông Giô-đanh đầy nước, gần Sô-đôm, trong khi Áp-ram ở lại Ca-na-an. Sau khi Lót rời đi, Đức Chúa Trời tái xác nhận lời hứa ban cho Áp-ram toàn bộ đất mà ông nhìn thấy và làm cho dòng dõi ông đông như bụi đất.

Chương 14:

Một cuộc xung đột giữa các vua dẫn đến việc Lót bị bắt trong trận chiến tại Sô-đôm và Gô-mô-rơ. Áp-ram dẫn đầu một cuộc giải cứu thành công để đem Lót và tài sản của ông trở về. Sau đó, Áp-ram được Mên-chi-xê-đéc, vua Sa-lem và thầy tế lễ của Đức Chúa Trời Chí Cao, chúc phước. Áp-ram từ chối nhận chiến lợi phẩm, cho thấy ông nương cậy vào sự chu cấp của Đức Chúa Trời.

Chương 15:

Đức Chúa Trời lập giao ước với Áp-ram, hứa ban cho ông dòng dõi đông như các ngôi sao và đất Ca-na-an làm cơ nghiệp. Áp-ram bày tỏ nỗi lo vì mình chưa có con, nhưng Đức Chúa Trời trấn an ông rằng người thừa kế của ông sẽ là chính con ruột của ông. Giao ước được xác nhận qua một khải tượng, trong đó Đức Chúa Trời đi qua giữa các con vật bị xẻ đôi, tượng trưng cho lời hứa ràng buộc chắc chắn của Ngài.

Chương 16:

Sa-rai, vẫn son sẻ, đề nghị Áp-ram có con với người nữ tỳ Ai Cập của bà là A-ga. A-ga mang thai, nhưng sự căng thẳng nảy sinh giữa bà và Sa-rai. A-ga bỏ trốn nhưng được thiên sứ của Đức Giê-hô-va gặp, truyền cho bà trở về và vâng phục Sa-rai. Thiên sứ hứa rằng con trai bà, Ích-ma-ên, sẽ trở thành tổ phụ của một dân lớn.

Chương 17:

Đức Chúa Trời đổi tên Áp-ram thành Áp-ra-ham, nghĩa là “cha của nhiều dân tộc,” và thiết lập phép cắt bì làm dấu hiệu giao ước của Ngài với ông. Tên Sa-rai cũng được đổi thành Sa-ra, và Đức Chúa Trời hứa rằng bà sẽ sinh một con trai là Y-sác, qua người ấy giao ước sẽ được tiếp tục. Áp-ra-ham làm phép cắt bì cho mọi nam giới trong nhà mình như một dấu hiệu của sự vâng phục.

Chương 18:

Ba vị khách thần thượng đến lều của Áp-ra-ham và hứa rằng Sa-ra sẽ có một con trai trong vòng một năm. Sa-ra cười vì không tin, bởi bà đã cao tuổi, nhưng Đức Giê-hô-va bảo đảm rằng không có điều gì quá khó đối với Ngài. Chương này cũng ghi lại sự cầu thay của Áp-ra-ham cho Sô-đôm, khi ông nài xin thành ấy được tha nếu tìm thấy những người công bình trong đó.

Chương 19:

Hai thiên sứ đến thăm Lót tại Sô-đôm, cảnh báo ông về sự hủy diệt sắp xảy ra của thành. Lót và gia đình ông chạy trốn, nhưng vợ ông nhìn lại và hóa thành một trụ muối. Sô-đôm và Gô-mô-rơ bị lửa từ trời hủy diệt. Các con gái của Lót, vì sợ dòng họ mình bị tuyệt diệt, đã khiến cha mình say rượu và sinh con với ông, từ đó sinh ra dân Mô-áp và dân Am-môn.

Chương 20:

Áp-ra-ham chuyển đến Ghê-ra, nơi ông một lần nữa nói Sa-ra là em gái mình để bảo vệ bản thân. Vua A-bi-mê-léc đem Sa-ra về, nhưng Đức Chúa Trời cảnh báo ông trong chiêm bao không được chạm đến bà. A-bi-mê-léc trả Sa-ra lại cho Áp-ra-ham và ban cho ông nhiều lễ vật. Áp-ra-ham cầu nguyện cho A-bi-mê-léc, và Đức Chúa Trời chữa lành nhà vua cùng gia đình ông, bày tỏ sự thành tín của Ngài đối với giao ước với Áp-ra-ham.

Chương 21:

Sa-ra sinh Y-sác, làm ứng nghiệm lời hứa của Đức Chúa Trời. Theo yêu cầu của Sa-ra, Áp-ra-ham đuổi A-ga và Ích-ma-ên đi, nhưng Đức Chúa Trời chu cấp cho họ trong đồng vắng và hứa rằng Ích-ma-ên sẽ trở thành một dân lớn. Áp-ra-ham và A-bi-mê-léc lập giao ước tại Bê-e-sê-ba, nơi Áp-ra-ham trồng một cây liễu bách và cầu khẩn danh Đức Giê-hô-va.

Chương 22:

Đức Chúa Trời thử Áp-ra-ham bằng cách truyền cho ông dâng Y-sác làm của lễ trên núi Mô-ri-a. Áp-ra-ham vâng lời, nhưng ngay khi ông sắp dâng con mình, Đức Chúa Trời cung cấp một con chiên đực để thay thế. Hành động đức tin này xác nhận mạnh mẽ các lời hứa của Đức Chúa Trời dành cho Áp-ra-ham, bảo đảm rằng dòng dõi ông sẽ đông như các ngôi sao và mọi dân trên đất sẽ được phước qua họ.

Chương 23:

Sa-ra qua đời tại Hếp-rôn ở tuổi 127, và Áp-ra-ham than khóc cho bà. Ông mua hang Mạc-bê-la từ Ép-rôn người Hê-tít để chôn cất bà, đánh dấu mảnh đất đầu tiên mà Áp-ra-ham sở hữu hợp pháp tại Ca-na-an. Chương này nhấn mạnh sự khởi đầu của quyền sở hữu Đất Hứa trong gia đình Áp-ra-ham.

Chương 24:

Áp-ra-ham sai đầy tớ mình trở về quê hương để tìm vợ cho Y-sác. Rê-bê-ca, cháu gái của anh em Áp-ra-ham, được Đức Chúa Trời chọn lựa qua sự dẫn dắt thần thượng. Bà tự nguyện đi theo người đầy tớ để kết hôn với Y-sác. Sự kết hợp giữa Y-sác và Rê-bê-ca được đánh dấu bằng tình yêu và sự an ủi sau nỗi mất mát mẹ ông là Sa-ra.

Chương 25:

Áp-ra-ham cưới vợ khác và có thêm con, nhưng ông trao toàn bộ cơ nghiệp cho Y-sác. Áp-ra-ham qua đời ở tuổi 175 và được chôn cùng Sa-ra. Chương này cũng ghi lại dòng dõi của Ích-ma-ên và sự ứng nghiệm lời hứa rằng ông sẽ trở thành một dân lớn. Rê-bê-ca sinh đôi Ê-sau và Gia-cốp, và Đức Chúa Trời bày tỏ rằng người lớn là Ê-sau sẽ phục vụ người nhỏ là Gia-cốp.

Chương 26:

Y-sác đối diện với nạn đói và định cư tại Ghê-ra, nơi Đức Chúa Trời tái lập giao ước với ông. Giống như cha mình, Y-sác nói dối rằng Rê-bê-ca là em gái mình để bảo vệ bản thân. Dù có những tranh chấp với người Phi-li-tin về các giếng nước, Y-sác vẫn thịnh vượng, và A-bi-mê-léc lập hòa ước với ông. Chương này kết thúc với việc Ê-sau cưới hai phụ nữ Hê-tít, điều khiến cha mẹ ông buồn lòng.

Chương 27:

Rê-bê-ca và Gia-cốp lừa Y-sác, lúc ấy đã già và mù, để Gia-cốp nhận được lời chúc phước vốn dành cho Ê-sau. Khi Ê-sau phát hiện điều này, ông vô cùng giận dữ và dự định giết Gia-cốp. Rê-bê-ca sai Gia-cốp trốn đến nhà anh mình là La-ban để thoát khỏi cơn giận của Ê-sau, chuẩn bị cho giai đoạn quan trọng tiếp theo trong cuộc đời Gia-cốp.

Chương 28:

Gia-cốp, khi chạy trốn khỏi cơn giận của Ê-sau, dừng lại tại Bê-tên, nơi ông có một giấc mơ về một cái thang nối từ đất lên trời, với các thiên sứ đi lên và đi xuống trên đó. Đức Chúa Trời tái xác nhận giao ước của Ngài với Gia-cốp, hứa ban cho ông đất đai và dòng dõi đông đảo. Gia-cốp thề nguyện sẽ phục vụ Đức Chúa Trời nếu Ngài đưa ông trở về bình an, đánh dấu nơi ấy là một địa điểm quan trọng trong mối quan hệ của ông với Đức Chúa Trời.

Chương 29:

Gia-cốp đến Cha-ran và gặp Ra-chên bên giếng nước. Ông làm việc cho cha của nàng là La-ban trong bảy năm để cưới Ra-chên, nhưng La-ban lừa ông bằng cách gả Lê-a cho ông trước. Gia-cốp đồng ý làm việc thêm bảy năm nữa để cưới Ra-chên. Lê-a sinh cho ông bốn con trai: Ru-bên, Si-mê-ôn, Lê-vi và Giu-đa, trong khi Ra-chên vẫn son sẻ.

Chương 30:

Ra-chên, vì khao khát có con, đưa nữ tỳ Bi-la cho Gia-cốp, và Bi-la sinh cho ông hai con trai là Đan và Nép-ta-li. Lê-a cũng đưa nữ tỳ Xinh-ba cho Gia-cốp, và Xinh-ba sinh Gát và A-se. Sau đó, Lê-a sinh thêm hai con trai là Y-sa-ca và Sa-bu-lôn, cùng một con gái là Đi-na. Cuối cùng, Ra-chên thụ thai và sinh Giô-sép. Sự giàu có của Gia-cốp gia tăng khi ông thịnh vượng trong thời gian làm việc cho La-ban, dùng phương pháp chọn giống để làm tăng đàn súc vật của mình.

Chương 31:

Đức Chúa Trời truyền cho Gia-cốp trở về Ca-na-an. Gia-cốp bí mật rời khỏi La-ban cùng gia đình và tài sản mình, nhưng La-ban đuổi theo họ. Sau một cuộc đối chất căng thẳng, họ lập giao ước hòa bình. La-ban chúc phước cho các con gái và cháu mình, rồi họ chia tay nhau. Chương này nhấn mạnh sự bảo vệ của Đức Chúa Trời trên Gia-cốp khi ông chuẩn bị trở về quê hương.

Chương 32:

Khi Gia-cốp đến gần Ca-na-an, ông chuẩn bị gặp Ê-sau vì sợ cơn giận của anh mình. Ông sai các lễ vật đi trước để làm nguôi lòng Ê-sau và cầu xin sự bảo vệ của Đức Chúa Trời. Đêm đó, Gia-cốp vật lộn với một người, được nhận biết là Đức Chúa Trời, và ông thắng, nhận được phước lành cùng một tên mới: Y-sơ-ra-ên, nghĩa là “người vật lộn với Đức Chúa Trời.” Cuộc gặp gỡ này đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc đời Gia-cốp.

Chương 33:

Gia-cốp và Ê-sau gặp nhau, và thay vì thù địch, Ê-sau chào đón Gia-cốp bằng sự tha thứ và ôm lấy ông. Hai anh em được hòa giải, và Gia-cốp dâng lễ vật cho Ê-sau. Ban đầu Ê-sau từ chối, nhưng cuối cùng cũng nhận. Gia-cốp, vì thận trọng không muốn đi cùng Ê-sau, định cư tại Si-chem, xây một bàn thờ cho Đức Chúa Trời và gọi tên là Ên-Ê-lô-hê-Y-sơ-ra-ên, nghĩa là “Đức Chúa Trời, Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên.”

Chương 34:

Đi-na, con gái của Gia-cốp, bị Si-chem, hoàng tử của thành, làm nhục. Si-chem muốn cưới nàng, và cha ông đề nghị liên minh với gia đình Gia-cốp. Tuy nhiên, các con trai của Gia-cốp lừa họ, đồng ý cuộc hôn nhân với điều kiện tất cả nam giới trong thành phải chịu phép cắt bì. Khi những người nam còn đang đau đớn và hồi phục, Si-mê-ôn và Lê-vi giết họ, khiến Gia-cốp lo sợ cho sự an toàn của gia đình mình.

Chương 35:

Đức Chúa Trời truyền cho Gia-cốp trở về Bê-tên, nơi ông xây một bàn thờ. Đức Chúa Trời tái xác nhận giao ước của Ngài với Gia-cốp và đổi tên ông là Y-sơ-ra-ên. Ra-chên qua đời khi sinh Bên-gia-min và được chôn gần Bết-lê-hem. Y-sác cũng qua đời, và Gia-cốp cùng Ê-sau chôn cất ông. Chương này nhấn mạnh sự ứng nghiệm các lời hứa của Đức Chúa Trời và sự tiếp nối giao ước qua dòng dõi Gia-cốp.

Chương 36:

Chương này trình bày gia phổ của Ê-sau, cũng được gọi là Ê-đôm. Nó liệt kê dòng dõi của ông và các tù trưởng Ê-đôm, cho thấy dòng dõi của ông hình thành một dân tộc riêng biệt. Gia phổ chi tiết này nhấn mạnh sự phát triển của dân Ê-đôm và sự khác biệt của họ với dân Y-sơ-ra-ên.

Chương 37:

Gia-cốp tỏ ra yêu thương Giô-sép hơn các con khác bằng cách ban cho ông một chiếc áo đặc biệt, điều này khiến các anh em ông ghen tị. Những giấc mơ của Giô-sép về việc cai trị trên các anh em càng làm họ thêm oán ghét. Các anh em âm mưu giết ông nhưng cuối cùng bán ông cho những thương nhân Ích-ma-ên. Giô-sép bị đưa xuống Ai Cập, trong khi các anh em ông lừa cha mình tin rằng Giô-sép đã bị thú dữ giết chết.

Chương 38:

Chương này tập trung vào Giu-đa, một trong các con trai của Gia-cốp. Con trai của Giu-đa là Ê-rơ chết, để lại vợ mình là Ta-ma làm góa phụ. Sau cái chết của người con trai thứ hai, Giu-đa trì hoãn việc gả Ta-ma cho con trai út của mình. Ta-ma lừa Giu-đa bằng cách giả làm gái điếm và mang thai bởi ông. Khi Giu-đa biết sự thật, ông thừa nhận lỗi lầm của mình. Ta-ma sinh đôi Phê-rết và Xê-rách.

Chương 39:

Tại Ai Cập, Giô-sép bị bán cho Phô-ti-pha, một quan chức của Pha-ra-ôn. Giô-sép thịnh vượng nhờ ơn của Đức Chúa Trời và trở thành người quản lý nhà của Phô-ti-pha. Tuy nhiên, vợ Phô-ti-pha vu cáo Giô-sép cố tấn công bà sau khi ông từ chối sự quyến rũ của bà. Kết quả là Giô-sép bị bỏ tù, nhưng ngay cả trong tù, Đức Chúa Trời vẫn ở cùng ông, và ông được người cai ngục tin cậy.

Chương 40:

Trong tù, Giô-sép giải nghĩa giấc mơ của quan dâng rượu và quan làm bánh của Pha-ra-ôn. Giấc mơ của quan dâng rượu báo trước việc ông sẽ được phục chức trong triều đình Pha-ra-ôn, trong khi giấc mơ của quan làm bánh báo trước việc ông sẽ bị xử tử. Giô-sép xin quan dâng rượu nhớ đến mình, nhưng khi được phục chức, ông ta quên Giô-sép, để ông tiếp tục ở trong tù.

Chương 41:

Hai năm sau, Pha-ra-ôn có những giấc mơ khiến ông bối rối mà không ai có thể giải nghĩa. Quan dâng rượu nhớ đến Giô-sép, và Giô-sép được đưa ra khỏi tù để giải nghĩa các giấc mơ. Giô-sép giải thích rằng Ai Cập sẽ trải qua bảy năm sung túc, theo sau là bảy năm đói kém. Ấn tượng trước sự khôn ngoan của ông, Pha-ra-ôn bổ nhiệm Giô-sép làm người đứng thứ hai trong cả Ai Cập để quản lý cuộc khủng hoảng.

Chương 42:

Nạn đói lan đến Ca-na-an, khiến Gia-cốp sai các con trai mình, ngoại trừ Bên-gia-min, xuống Ai Cập mua lúa. Các anh em không biết rằng họ đang gặp Giô-sép, người nhận ra họ nhưng giấu thân phận mình. Giô-sép cáo buộc họ là gián điệp và thử họ bằng cách đòi họ đem Bên-gia-min đến. Ông giữ Si-mê-ôn lại làm bảo chứng và cho những người còn lại trở về với lúa, đồng thời bí mật trả lại tiền của họ vào bao.

Chương 43:

Nạn đói tiếp tục, và Gia-cốp miễn cưỡng đồng ý cho Bên-gia-min đi cùng các con trai mình xuống Ai Cập. Các anh em trở lại gặp Giô-sép, và ông tiếp đãi họ trong một bữa tiệc. Giô-sép xúc động khi thấy Bên-gia-min nhưng vẫn che giấu thân phận mình. Các anh em được đối đãi tử tế, nhưng Giô-sép vẫn tiếp tục thử nghiệm tính cách của họ.

Chương 44:

Giô-sép đặt ra một thử thách khác bằng cách để chiếc chén bạc của mình vào bao của Bên-gia-min, rồi sai quản gia đuổi theo cáo buộc các anh em về tội trộm cắp. Khi chiếc chén được tìm thấy trong bao của Bên-gia-min, các anh em trở lại nhà Giô-sép. Giu-đa nài xin Giô-sép, tự nguyện làm nô lệ thay cho Bên-gia-min để cha họ khỏi đau lòng, cho thấy sự thay đổi sâu sắc trong tính cách của Giu-đa.

Chương 45:

Giô-sép bày tỏ thân phận thật của mình cho các anh em, khóc trong xúc động. Ông trấn an họ rằng dù hành động của họ có ý làm hại, Đức Chúa Trời đã dùng điều đó để bảo tồn sự sống. Giô-sép bảo họ đem cha và gia đình xuống Ai Cập, nơi họ sẽ sống tại xứ Gô-sen, được an toàn khỏi nạn đói. Pha-ra-ôn chấp thuận, và các anh em trở về Ca-na-an để báo tin cho Gia-cốp.

Chương 46:

Gia-cốp đi xuống Ai Cập cùng toàn thể gia đình sau khi Đức Chúa Trời trấn an ông trong một khải tượng. Gia phổ của dòng dõi Gia-cốp được liệt kê, cho thấy bảy mươi người trong nhà ông chuyển đến Ai Cập. Khi đến nơi, Giô-sép đoàn tụ với Gia-cốp trong một cuộc gặp gỡ đầy xúc động. Gia đình Gia-cốp định cư tại Gô-sen, một vùng đất màu mỡ, dưới sự hướng dẫn của Giô-sép.

Chương 47:

Giô-sép giới thiệu gia đình mình với Pha-ra-ôn, và Gia-cốp chúc phước cho vua. Nạn đói trở nên nghiêm trọng hơn, và người Ai Cập bán đất đai cùng tài sản của mình cho Pha-ra-ôn để đổi lấy lương thực. Giô-sép thiết lập một hệ thống trong đó dân chúng trở thành tôi tớ của Pha-ra-ôn, và về sau họ phải nộp một phần sản vật cho Pha-ra-ôn. Gia-cốp sống tại Ai Cập thêm 17 năm trước khi cảm thấy thời điểm qua đời của mình đang đến gần.

Chương 48:

Khi Gia-cốp gần qua đời, ông chúc phước cho hai con trai của Giô-sép là Ép-ra-im và Ma-na-se, nhận họ làm con của mình. Dù Ma-na-se là con trưởng, Gia-cốp ban phước lớn hơn cho Ép-ra-im, theo chương trình của Đức Chúa Trời chứ không theo phong tục thông thường. Hành động của Gia-cốp nâng các con trai của Giô-sép lên cùng địa vị với các con trai khác của ông, bảo đảm phần cơ nghiệp của họ.

Chương 49:

Gia-cốp nhóm các con trai mình lại và ban những lời chúc phước mang tính tiên tri cho từng người, bày tỏ vai trò tương lai của họ như các chi phái Y-sơ-ra-ên. Một số người nhận được những lời chúc phước thuận lợi, trong khi những người khác, như Ru-bên và Si-mê-ôn, được nhắc lại về các lỗi lầm trong quá khứ. Lời chúc phước của Gia-cốp dành cho Giu-đa bao gồm lời hứa về vương quyền, cuối cùng chỉ về Đấng Mê-si. Sau đó, Gia-cốp dặn các con chôn ông trong hang Mạc-bê-la, nơi tổ phụ ông được chôn cất.

Chương 50:

Sau khi Gia-cốp qua đời, Giô-sép cho ướp xác ông và đưa về Ca-na-an để chôn cất. Sau tang lễ, các anh em của Giô-sép sợ rằng ông sẽ trả thù vì những việc họ đã làm trong quá khứ, nhưng Giô-sép trấn an họ, nhấn mạnh rằng Đức Chúa Trời đã dùng hành động của họ cho điều tốt lành. Giô-sép sống để thấy các chắt của mình và tiếp tục chu cấp cho gia đình. Trước khi qua đời, Giô-sép yêu cầu rằng xương cốt của ông phải được đem trở về Ca-na-an khi Đức Chúa Trời dẫn dân Y-sơ-ra-ên ra khỏi Ai Cập, như một sự bày tỏ đức tin cuối cùng nơi các lời hứa của Đức Chúa Trời.