Tổng quan: Ma-la-chi

Ma-la-chi, sách cuối cùng của Cựu Ước, là sứ điệp tiên tri được truyền đến Y-sơ-ra-ên sau khi dân sự trở về từ cảnh lưu đày, có lẽ vào thế kỷ thứ năm trước Công nguyên. Mặc dù Giê-ru-sa-lem và đền thờ đã được khôi phục, tình trạng thuộc linh của dân sự lại suy thoái. Qua một loạt câu hỏi và những cuộc tranh luận giữa Đức Chúa Trời với dân Ngài, Ma-la-chi phơi bày sự thờ ơ thuộc linh, việc thờ phượng cẩu thả, sự bất trung trong hôn nhân, sự bất công và những nghi ngờ của dân sự về tình yêu thương cũng như sự công chính của Đức Chúa Trời. Các thầy tế lễ đã trở nên cẩu thả trong trách nhiệm của mình, còn dân sự bắt đầu xem việc thờ phượng như một nghĩa vụ thay vì sự bày tỏ lòng tận hiến trọn vẹn. Tuy nhiên, sứ điệp của Ma-la-chi không chỉ là lời quở trách. Đức Chúa Trời vẫn tiếp tục kêu gọi dân Ngài trở về với Ngài và nhắc nhở họ rằng Ngài chưa quên những lời hứa trong giao ước của Ngài. Sách này hướng về vị sứ giả sẽ đến để dọn đường cho Đức Giê-hô-va, và cuối cùng hướng đến ngày lớn của Đức Giê-hô-va, khi Đức Chúa Trời phân biệt giữa những người phục vụ Ngài và những người khước từ Ngài. Vì vậy, Ma-la-chi khép lại Cựu Ước bằng cả lời cảnh báo lẫn lời hứa, kêu gọi dân Đức Chúa Trời sống trung tín trong khi chờ đợi các mục đích của Ngài được hoàn thành.

Ma-la-chi 1:
Đức Chúa Trời bắt đầu bằng lời tuyên bố rằng Ngài yêu thương Y-sơ-ra-ên, nhưng dân sự lại chất vấn Ngài đã yêu thương họ như thế nào. Đức Chúa Trời nhắc họ về mối quan hệ giao ước của Ngài với Gia-cốp và cách Ngài đối xử với Ê-sau, cho thấy mối quan hệ của Ngài với Y-sơ-ra-ên không phải là điều ngẫu nhiên hay vô nghĩa. Sau đó, Ngài hướng sự chú ý đến các thầy tế lễ, những người làm nhục Ngài bằng cách dâng lên bàn thờ các con vật mù, què và bệnh tật. Họ sẽ không dám dâng những lễ vật như thế cho một vị quan cai trị loài người, nhưng lại sẵn lòng dâng chúng cho Đức Chúa Trời. Những của lễ ấy bày tỏ tình trạng trong lòng họ: họ đã trở nên thờ ơ với Đấng mà mình tuyên bố là đang thờ phượng. Đức Chúa Trời tuyên bố rằng Ngài xứng đáng được tôn kính và kính sợ giữa dân Ngài, và thậm chí giữa các dân tộc. Vì vậy, chương này kêu gọi dân Đức Chúa Trời nhận biết sự vĩ đại của Ngài và dâng lên Ngài sự thờ phượng chân thành, thay vì chỉ dâng những gì còn dư lại.

Ma-la-chi 2:
Đức Chúa Trời tiếp tục quở trách các thầy tế lễ vì sự thất bại của họ trong việc tôn kính Ngài đã khiến những người khác vấp phạm. Giao ước với Lê-vi vốn nhằm duy trì sự dạy dỗ trung tín, sự công chính và lòng kính sợ Đức Chúa Trời, nhưng các thầy tế lễ đã làm bại hoại chức vụ của mình và dẫn dắt dân sự xa rời lẽ thật. Sau đó, Ma-la-chi nói với dân sự về hôn nhân và sự trung tín với giao ước. Họ đã đối xử cách phản bội với vợ mình và phá vỡ giao ước hôn nhân qua sự bất trung và ly dị. Đức Chúa Trời kêu gọi họ gìn giữ tâm thần mình và tiếp tục trung tín với người vợ cưới từ thuở thanh xuân. Sự bại hoại thuộc linh của họ có liên hệ với cách họ đối xử trong hôn nhân: một người không thể tuyên bố mình tận hiến cho Đức Chúa Trời trong khi cố ý vi phạm sự trung tín với giao ước đối với người khác. Vì vậy, chương này nhấn mạnh sự chính trực, lòng trung tín, sự dạy dỗ đúng đắn và lòng kính trọng giao ước của Đức Chúa Trời.

Ma-la-chi 3:
Chương này bắt đầu bằng lời hứa về một sứ giả sẽ đến để dọn đường trước mặt Đức Giê-hô-va. Sự đến của Đức Chúa Trời được mô tả như một thời kỳ thanh tẩy và phán xét. Ngài sẽ luyện dân Ngài như lửa của thợ luyện kim và thanh tẩy con cháu Lê-vi để sự thờ phượng của họ một lần nữa được chấp nhận. Sau đó, Ma-la-chi đối diện dân sự với sự thất bại của họ trong việc dâng phần mười và các lễ vật, tuyên bố rằng họ đã ăn trộm của Đức Chúa Trời. Việc giữ lại những gì thuộc về Đức Chúa Trời cho thấy một vấn đề sâu xa hơn: sự thiếu lòng tin cậy và sự bất trung. Đức Chúa Trời mời gọi họ trở về với Ngài và thử Ngài về lời hứa liên quan đến sự dâng hiến trung tín, đồng thời bảo đảm rằng Ngài sẽ chu cấp cho họ. Chương này cũng lên án sự bất công, tà thuật, ngoại tình, lời chứng dối và sự áp bức những người yếu thế. Tuy nhiên, Đức Chúa Trời phân biệt giữa những người kính sợ Ngài và những người khước từ Ngài. Một sách ghi nhớ được viết cho những người tôn kính Đức Giê-hô-va, cho thấy Đức Chúa Trời nhìn thấy và ghi nhớ những người trung tín phục vụ Ngài. Chương này kết thúc bằng lời bảo đảm rằng cuối cùng sẽ có sự phân biệt giữa người công chính và kẻ ác.

Ma-la-chi 4:
Chương cuối cùng hướng về ngày lớn của Đức Giê-hô-va, khi sự phán xét của Đức Chúa Trời cuối cùng sẽ được bày tỏ. Những kẻ kiêu ngạo và những người cứ tiếp tục sống trong sự gian ác được ví như rơm rạ sẽ bị thiêu đốt, cho thấy điều ác sẽ không tồn tại mãi mãi. Tuy nhiên, đối với những người kính sợ danh Đức Chúa Trời, “Mặt Trời Công Chính” sẽ mọc lên, mang theo sự chữa lành. Thay vì bị hủy diệt, họ sẽ được giải thoát, phục hồi và vui mừng. Đức Chúa Trời kêu gọi dân Ngài ghi nhớ luật pháp của Môi-se trong khi chờ đợi những lời hứa của Ngài được hoàn thành. Sau đó, sách kết thúc bằng lời hứa rằng Ê-li sẽ đến trước ngày lớn và đáng sợ của Đức Giê-hô-va, để khiến lòng cha trở lại cùng con cái và lòng con cái trở lại cùng cha. Lời hứa tiên tri này hướng về chức vụ của Giăng Báp-tít, người đã đến “trong thần linh và quyền phép của Ê-li” để chuẩn bị một dân sẵn sàng cho Đức Giê-hô-va. Vì vậy, Ma-la-chi kết thúc Cựu Ước bằng cả lời cảnh báo nghiêm trọng lẫn sự trông đợi đầy hy vọng: dân Đức Chúa Trời được kêu gọi ghi nhớ luật pháp Ngài, giữ lòng trung tín và chuẩn bị lòng mình cho sự đến của Đức Giê-hô-va.