Tổng quan: Giô-suê

Sách Giô-suê mô tả cuộc chinh phục Đất Hứa của Y-sơ-ra-ên sau khi Môi-se qua đời. Dưới sự lãnh đạo của Giô-suê, Y-sơ-ra-ên trải qua cả những chiến thắng lớn lẫn những thất bại nghiêm trọng, cho thấy quyền năng của việc tin cậy và vâng lời Đức Chúa Trời, cũng như hậu quả của sự không vâng lời. Sách nhấn mạnh sự thành tín của Đức Chúa Trời trong việc làm trọn những lời Ngài đã hứa với Y-sơ-ra-ên, đồng thời cho thấy Giô-suê là một người lãnh đạo hành động với lòng can đảm, đức tin và sự nương cậy nơi Đức Chúa Trời. Giô-suê cũng có thể được xem là hình bóng về Đấng Christ, là Đấng dẫn dắt dân Đức Chúa Trời vào sự chiến thắng và sự yên nghỉ. Sách có thể được chia thành ba phần chính: cuộc chinh phục Ca-na-an, sự phân chia Đất Hứa cho các chi phái, và những lời cuối cùng cùng lời từ biệt của Giô-suê.

Chapter 1:
Sau khi Môi-se qua đời, Đức Chúa Trời truyền cho Giô-suê dẫn Y-sơ-ra-ên qua sông Giô-đanh để vào Đất Hứa. Đức Chúa Trời hứa sẽ ở cùng Giô-suê và nhiều lần truyền ông phải mạnh mẽ và can đảm, đồng thời cẩn thận vâng theo luật pháp đã được ban qua Môi-se. Giô-suê chuẩn bị dân chúng và quân đội cho cuộc chinh phục, đồng thời nhắc các chi phái rằng họ phải cùng nhau chiến đấu. Dân chúng xác nhận lòng trung thành với Giô-suê, hứa sẽ vâng theo ông như họ đã vâng theo Môi-se. Chương này đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn mới trong lịch sử Y-sơ-ra-ên và cho thấy sự thành công của Giô-suê sẽ không chỉ dựa vào sức mạnh quân sự, mà vào sự trung tín của ông đối với Đức Chúa Trời.

Chapter 2:
Giô-suê sai hai thám tử bí mật do thám Giê-ri-cô trước khi Y-sơ-ra-ên tấn công thành. Hai người thám tử ở trong nhà Ra-háp, một kỹ nữ, và nàng che giấu họ khỏi những người lính của vua Giê-ri-cô khi họ đến tìm kiếm. Ra-háp nhận biết rằng Đức Chúa Trời của Y-sơ-ra-ên là Đức Chúa Trời chân thật và hiểu rằng Ngài đã ban xứ cho Y-sơ-ra-ên. Nàng cầu xin các thám tử cứu nàng và gia đình khi Y-sơ-ra-ên chiếm thành. Họ đồng ý và bảo nàng buộc một sợi dây màu đỏ nơi cửa sổ để nhà nàng có thể được nhận biết và bảo vệ. Các thám tử trở về với Giô-suê và báo cáo rằng dân Giê-ri-cô đang kinh hãi, và Đức Giê-hô-va quả thật đã phó xứ vào tay Y-sơ-ra-ên. Đức tin của Ra-háp cho thấy ngay cả một người ở ngoài Y-sơ-ra-ên cũng có thể nhận biết và đáp lại Đức Chúa Trời chân thật.

Chapter 3:
Dân Y-sơ-ra-ên chuẩn bị vượt qua sông Giô-đanh để vào Đất Hứa. Đức Chúa Trời hứa sẽ làm cho Giô-suê được tôn trọng trước mặt toàn thể Y-sơ-ra-ên, để dân chúng biết rằng Ngài ở cùng ông như Ngài đã ở cùng Môi-se. Các thầy tế lễ mang Hòm Giao Ước đi trước về phía sông Giô-đanh, và khi chân họ vừa chạm nước, dòng sông ngừng chảy. Toàn dân sau đó có thể đi qua trên đất khô. Phép lạ này cố ý gợi lại việc vượt qua Biển Đỏ dưới thời Môi-se và cho thấy chính Đức Chúa Trời đã giải cứu Y-sơ-ra-ên khỏi Ai Cập vẫn đang dẫn dắt và bảo vệ dân Ngài. Hòm Giao Ước, tượng trưng cho sự hiện diện của Đức Chúa Trời giữa Y-sơ-ra-ên, đi trước họ xuống sông.

Chapter 4:
Sau khi Y-sơ-ra-ên vượt qua sông Giô-đanh, Đức Chúa Trời truyền Giô-suê chọn mười hai người, mỗi người từ một chi phái, lấy một hòn đá từ giữa sông Giô-đanh, nơi các thầy tế lễ đã đứng. Giô-suê dùng mười hai hòn đá này để lập một bia kỷ niệm tại nơi Y-sơ-ra-ên đóng trại đêm đó. Những hòn đá này nhằm dạy các thế hệ tương lai về điều Đức Chúa Trời đã làm cho Y-sơ-ra-ên. Khi trẻ con sau này hỏi ý nghĩa của những hòn đá, cha mẹ chúng phải kể cho chúng biết Đức Chúa Trời đã khiến sông Giô-đanh ngừng chảy để Y-sơ-ra-ên có thể đi qua trên đất khô. Vì vậy, bia kỷ niệm gìn giữ ký ức về quyền năng và sự thành tín của Đức Chúa Trời, đồng thời nhắc mỗi thế hệ rằng mối quan hệ của họ với Đức Chúa Trời được xây dựng trên những công việc quyền năng của Ngài.

Chapter 5:
Trước khi tiếp tục cuộc chinh phục, Y-sơ-ra-ên tái lập mối quan hệ giao ước với Đức Chúa Trời. Những người nam sinh ra trong thời gian lang thang trong đồng vắng được làm phép cắt bì, khôi phục dấu hiệu giao ước vốn đã không được thực hiện trong thời kỳ ấy. Sau đó, Y-sơ-ra-ên ăn lễ Vượt Qua tại Ghinh-ganh, đánh dấu lần đầu tiên họ giữ lễ Vượt Qua trong Đất Hứa. Sau đó, ma-na mà Đức Chúa Trời đã cung cấp suốt thời gian trong đồng vắng chấm dứt, và dân Y-sơ-ra-ên bắt đầu ăn sản vật của xứ Ca-na-an. Giô-suê cũng gặp vị Tướng của đạo quân Đức Giê-hô-va và nhận biết rằng trận chiến sắp tới cuối cùng thuộc về Đức Chúa Trời. Điều này chuẩn bị Y-sơ-ra-ên cho Giê-ri-cô và dạy họ rằng chiến thắng sẽ đến qua sự nương cậy nơi Đức Chúa Trời chứ không phải sức mạnh quân sự của con người.

Chapter 6:
Đức Chúa Trời ban cho Giô-suê một kế hoạch chiến đấu khác thường để chinh phục Giê-ri-cô. Trong sáu ngày, dân Y-sơ-ra-ên đi vòng quanh thành một lần mỗi ngày, dẫn đầu bởi các thầy tế lễ mang Hòm Giao Ước và thổi kèn. Đến ngày thứ bảy, họ đi vòng quanh thành bảy lần. Khi các thầy tế lễ thổi kèn và dân chúng reo lên, tường thành Giê-ri-cô sụp đổ. Y-sơ-ra-ên tiến vào thành và hủy diệt mọi vật dưới sự phán xét của Đức Chúa Trời, ngoại trừ Ra-háp và gia đình nàng, là những người mà các thám tử đã hứa bảo vệ. Thành bị đốt cháy, và Giô-suê tuyên bố một lời nguyền về việc xây dựng lại thành. Sự sụp đổ của Giê-ri-cô cho thấy chiến thắng của Y-sơ-ra-ên đến từ đức tin và sự vâng lời những chỉ dẫn của Đức Chúa Trời chứ không phải từ những phương pháp quân sự thông thường.

Chapter 7:
Y-sơ-ra-ên chịu một thất bại bất ngờ khi tấn công thành nhỏ A-hi. Giô-suê cầu hỏi Đức Chúa Trời để hiểu tại sao Y-sơ-ra-ên thất bại, và Đức Chúa Trời bày tỏ rằng một người đã vi phạm mạng lệnh của Ngài bằng cách lấy những vật tại Giê-ri-cô vốn đã bị biệt riêng để hủy diệt. Người có tội là A-can, người đã bí mật lấy và giấu những vật có giá trị. Tội lỗi của ông ảnh hưởng đến toàn thể cộng đồng, cho thấy sự không vâng lời không thể chỉ được xem là vấn đề riêng tư khi Y-sơ-ra-ên đang sống dưới giao ước của Đức Chúa Trời. A-can và nhà ông bị hình phạt, và những vật bị lấy trộm bị hủy diệt. Chương này nhấn mạnh hậu quả nghiêm trọng của sự cố ý không vâng lời và tầm quan trọng của việc thành thật đối diện với tội lỗi.

Chapter 8:
Sau khi tội lỗi của A-can được giải quyết, Đức Chúa Trời chỉ dẫn Giô-suê cách đánh bại A-hi. Lần này Y-sơ-ra-ên làm theo chiến lược của Đức Chúa Trời, dùng quân phục kích để đánh bại thành. Chiến thắng cho thấy thất bại trước đó không phải vì A-hi quá mạnh, mà vì Y-sơ-ra-ên đã không vâng lời Đức Chúa Trời. Sau chiến thắng, Giô-suê xây một bàn thờ cho Đức Giê-hô-va trên núi Ê-banh và dâng của lễ. Sau đó ông đọc luật pháp cho dân chúng, bao gồm những phước lành và lời nguyền liên quan đến sự vâng lời và không vâng lời. Chương này đặt những chiến thắng quân sự của Y-sơ-ra-ên trong bối cảnh rộng lớn hơn của mối quan hệ giao ước với Đức Chúa Trời: việc chiếm hữu xứ đòi hỏi phải tiếp tục trung tín với Ngài.

Chapter 9:
Dân Ga-ba-ôn nghe về những chiến thắng của Y-sơ-ra-ên và lập kế hoạch để bảo vệ mình. Họ cải trang như những người đi đường đến từ một xứ xa, dùng quần áo cũ và thức ăn đã cũ để thuyết phục Y-sơ-ra-ên rằng họ đến từ nơi rất xa. Y-sơ-ra-ên xem xét những bằng chứng ấy nhưng không cầu hỏi Đức Giê-hô-va trước khi lập giao ước với họ. Ba ngày sau, dân Y-sơ-ra-ên phát hiện người Ga-ba-ôn thật ra sống ở gần đó. Vì Y-sơ-ra-ên đã thề với họ, người Ga-ba-ôn được tha mạng, mặc dù họ phải làm tôi tớ cho hội chúng. Chương này cho thấy mối nguy hiểm của việc đưa ra những quyết định quan trọng chỉ dựa trên vẻ bề ngoài và lý luận của con người. Y-sơ-ra-ên cần tìm kiếm sự hướng dẫn của Đức Chúa Trời thay vì chỉ dựa vào những điều có vẻ thuyết phục.

Chapter 10:
Năm vua A-mô-rít liên minh chống lại Ga-ba-ôn vì thành này đã lập hòa ước với Y-sơ-ra-ên. Giô-suê dẫn Y-sơ-ra-ên tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ để bảo vệ người Ga-ba-ôn. Đức Chúa Trời can thiệp bằng cách khiến quân thù hỗn loạn và giáng những trận mưa đá lớn trên chúng. Trong trận chiến, Giô-suê cầu xin cho ban ngày được kéo dài để Y-sơ-ra-ên có thể hoàn tất chiến thắng, và mặt trời đứng yên giữa trận chiến. Cuối cùng, năm vua bị bắt và xử tử, rồi Y-sơ-ra-ên tiếp tục chinh phục các thành trong vùng. Chương này nhấn mạnh mạnh mẽ sự can thiệp trực tiếp của Đức Chúa Trời trong những chiến thắng của Y-sơ-ra-ên và cho thấy Giô-suê hành động trong đức tin khi nương cậy nơi quyền năng thiêng liêng.

Chapter 11:
Giô-suê giờ đây đối diện với một liên minh lớn khác của các vua, lần này đến từ những vùng phía bắc Ca-na-an. Quân địch đông hơn rất nhiều, nhưng Đức Chúa Trời bảo đảm với Giô-suê rằng Y-sơ-ra-ên sẽ chiến thắng. Giô-suê dẫn Y-sơ-ra-ên chống lại chúng và đánh bại quân đội, chiếm Hát-so và phá hủy những thành trì của kẻ thù. Chương này mô tả cuộc chinh phục là sự làm trọn mạng lệnh của Đức Chúa Trời liên quan đến các dân đang chiếm xứ Ca-na-an. Giô-suê tiếp tục cho đến khi sự kháng cự quân sự lớn bị phá vỡ, và xứ được yên nghỉ khỏi chiến tranh một thời gian. Chương này đưa cuộc chinh phục chính của Ca-na-an đến gần hoàn tất và nhấn mạnh rằng những chiến thắng xảy ra vì Đức Chúa Trời chiến đấu cho Y-sơ-ra-ên.

Chapter 12:
Chương này ghi lại bản tóm tắt về các vua và lãnh thổ đã bị chinh phục trong cuộc chinh phục Đất Hứa. Trước hết, sách liệt kê những vùng đất phía đông sông Giô-đanh mà Môi-se đã chinh phục từ vua Si-hôn và vua Óc, rồi ban cho Ru-bên, Gát và phân nửa chi phái Ma-na-se. Sau đó, sách liệt kê các vua ở phía tây sông Giô-đanh đã bị đánh bại dưới sự lãnh đạo của Giô-suê. Có ba mươi mốt vua được nêu tên. Danh sách này là một bản ghi lịch sử về những chiến thắng của Y-sơ-ra-ên và cho thấy Đức Chúa Trời đã từng bước làm trọn lời hứa ban xứ cho dân Ngài như thế nào.

Chapter 13:
Mặc dù Y-sơ-ra-ên đã giành được những chiến thắng lớn, Đức Chúa Trời phán với Giô-suê rằng vẫn còn nhiều đất phải chiếm hữu. Chương này bắt đầu chuyển trọng tâm từ cuộc chinh phục quân sự sang việc phân chia và định cư trong xứ. Các lãnh thổ phía đông sông Giô-đanh được nhắc lại, bao gồm sản nghiệp đã được ban cho Ru-bên, Gát và phân nửa Ma-na-se. Những chi phái này đã nhận đất dưới thời Môi-se nhưng đã tham gia chinh phục cùng với các chi phái khác. Chương này nhắc Y-sơ-ra-ên rằng việc nhận lãnh lời hứa của Đức Chúa Trời cũng bao gồm việc trung tín chiếm hữu và phát triển điều Ngài đã ban cho họ.

Chapter 14:
Đất phía tây sông Giô-đanh bắt đầu được chia cho các chi phái. Ca-lép, một trong mười hai thám tử ban đầu đã trung tín với Đức Chúa Trời cùng với Giô-suê, đến gặp Giô-suê và nhắc lại lời Đức Chúa Trời đã hứa rằng ông sẽ nhận vùng đồi núi Hếp-rôn. Khi đã tám mươi lăm tuổi, Ca-lép vẫn mạnh mẽ và tin chắc rằng Đức Chúa Trời sẽ giúp ông đuổi những người đang sống trong đó. Giô-suê ban cho ông sản nghiệp ông xin, và Ca-lép tiến lên chiếm lấy. Đức tin của Ca-lép đặc biệt đáng chú ý vì nhiều thập kỷ trước ông đã tin cậy Đức Chúa Trời khi những thám tử khác sợ hãi. Gương của ông cho thấy đức tin chân thật tiếp tục suốt cả đời và không phụ thuộc vào tuổi tác hay hoàn cảnh.

Chapter 15:
Chương này mô tả ranh giới và các thành thuộc sản nghiệp của chi phái Giu-đa. Ca-lép được đặc biệt nhắc đến vì ông chiếm Hếp-rôn và tiếp tục cuộc chinh phục. Ca-lép hứa gả con gái mình là Ạc-sa cho người đánh chiếm Đê-bia, và Ốt-ni-ên, cháu của Ca-lép, đã chiếm được thành. Sau đó, Ạc-sa xin cha mình thêm một phần đất có các nguồn nước, và Ca-lép ban cho nàng điều nàng xin. Chương này cho thấy việc phân chia xứ không chỉ là một danh sách các lãnh thổ, mà còn liên quan đến gia đình, thành phố, cơ nghiệp và những nhu cầu thực tế của các chi phái khi họ định cư trong Đất Hứa.

Chapter 16:
Sản nghiệp của Ép-ra-im và phần phía tây của Ma-na-se được mô tả, bao gồm ranh giới và lãnh thổ của họ. Tuy nhiên, người Ép-ra-im không hoàn toàn đuổi những người Ca-na-an sống tại Ghê-xe. Thay vào đó, người Ca-na-an ở lại giữa họ và cuối cùng bị bắt làm lao dịch. Mặc dù Y-sơ-ra-ên đã chinh phục phần lớn xứ, sự vâng lời không trọn vẹn này trở thành một vấn đề lặp đi lặp lại. Chương này bắt đầu cho thấy rằng chiếm hữu Đất Hứa đòi hỏi nhiều hơn việc chiến thắng các trận chiến; Y-sơ-ra-ên cũng phải tiếp tục trung tín với những chỉ dẫn của Đức Chúa Trời về dân cư trong xứ và tránh để ảnh hưởng của họ làm suy yếu lòng trung thành của Y-sơ-ra-ên đối với Ngài.

Chapter 17:
Sản nghiệp của phân nửa còn lại của Ma-na-se được mô tả. Các con gái của Xê-lô-phê-hát nhận được sản nghiệp theo mạng lệnh mà Đức Chúa Trời đã ban trước đây qua Môi-se, cho thấy những chỉ dẫn của Đức Chúa Trời về quyền thừa kế được tôn trọng. Tuy nhiên, người Ma-na-se phàn nàn rằng lãnh thổ của họ quá nhỏ vì họ có đông người. Giô-suê thách thức họ sử dụng đất mà họ đang có và chiếm vùng đồi núi có rừng. Mặc dù họ lo sợ sức mạnh của người Ca-na-an và những xe bằng sắt của họ, Giô-suê khích lệ họ hành động với đức tin và lòng can đảm. Chương này cho thấy sự chu cấp của Đức Chúa Trời không loại bỏ nhu cầu dân Ngài phải hành động cách can đảm và chiếm lấy điều Ngài đã hứa.

Chapter 18:
Y-sơ-ra-ên nhóm lại tại Si-lô, nơi Đền Tạm được thiết lập làm nơi thờ phượng trung tâm. Vào thời điểm này, bảy chi phái vẫn chưa nhận được đầy đủ sản nghiệp của mình. Giô-suê quở trách họ vì trì hoãn và truyền họ đi khảo sát phần đất còn lại để có thể chia đúng cho các chi phái. Sau đó, đất được phân chia bằng cách bắt thăm theo các chi phái. Chương đặc biệt chú ý đến Bên-gia-min, mô tả ranh giới và các thành của chi phái này. Si-lô trở thành một trung tâm thuộc linh quan trọng của Y-sơ-ra-ên, trong khi việc phân chia đất tiếp tục theo sự chu cấp của Đức Chúa Trời.

Chapter 19:
Các chi phái còn lại nhận sản nghiệp của mình: Si-mê-ôn, Sa-bu-lôn, Y-sa-ca, A-se, Nép-ta-li và Đan. Mỗi chi phái nhận một lãnh thổ cụ thể theo sản nghiệp của mình. Lãnh thổ của Si-mê-ôn nằm bên trong lãnh thổ rộng lớn hơn của Giu-đa, trong khi Đan cuối cùng tìm kiếm thêm lãnh thổ vì gặp khó khăn trong việc chiếm sản nghiệp ban đầu. Sau khi việc phân chia hoàn tất, chính Giô-suê cũng nhận được một sản nghiệp là Thim-nát-Sê-rách trong vùng đồi núi Ép-ra-im. Chương này kết thúc việc phân chia chính của xứ, cho thấy những lời hứa dành cho Y-sơ-ra-ên đang được làm trọn cho từng chi phái.

Chapter 20:
Đức Chúa Trời truyền Y-sơ-ra-ên lập sáu thành ẩn náu trong xứ. Những thành này cung cấp nơi bảo vệ cho người vô tình giết một người khác, để người ấy có thể chạy đến tránh khỏi người báo thù huyết và được xét xử công bằng. Hệ thống này phân biệt việc giết người vô ý với tội giết người có chủ ý và ngăn không cho sự trả thù xảy ra trước khi sự việc được xét xử đúng đắn. Vì vậy, các thành ẩn náu bày tỏ cả sự công bình lẫn lòng thương xót trong hệ thống pháp luật của Y-sơ-ra-ên. Luật pháp Đức Chúa Trời không xem nhẹ sự nghiêm trọng của cái chết, nhưng cũng bảo vệ người không cố ý phạm tội giết người.

Chapter 21:
Người Lê-vi nhận các thành và những đồng cỏ xung quanh trong lãnh thổ của các chi phái khác, bởi họ không nhận một lãnh thổ lớn riêng biệt như những chi phái khác. Có bốn mươi tám thành được ban cho họ, làm trọn mạng lệnh của Đức Chúa Trời liên quan đến chi phái chịu trách nhiệm về việc phục vụ tôn giáo. Sau đó, chương đưa ra một lời tổng kết mạnh mẽ: Đức Chúa Trời đã ban cho Y-sơ-ra-ên xứ mà Ngài đã hứa, ban cho họ sự yên nghỉ khỏi kẻ thù và làm trọn mọi lời lành Ngài đã phán với họ. Đây trở thành một trong những chủ đề trung tâm của sách Giô-suê — Đức Chúa Trời đáng được tin cậy để làm trọn những gì Ngài đã hứa.

Chapter 22:
Giô-suê cho các chi phái ở phía đông — Ru-bên, Gát và phân nửa Ma-na-se — trở về sản nghiệp của họ bên kia sông Giô-đanh sau khi họ đã trung tín giúp các chi phái khác chinh phục Ca-na-an. Trước khi trở về, họ xây một bàn thờ lớn gần sông Giô-đanh. Các chi phái khác ban đầu cho rằng bàn thờ này là dấu hiệu của sự phản nghịch Đức Chúa Trời và chuẩn bị cho một cuộc xung đột. Các chi phái phía đông giải thích rằng bàn thờ không dùng để dâng của lễ, mà làm chứng rằng họ thuộc về Y-sơ-ra-ên và thờ phượng cùng một Đức Chúa Trời. Sau khi sự hiểu lầm được giải quyết, hòa bình được lập lại. Chương này cho thấy tầm quan trọng của việc giao tiếp và điều tra cẩn thận trước khi phán xét hành động của người khác.

Chapter 23:
Khi Giô-suê gần cuối đời, ông tập hợp các trưởng lão Y-sơ-ra-ên và nhắc họ về mọi điều Đức Chúa Trời đã làm cho họ. Ông khuyên họ tiếp tục trung tín với Đức Giê-hô-va, vâng giữ luật pháp Ngài và tránh liên kết thuộc linh với những dân còn lại cùng các thần của họ. Giô-suê cảnh báo rằng nếu Y-sơ-ra-ên quay khỏi Đức Chúa Trời, hậu quả cũng chắc chắn như những phước lành mà Đức Chúa Trời đã ban cho họ. Lời ông nhấn mạnh rằng việc sở hữu Đất Hứa không bảo đảm sự an toàn lâu dài nếu dân chúng từ bỏ mối quan hệ với Đức Chúa Trời. Đức Chúa Trời đã thành tín, và Y-sơ-ra-ên phải đáp lại bằng sự trung tín tiếp tục.

Chapter 24:
Giô-suê tập hợp tất cả các chi phái tại Si-chem và nói lời cuối cùng với họ. Ông thuật lại lịch sử Y-sơ-ra-ên từ sự kêu gọi Áp-ra-ham, qua cuộc Xuất Ê-díp-tô, hành trình trong đồng vắng và cuộc chinh phục Ca-na-an, nhấn mạnh rằng mọi giai đoạn trong lịch sử của họ đều phụ thuộc vào sự thành tín của Đức Chúa Trời. Sau đó, Giô-suê thách thức dân chúng đưa ra một quyết định rõ ràng để hầu việc Đức Giê-hô-va và từ bỏ các thần của những dân xung quanh, nổi tiếng tuyên bố rằng ông và nhà mình sẽ hầu việc Đức Giê-hô-va. Dân chúng tái lập giao ước với Đức Chúa Trời, và Giô-suê dựng một hòn đá làm chứng cho sự cam kết của họ. Cuối cùng, Giô-suê qua đời ở tuổi một trăm mười, và Y-sơ-ra-ên tiếp tục hầu việc Đức Giê-hô-va trong suốt đời các trưởng lão là những người đã tận mắt chứng kiến những công việc của Ngài. Sách kết thúc bằng cái chết của Giô-suê, nhưng quan trọng hơn là bằng lời kêu gọi rằng mỗi thế hệ phải tự mình chọn sự trung tín với Đức Chúa Trời.