Tổng quan: Các Quan Xét

Sách Các Quan Xét mô tả thời kỳ giữa sự lãnh đạo của Giô-suê và việc thiết lập chế độ quân chủ tại Y-sơ-ra-ên. Sách được đánh dấu bởi một chu kỳ lặp đi lặp lại: Y-sơ-ra-ên lìa bỏ Đức Chúa Trời, rơi vào sự thờ hình tượng, chịu sự áp bức của các dân tộc xung quanh, kêu cầu Đức Giê-hô-va, rồi nhận được sự giải cứu qua một quan xét mà Đức Chúa Trời dấy lên. Tuy nhiên, sau khi được giải cứu, dân chúng lại nhiều lần trở về với những tội lỗi trước kia. Vì vậy, sách bày tỏ cả sự công bình lẫn lòng thương xót của Đức Chúa Trời. Ngài cho phép Y-sơ-ra-ên phải chịu hậu quả của sự không vâng lời, nhưng Ngài cũng nhiều lần đáp lại khi họ thật lòng quay trở về cùng Ngài. Những sự kiện ngày càng nghiêm trọng ở phần cuối sách cho thấy dân tộc đã suy đồi về thuộc linh và đạo đức đến mức nào, đặc biệt khi không có sự lãnh đạo trung ương mạnh mẽ và dân chúng ngày càng làm theo ý riêng thay vì những điều răn của Đức Chúa Trời.

Chapter 1:
Sau khi Giô-suê qua đời, dân Y-sơ-ra-ên hỏi Đức Giê-hô-va ai sẽ dẫn đầu cuộc chiến chống lại những người Ca-na-an còn lại. Giu-đa được chỉ định đi trước, và họ giành được một số chiến thắng. Tuy nhiên, nhiều chi phái không hoàn toàn đuổi dân cư trong xứ như Đức Chúa Trời đã truyền. Thay vào đó, một số người Ca-na-an vẫn còn lại và cuối cùng bị bắt làm lao dịch hoặc được phép sống giữa Y-sơ-ra-ên. Sự vâng lời không trọn vẹn này trở thành một nguồn cám dỗ lớn trong tương lai, bởi các dân còn sót lại tiếp tục ảnh hưởng Y-sơ-ra-ên hướng đến sự thờ hình tượng. Chương này cho thấy rằng sự vâng lời một phần vẫn là sự không vâng lời khi Đức Chúa Trời đã truyền một điều rõ ràng khác. Việc Y-sơ-ra-ên không hoàn tất cuộc chinh phục lúc đầu có vẻ không gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng nó tạo ra những điều kiện sẽ nhiều lần khiến dân tộc lìa bỏ Đức Chúa Trời.

Chapter 2:
Một thiên sứ của Đức Giê-hô-va đến với Y-sơ-ra-ên và quở trách dân chúng vì không vâng theo mạng lệnh của Đức Chúa Trời để phá hủy các bàn thờ ngoại giáo và hoàn toàn chiếm hữu xứ. Sau khi Giô-suê và thế hệ lớn tuổi qua đời, một thế hệ mới lớn lên mà không biết Đức Giê-hô-va hoặc những công việc Ngài đã làm cho Y-sơ-ra-ên. Dân chúng quay sang Ba-anh và các thần giả khác, khiến Đức Chúa Trời đoán phạt. Ngài cho phép các dân tộc xung quanh áp bức họ, nhưng mỗi khi Y-sơ-ra-ên kêu cầu, Ngài dấy lên các quan xét để giải cứu họ. Tuy nhiên, sau khi mỗi quan xét qua đời, dân chúng lại trở nên hư hoại hơn trước. Điều này thiết lập chu kỳ trung tâm của toàn bộ sách: bội đạo, áp bức, kêu cầu, giải cứu và lại bội đạo. Chương này giải thích rằng vấn đề lớn nhất của Y-sơ-ra-ên không phải là sự yếu kém về quân sự, mà là sự quên lãng thuộc linh và thất bại trong việc dạy thế hệ sau biết Đức Chúa Trời.

Chapter 3:
Y-sơ-ra-ên tiếp tục thờ các thần giả, và Đức Chúa Trời cho phép một số dân tộc còn lại như một phép thử để xem Y-sơ-ra-ên có vâng lời Ngài hay không. Ốt-ni-ên trở thành quan xét đầu tiên và giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi sự áp bức của vua Mê-sô-bô-ta-mi. Sau khi Ốt-ni-ên qua đời, Y-sơ-ra-ên lại phạm tội, và Ê-glôn, vua Mô-áp, áp bức họ. Đức Chúa Trời dấy lên Ê-hút, người đã giải cứu Y-sơ-ra-ên bằng cách bí mật đến gần Ê-glôn và giết ông, sau đó Y-sơ-ra-ên đánh bại người Mô-áp. Sau đó, Sam-ga giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi người Phi-li-tin bằng cách đánh giết sáu trăm người bằng một cây gậy thúc bò. Chương này cho thấy Đức Chúa Trời có thể sử dụng những con người và hoàn cảnh rất khác nhau để đem lại sự giải cứu. Chu kỳ lặp lại cũng cho thấy rằng chiến thắng quân sự không giải quyết được vấn đề sâu xa hơn của Y-sơ-ra-ên, bởi dân chúng vẫn tiếp tục quay trở lại với sự thờ hình tượng.

Chapter 4:
Y-sơ-ra-ên lại làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va và bị Gia-bin, vua Ca-na-an, áp bức. Tướng của ông là Si-sê-ra chỉ huy một đội quân hùng mạnh với chín trăm xe bằng sắt. Đê-bô-ra, một nữ tiên tri và quan xét, gọi Ba-rác và nói cho ông biết Đức Chúa Trời đã truyền ông tập hợp quân đội để chiến đấu với Si-sê-ra. Ba-rác do dự và nhất định muốn Đê-bô-ra đi cùng mình. Đức Chúa Trời ban chiến thắng cho Y-sơ-ra-ên, và Si-sê-ra chạy bộ trốn thoát. Ông tìm nơi ẩn náu trong trại của Gia-ên, nhưng bà giết ông bằng một cái cọc trại trong khi ông đang ngủ, làm ứng nghiệm lời Đê-bô-ra rằng chiến thắng trước Si-sê-ra sẽ được trao vào tay một người nữ. Chương này cho thấy quyền năng của Đức Chúa Trời không bị giới hạn bởi sức mạnh quân sự hay những điều con người mong đợi. Kẻ thù của Y-sơ-ra-ên có trang bị quân sự vượt trội, nhưng Đức Chúa Trời ban chiến thắng qua một phương cách tương đối yếu và không ngờ đến.

Chapter 5:
Đê-bô-ra và Ba-rác hát bài ca chiến thắng, ca ngợi Đức Giê-hô-va vì đã giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi kẻ thù. Bài ca mô tả sự can thiệp của Đức Chúa Trời, sự sẵn lòng chiến đấu của một số chi phái và sự thất bại của những chi phái khác trong việc tham gia. Bài ca đặc biệt tôn vinh Gia-ên vì hành động quyết định của bà đối với Si-sê-ra. Bài ca đem lại một cái nhìn rộng hơn về trận chiến, cho thấy chiến thắng cuối cùng đến từ Đức Chúa Trời, đồng thời lòng can đảm và sự sẵn lòng đáp lại lời kêu gọi của Ngài nơi con người cũng rất quan trọng. Bài ca của Đê-bô-ra cũng nhấn mạnh phước hạnh dành cho những người sẵn lòng phục vụ Đức Giê-hô-va. Chương này cho thấy những chiến thắng của Y-sơ-ra-ên nhằm giúp dân chúng nhớ đến sự thành tín của Đức Chúa Trời, chứ không chỉ vui mừng về thành tựu quân sự.

Chapter 6:
Y-sơ-ra-ên lại làm điều ác trước mặt Đức Giê-hô-va, và Đức Chúa Trời cho phép dân Ma-đi-an áp bức họ trong bảy năm. Người Ma-đi-an liên tục xâm lấn xứ, phá hủy mùa màng và gia súc, khiến Y-sơ-ra-ên trở nên nghèo khổ. Khi Y-sơ-ra-ên kêu cầu, Đức Chúa Trời sai một đấng tiên tri đến nhắc họ rằng sự đau khổ của họ có liên quan đến sự không vâng lời. Sau đó Ngài gọi Ghê-đê-ôn, lúc ấy đang ẩn mình đập lúa mì trong bàn ép rượu. Ban đầu Ghê-đê-ôn thắc mắc tại sao Y-sơ-ra-ên phải chịu khổ và nghi ngờ khả năng của chính mình trong việc giải cứu dân tộc. Đức Chúa Trời bảo đảm với ông rằng Ngài sẽ ở cùng ông. Ghê-đê-ôn xin những dấu hiệu, bao gồm những lần thử với bộ lông chiên nổi tiếng, để xác nhận rằng Đức Chúa Trời thật sự đã gọi mình. Chương này bày tỏ cả sự yếu đuối của Ghê-đê-ôn lẫn sự kiên nhẫn của Đức Chúa Trời khi Ngài chuẩn bị một con người dường như không thích hợp cho một nhiệm vụ lớn lao.

Chapter 7:
Ghê-đê-ôn tập hợp quân đội để chiến đấu với Ma-đi-an, nhưng Đức Chúa Trời cố ý giảm số lượng binh lính để Y-sơ-ra-ên không thể nói rằng sức mạnh của mình đã đem lại chiến thắng. Quân đội trước hết giảm xuống còn mười ngàn người, rồi chỉ còn ba trăm người. Đức Chúa Trời tiếp tục khích lệ Ghê-đê-ôn bằng cách cho ông nghe lén giấc mơ của một người Ma-đi-an, trong đó báo trước chiến thắng của Y-sơ-ra-ên. Ghê-đê-ôn và ba trăm người bao vây trại quân Ma-đi-an ban đêm, mang theo kèn, bình trống và đuốc giấu bên trong bình. Theo hiệu lệnh của Ghê-đê-ôn, họ đập vỡ các bình, để lộ ánh sáng, thổi kèn và la lớn. Quân Ma-đi-an trở nên hỗn loạn và quay sang đánh lẫn nhau, dẫn đến một thất bại lớn. Chương này làm rõ bài học trọng tâm: chiến thắng được sắp đặt như vậy để Y-sơ-ra-ên biết rằng sự giải cứu đến từ Đức Chúa Trời chứ không phải từ quân số đông hay sức mạnh quân sự.

Chapter 8:
Ghê-đê-ôn tiếp tục truy đuổi các vua Ma-đi-an và hoàn tất chiến thắng trước những lực lượng còn lại của kẻ thù. Sau đó, dân Y-sơ-ra-ên muốn Ghê-đê-ôn cai trị họ và thiết lập một triều đại, nhưng Ghê-đê-ôn từ chối, nói rằng Đức Giê-hô-va mới là Đấng cai trị họ. Tuy nhiên, dù có câu trả lời tốt đẹp này, về sau Ghê-đê-ôn làm một cái ê-phót bằng vàng lấy được trong trận chiến. Cái ê-phót trở thành một vật thờ hình tượng và là cạm bẫy thuộc linh cho Ghê-đê-ôn cùng nhà ông. Sau khi Ghê-đê-ôn qua đời, Y-sơ-ra-ên nhanh chóng quay lại thờ Ba-anh và quên Đức Giê-hô-va. Vì vậy, chương này cho thấy ngay cả một người từ chối quyền lực chính trị vẫn có thể dễ bị tổn thương bởi sự thỏa hiệp thuộc linh. Chiến thắng quân sự của Ghê-đê-ôn rất lớn, nhưng những hành động về sau của ông cho thấy mối nguy lớn thường xuất hiện sau chiến thắng, khi thành công có thể tạo cơ hội cho sự kiêu ngạo hoặc sự tận hiến sai chỗ.

Chapter 9:
A-bi-mê-léc, con trai của Ghê-đê-ôn, tìm kiếm quyền lực cho chính mình. Ông thuyết phục dân Si-chem ủng hộ mình rồi giết bảy mươi anh em của mình, chỉ có Giô-tham trốn thoát. A-bi-mê-léc tự lập mình làm người cai trị, nhưng Giô-tham kể một ngụ ngôn về những cây cối chọn một vua, cảnh báo rằng sự lãnh đạo mang tính phá hoại cuối cùng sẽ đem sự hủy diệt đến cho cả người cai trị lẫn những người ủng hộ hắn. Cuối cùng, xung đột xảy ra giữa A-bi-mê-léc và dân Si-chem. A-bi-mê-léc phá hủy Si-chem rồi tấn công một thành khác, nơi một người nữ từ trên tháp thả một thớt cối xuống và làm vỡ sọ ông. Để tránh việc bị nhớ đến như người bị một người nữ giết, A-bi-mê-léc ra lệnh cho người mang binh khí mình giết ông. Con đường lên nắm quyền bằng bạo lực của ông kết thúc bằng sự hủy diệt bạo lực. Chương này cho thấy những hậu quả tai hại của tham vọng, sự phản bội và sự lãnh đạo vì lợi ích cá nhân thay vì phục vụ Đức Chúa Trời.

Chapter 10:
Y-sơ-ra-ên lại lìa bỏ Đức Chúa Trời và hầu việc nhiều thần giả. Vì vậy, Đức Chúa Trời cho phép người Phi-li-tin và người Am-môn áp bức họ. Khi Y-sơ-ra-ên kêu cầu, ban đầu Đức Chúa Trời nhắc lại nhiều lần Ngài đã giải cứu họ khỏi những kẻ thù trước đây, đồng thời chỉ ra rằng sau đó họ lại nhiều lần lìa bỏ Ngài. Ngài bảo họ hãy kêu cầu các thần mà họ đã chọn để được giải cứu. Sau đó, Y-sơ-ra-ên dẹp bỏ các thần ngoại bang và thật lòng trở lại cùng Đức Giê-hô-va. Đức Chúa Trời đau buồn trước sự khốn khổ của Y-sơ-ra-ên và chuẩn bị giải cứu họ. Chương này bày tỏ cả sự nghiêm trọng của sự phản nghịch lặp đi lặp lại lẫn chiều sâu của lòng thương xót Đức Chúa Trời. Lòng thương xót của Ngài không phải là sự cho phép tiếp tục phạm tội, nhưng khi Y-sơ-ra-ên thật lòng từ bỏ các thần tượng và quay trở lại, Ngài đáp lại bằng lòng thương xót.

Chapter 11:
Giép-thê, một người bị các anh em mình ruồng bỏ vì ông là con của một người đàn bà kỹ nữ, trở thành người lãnh đạo quân sự sau khi các trưởng lão Ga-la-át cầu xin ông giải cứu họ khỏi người Am-môn. Trước tiên, Giép-thê cố gắng giải quyết xung đột bằng thương lượng, giải thích quyền sở hữu lịch sử của Y-sơ-ra-ên đối với vùng đất. Khi người Am-môn từ chối, ông ra trận và nhận được chiến thắng. Tuy nhiên, trước trận chiến, Giép-thê đã thề một lời thề hấp tấp rằng bất cứ điều gì từ nhà ông đi ra gặp ông khi ông trở về sẽ thuộc về Đức Giê-hô-va. Con gái ông là người đi ra đầu tiên, dẫn đến một trong những đoạn khó hiểu nhất trong sách Các Quan Xét. Kinh Thánh mô tả nàng than khóc vì sự đồng trinh của mình và Giép-thê thực hiện lời thề; có những cách giải thích khác nhau về việc điều này có bao gồm sự hiến tế con người theo nghĩa đen hay sự dâng mình trọn đời cho Đức Giê-hô-va, nhưng sự hiến tế con người là điều trái với luật pháp của Đức Chúa Trời. Vì vậy, chương này cảnh báo về việc đưa ra những lời thề tôn giáo hấp tấp và cố gắng mặc cả với Đức Chúa Trời thay vì tin cậy Ngài.

Chapter 12:
Giép-thê đối đầu với chi phái Ép-ra-im, vì họ tức giận do không được gọi tham gia chiến đấu với người Am-môn. Tranh chấp phát triển thành nội chiến, và quân của Giép-thê đánh bại người Ép-ra-im. Việc sử dụng từ “Si-bô-lết” nổi tiếng trở thành một phép thử để nhận diện những người Ép-ra-im đang chạy trốn. Sau khi Giép-thê qua đời, I-bsan, Ê-lôn và Áp-đôn lần lượt làm quan xét Y-sơ-ra-ên. Những lời thuật về họ ngắn hơn nhiều so với các quan xét chính, nhưng cho thấy Đức Chúa Trời vẫn tiếp tục cung cấp sự lãnh đạo trong thời kỳ này. Chương này cũng cho thấy những chia rẽ nội bộ của Y-sơ-ra-ên có thể nhanh chóng trở nên tai hại như thế nào. Thay vì hiệp nhất chống lại kẻ thù, các chi phái đôi khi lại chiến đấu với nhau, cho thấy tình trạng bất ổn ngày càng gia tăng của dân tộc.

Chapter 13:
Y-sơ-ra-ên lại làm điều ác, và Đức Chúa Trời cho phép người Phi-li-tin cai trị họ trong bốn mươi năm. Một thiên sứ của Đức Giê-hô-va hiện ra với vợ của Ma-nô-a, là một người son sẻ, và báo rằng nàng sẽ sinh một con trai. Đứa trẻ phải được biệt riêng cho Đức Chúa Trời làm người Na-xi-rê từ khi còn trong bụng mẹ và sẽ bắt đầu giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi người Phi-li-tin. Ma-nô-a cầu xin Đức Chúa Trời chỉ dẫn thêm về cách nuôi dạy đứa trẻ. Thiên sứ lại hiện ra và xác nhận những chỉ dẫn ấy, rồi Sam-sôn được sinh ra. Chương này nhấn mạnh rằng cuộc đời và sứ mạng của Sam-sôn bắt nguồn từ mục đích của Đức Chúa Trời chứ không phải từ sự hoạch định của con người. Sự sinh ra kỳ diệu của ông tương tự những câu chuyện Kinh Thánh khác, trong đó Đức Chúa Trời hành động qua một đứa trẻ được sinh ra trong những hoàn cảnh đặc biệt. Đồng thời, những yêu cầu dành cho người Na-xi-rê cho thấy sự kêu gọi của Sam-sôn gắn liền với một đời sống đặc biệt biệt riêng cho Đức Chúa Trời.

Chapter 14:
Sam-sôn trưởng thành và bị thu hút bởi một người nữ Phi-li-tin ở Thim-na. Cha mẹ ông thắc mắc về lựa chọn này vì nàng không phải là người Y-sơ-ra-ên, nhưng đoạn Kinh Thánh giải thích rằng Đức Giê-hô-va đang dùng hoàn cảnh ấy trong mục đích lớn hơn của Ngài đối với người Phi-li-tin. Trên đường đi, Sam-sôn dùng sức mạnh phi thường giết một con sư tử, rồi sau đó phát hiện mật ong bên trong xác nó. Tại tiệc cưới, ông dùng sự việc này làm cơ sở cho một câu đố. Khi người Phi-li-tin gây áp lực với vợ ông để tìm câu trả lời, nàng cuối cùng lấy được câu trả lời từ Sam-sôn, dẫn đến xung đột và trả đũa. Sức mạnh siêu nhiên của Sam-sôn được bày tỏ rõ ràng, nhưng sự hấp tấp, cảm xúc thiếu kiểm soát và khuynh hướng theo đuổi ham muốn cá nhân của ông cũng vậy. Vì thế, cuộc đời ông bắt đầu cho thấy một sự tương phản đáng lo ngại giữa mục đích của Đức Chúa Trời dành cho ông và sự thiếu tự chủ của chính ông.

Chapter 15:
Xung đột giữa Sam-sôn và người Phi-li-tin gia tăng sau khi cuộc hôn nhân của ông tan vỡ. Ông đốt mùa màng của họ bằng cách dùng những con cáo có đuốc, và người Phi-li-tin trả đũa bằng cách giết người vợ cũ của ông cùng cha nàng. Sau đó Sam-sôn tấn công họ và đánh bại một nhóm lớn người Phi-li-tin bằng xương hàm của một con lừa. Mặc dù Sam-sôn nhiều lần hành động vì tức giận và trả đũa cá nhân, Đức Chúa Trời sử dụng sức mạnh của ông để làm suy yếu những kẻ đang áp bức Y-sơ-ra-ên. Sam-sôn bắt đầu thực hiện vai trò của một quan xét, nhưng phương pháp của ông rất khác với những người lãnh đạo như Đê-bô-ra. Chương này cho thấy Đức Chúa Trời có thể thực hiện mục đích của Ngài ngay cả qua những con người không hoàn hảo, nhưng điều đó không có nghĩa là mọi hành động của người ấy đều được Đức Chúa Trời chấp thuận. Những cảm xúc thiếu kiểm soát của Sam-sôn tiếp tục tạo ra xung đột và ngăn cản ông trở thành người lãnh đạo mà Y-sơ-ra-ên thực sự cần.

Chapter 16:
Mối quan hệ của Sam-sôn với Đa-li-la trở thành bước ngoặt quyết định trong sự sụp đổ của ông. Các quan trưởng Phi-li-tin hứa trả tiền cho nàng nếu nàng tìm ra bí mật về sức mạnh của ông. Sau nhiều lần thử, cuối cùng Sam-sôn tiết lộ rằng tóc ông chưa bao giờ bị cắt vì ông đã được biệt riêng cho Đức Chúa Trời làm người Na-xi-rê. Đa-li-la cho cắt tóc ông khi ông đang ngủ, và người Phi-li-tin bắt ông, móc mắt và bỏ tù ông. Sức mạnh của Sam-sôn biến mất vì ông đã vi phạm dấu hiệu của sự biệt riêng mình và để bản thân bị tách khỏi sự kêu gọi. Về sau, khi tóc ông bắt đầu mọc lại, Sam-sôn cầu xin Đức Chúa Trời cho mình một cơ hội cuối cùng. Trong một buổi lễ của người Phi-li-tin, ông đẩy những cây trụ nâng đỡ đền thờ, khiến đền thờ sụp đổ và giết nhiều người Phi-li-tin cùng chính mình. Hành động cuối cùng của Sam-sôn gây thiệt hại cho người Phi-li-tin lớn hơn những chiến thắng trước đó của ông, nhưng cuộc đời ông vẫn là một câu chuyện bi thảm về tiềm năng bị lãng phí do sự thỏa hiệp lặp đi lặp lại và thiếu tự chủ.

Chapter 17:
Mi-ca, một người ở vùng núi Ép-ra-im, lập một gia đình thờ hình tượng bằng cách sử dụng bạc đã được biệt riêng để làm một tượng chạm và những vật dụng tôn giáo khác. Ông lập một nơi thờ phượng riêng và lập một trong các con trai mình làm thầy tế lễ. Sau đó, một người Lê-vi lang thang đến và trở thành thầy tế lễ riêng của ông. Mi-ca tin rằng việc có một người Lê-vi phục vụ tại nơi thờ riêng của mình sẽ khiến Đức Giê-hô-va ban phước cho ông, mặc dù toàn bộ cách sắp đặt này trái với những chỉ dẫn của Đức Chúa Trời về sự thờ phượng. Chương này phơi bày sự hỗn loạn thuộc linh của thời kỳ ấy, khi người ta dùng danh Đức Giê-hô-va nhưng đồng thời thực hành những điều Ngài đã cấm. Lời kết nổi tiếng của những chương cuối sách giải thích vấn đề căn bản: trong Y-sơ-ra-ên không có vua, và ai nấy làm điều mình cho là phải. Vấn đề không chỉ đơn giản là thiếu một vị vua con người, mà là sự từ bỏ quyền tể trị của Đức Chúa Trời.

Chapter 18:
Chi phái Đan tìm kiếm lãnh thổ vì họ chưa hoàn toàn chiếm được sản nghiệp vốn đã được phân cho mình. Những người đại diện của Đan phát hiện nhà Mi-ca, bộ sưu tập hình tượng của ông và gặp người Lê-vi đang làm thầy tế lễ. Sau đó, một nhóm người Đan đông hơn quay trở lại, lấy các hình tượng và người Lê-vi, rồi đi về phía bắc. Họ chiếm La-ích, một thành yên ổn và biệt lập, hủy diệt thành ấy rồi xây dựng lại thành Đan. Người Đan lập sự thờ hình tượng riêng bằng những hình tượng và người Lê-vi mà họ đã lấy. Chương này cho thấy sự băng hoại về tôn giáo đã lan từ cá nhân đến cả một chi phái. Thay vì tìm kiếm sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời về sản nghiệp và sự thờ phượng, người Đan tự tạo ra hệ thống riêng của mình. Câu chuyện minh họa mối nguy hiểm của nguyên tắc làm điều mình cho là đúng theo sự phán đoán của con người thay vì phục tùng những mạng lệnh Đức Chúa Trời đã bày tỏ.

Chapter 19:
Một người Lê-vi và người nữ của mình đi qua Y-sơ-ra-ên và cuối cùng nghỉ đêm tại Ghi-bê-a, một thành thuộc về Bên-gia-min. Những người trong thành vây quanh nhà và đòi làm nhục người khách của người Lê-vi. Tình hình trở nên bạo lực khủng khiếp, và người nữ bị làm nhục cách tàn bạo rồi qua đời. Người Lê-vi chặt thân thể nàng thành từng miếng và gửi các miếng ấy khắp Y-sơ-ra-ên để cho thấy mức độ nghiêm trọng của điều đã xảy ra. Các chi phái kinh hoàng và tập hợp lại để đối đầu với Bên-gia-min. Chương này là một trong những thời điểm đen tối nhất của sách Các Quan Xét, bởi dân Y-sơ-ra-ên đang hành động giống sự gian ác của Sô-đôm hơn là sự thánh khiết mà Đức Chúa Trời đã kêu gọi họ. Câu chuyện cho thấy dân tộc đã sa sút về đạo đức và thuộc linh đến mức nào khi luật pháp của Đức Chúa Trời không còn cai trị đời sống dân Ngài.

Chapter 20:
Các chi phái Y-sơ-ra-ên tập hợp lại và yêu cầu Bên-gia-min giao nộp những người chịu trách nhiệm về tội ác tại Ghi-bê-a. Bên-gia-min từ chối, chọn bảo vệ những kẻ có tội thay vì thi hành công lý. Một cuộc nội chiến xảy ra, và Y-sơ-ra-ên chịu tổn thất nặng nề trong hai trận đầu trước khi cuối cùng nhận được chiến thắng sau khi tìm kiếm sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời. Quân đội Y-sơ-ra-ên cuối cùng phá hủy Ghi-bê-a và đánh bại Bên-gia-min, chỉ để lại một số ít người sống sót. Chương này cho thấy tội lỗi ở giữa dân Đức Chúa Trời có thể gây ra những hậu quả tàn khốc cho toàn thể cộng đồng. Việc Bên-gia-min từ chối đối diện với điều ác đã dẫn đến việc gần như toàn bộ chi phái bị hủy diệt. Đồng thời, những tổn thất mà các chi phái khác phải chịu cho thấy ngay cả việc tìm kiếm công lý cũng có thể đi kèm với sự đau buồn và hủy diệt lớn khi cả dân tộc đã rơi vào tình trạng băng hoại đạo đức sâu sắc.

Chapter 21:
Sau cuộc nội chiến, Y-sơ-ra-ên nhận ra rằng chi phái Bên-gia-min gần như bị diệt vong. Dân chúng than khóc vì một trong mười hai chi phái gần như biến mất. Họ lập ra một số kế hoạch khó khăn để cung cấp vợ cho những người Bên-gia-min còn sống sót, bao gồm việc bắt những người nữ từ Gia-bê Ga-la-át và những người nữ trẻ đến Si-lô dự một lễ hội. Những hành động này cho thấy tình trạng đạo đức hỗn loạn của dân tộc, ngay cả khi họ đang cố gắng giải quyết hậu quả của sự bạo lực trước đó. Sách kết thúc bằng lời tuyên bố rằng trong Y-sơ-ra-ên không có vua, và ai nấy làm điều mình cho là phải. Lời tuyên bố cuối cùng này tóm tắt tình trạng thuộc linh của toàn bộ thời kỳ. Vấn đề sâu xa nhất là Y-sơ-ra-ên đã từ bỏ quyền tể trị của Đức Chúa Trời và ngày càng dựa vào sự phán đoán của con người. Vì vậy, Các Quan Xét kết thúc không phải bằng sự khải hoàn, mà bằng một lời cảnh báo mạnh mẽ về điều xảy ra khi dân Đức Chúa Trời từ bỏ luật pháp Ngài và chọn đi theo đường riêng của mình.