Thi Thiên 104

Thi Thiên 104 là một bài thơ ca ngợi công trình sáng tạo và sự chu cấp của Đức Chúa Trời, bày tỏ sự khôn ngoan và quyền năng của Ngài qua thế giới tự nhiên. Bài Thi Thiên mô tả cách Đức Chúa Trời duy trì mọi phần của sự sáng tạo, từ các từng trời, đất, biển cả cho đến muôn loài sinh vật. Ngài là Đấng Tạo Hóa thiết lập trật tự cho thiên nhiên, đặt giới hạn cho nước, cung cấp nguồn nước, thức ăn và nơi cư trú cho các loài. Qua vẻ đẹp, sự đa dạng và trật tự của thế giới được tạo dựng, bài Thi Thiên nhấn mạnh rằng mọi sự sống đều hoàn toàn lệ thuộc vào sự chu cấp của Đức Chúa Trời.

Thi Thiên 104:1-10 (VIE1934)
1. Hỡi linh-hồn ta, hãy ngợi-khen Đức Giê-hô-va!
Hỡi Giê-hô-va Đức Chúa Trời tôi, Chúa rất lớn thay;
Chúa mặc lấy sự vinh-hiển và oai-nghi.
2. Chúa mặc ánh-sáng khác nào cái áo;
Giương các từng trời ra như cái trại.
3. Ngài xây các phòng Ngài trên nước;
Lấy mây làm xe Ngài,
Cưỡi trên cánh gió.
4. Ngài khiến gió làm sứ-giả Ngài,
Lửa cháy làm tôi-tớ Ngài.
5. Ngài lập đất trên các nền nó,
Đất sẽ không bị rúng-động đến đời đời.
6. Chúa lấy vực sâu bao phủ đất như cái áo;
Nước đứng trên các núi.
7. Bởi lời quở-mắng Chúa, nước chạy trốn;
Vừa nghe tiếng sấm Chúa, nước vội-vàng đi mất.
8. Nước chảy qua các núi,
Xuống các thung-lũng,
Đến nơi Chúa đã định cho nó.
9. Chúa đặt giới-hạn cho nước, để nước không vượt qua,
Hầu cho nó chẳng trở lại bao phủ đất nữa.
10. Chúa khiến các suối phun ra trong thung-lũng,
Nước chảy giữa các núi.

Bài Thi Thiên mở đầu bằng lời kêu gọi chính linh hồn mình phải ngợi khen Đức Giê-hô-va, vì Ngài rất lớn và mặc lấy sự vinh hiển cùng oai nghi. Ánh sáng được dùng như hình ảnh về sự vinh hiển của Ngài, trong khi hình ảnh Đức Chúa Trời giương các từng trời ra như cái trại mô tả quyền năng của Ngài trong công cuộc sáng tạo. Đất, các từng trời, gió, mây và nước đều được trình bày như ở dưới quyền kiểm soát của Đấng Tạo Hóa. Hình ảnh nước bao phủ đất rồi chạy trốn theo lời quở mắng của Đức Chúa Trời nhấn mạnh quyền năng của Ngài trong việc thiết lập trật tự cho thế giới tự nhiên. Ngài đặt giới hạn cho nước để nó không thể trở lại bao phủ đất, rồi khiến các suối phun ra trong thung lũng để cung cấp nước cho đất đai và muôn loài. Như vậy, phần này vừa ca ngợi quyền năng sáng tạo của Đức Chúa Trời vừa cho thấy Ngài duy trì và sắp đặt trật tự của thế giới mà Ngài đã dựng nên.

Thi Thiên 104:11-23 (VIE1934)
11. Các suối ấy tưới cho hết thảy thú vật đồng vắng;
Các lừa rừng giải khát tại đó.
12. Chim trời làm tổ bên các suối ấy;
Chúng nó hót giữa các nhành cây.
13. Từ phòng cao Ngài tưới các núi;
Đất được no-nê bởi bông trái công việc Ngài.
14. Ngài khiến cỏ mọc cho loài súc-vật,
Và thảo-mộc cho loài người dùng,
Hầu cho sanh sản đồ ăn từ nơi đất;
15. Rượu nho làm cho lòng người vui-mừng,
Dầu làm cho mặt mày sáng-rỡ,
Và bánh làm cho lòng người được bổ-sức.
16. Các cây của Đức Giê-hô-va được no-nê,
Tức là các cây bá-hương Li-ban mà Ngài đã trồng,
17. Là nơi chim chóc làm tổ;
Còn cò có chỗ ở trên các cây thông.
18. Các núi cao làm nơi ở cho dê rừng,
Và hòn đá làm chỗ nương-náu cho chuột đồng.
19. Ngài đã định mặt trăng để chỉ thì-tiết;
Mặt trời biết giờ lặn.
20. Chúa khiến tối tăm, thì là ban đêm,
Trong đó mọi thú rừng đều ra.
21. Sư-tử tơ rống, đặng kiếm mồi,
Và tìm đồ ăn nơi Đức Chúa Trời.
22. Khi mặt trời mọc, chúng nó rút lui,
Nằm trong hang mình.
23. Bấy giờ loài người đi ra đến công-việc mình,
Và làm-lụng cho đến chiều.

Phần này mô tả sự hài hòa trong công trình sáng tạo và sự chu cấp của Đức Chúa Trời cho từng loài. Các suối nước cung cấp nước cho thú vật và chim trời, cây cối cung cấp nơi làm tổ, đồng cỏ cung cấp thức ăn cho gia súc, còn thảo mộc và hoa lợi của đất cung cấp thức ăn cho con người. Ngay cả những nơi cư trú khác nhau của các loài vật cũng được sắp đặt phù hợp với chúng: núi cao cho dê rừng, các hòn đá làm nơi nương náu cho chuột đồng và cây cối làm chỗ ở cho chim. Mặt trăng và mặt trời cũng được đặt trong trật tự của thời gian, tạo nên nhịp điệu ngày và đêm. Các loài thú hoạt động theo thời điểm của chúng, trong khi con người đi làm công việc của mình từ sáng cho đến chiều. Tất cả những điều này cho thấy sự sống trong thế giới được tạo dựng không phải là một hệ thống hỗn loạn, nhưng có trật tự và sự chu cấp liên tục của Đức Chúa Trời.

Thi Thiên 104:24-30 (VIE1934)
24. Hỡi Đức Giê-hô-va, công-việc Ngài nhiều biết bao!
Ngài đã làm hết thảy cách khôn-ngoan;
Đất đầy-dẫy tài-sản Ngài.
25. Nầy biển lớn và rộng mọi bề nầy!
Trong đó có vô-số loài vật nhỏ và lớn.
26. Tại đó tàu bè đi lại,
Và có Lê-vi-a-than mà Chúa đã nắn nên đặng chơi giỡn nơi đó.
27. Hết thảy loài ấy trông-đợi Chúa,
Để Chúa ban đồ ăn cho chúng nó theo kỳ.
28. Chúa ban cho, chúng nó thâu-lượm;
Chúa mở tay ra, chúng nó được no-nê vật tốt.
29. Chúa giấu mặt, chúng nó bối-rối;
Chúa cất hơi thở chúng nó đi, chúng nó chết và trở về bụi đất.
30. Chúa sai Thần-linh Chúa ra, chúng nó được dựng nên;
Chúa làm cho mặt đất lại mới.

Người viết kinh ngạc trước sự đa dạng và phong phú của công trình Đức Chúa Trời, đặc biệt khi nhìn vào biển lớn với vô số sinh vật lớn nhỏ. Ngay cả Lê-vi-a-than cũng được mô tả là một tạo vật do Đức Chúa Trời dựng nên. Tất cả các loài đều trông đợi Ngài để nhận thức ăn đúng kỳ, và khi Ngài mở tay ban cho, chúng được no nê những vật tốt. Điều này nhấn mạnh rằng sự sống của mọi tạo vật đều phụ thuộc vào sự chu cấp của Đức Chúa Trời. Khi Ngài cất hơi thở, sinh vật chết và trở về bụi đất; khi Ngài sai Thần-linh Ngài ra, các tạo vật được dựng nên và mặt đất được làm mới. Phần này vì thế nhấn mạnh quyền của Đức Chúa Trời trên sự sống, sự chết và sự đổi mới của thế giới được tạo dựng.

Thi Thiên 104:31-35 (VIE1934)
31. Nguyện vinh-hiển Đức Giê-hô-va còn đến đời đời!
Nguyện Đức Giê-hô-va vui-mừng về công-việc Ngài!
32. Ngài xem-xét đất, đất bèn run-rẩy;
Ngài rờ đến núi, núi bèn xông-khói.
33. Trọn đời tôi sẽ hát-xướng cho Đức Giê-hô-va;
Hễ tôi còn sống bao lâu, tôi sẽ ca-ngợi Đức Chúa Trời tôi bấy lâu.
34. Nguyện sự suy-gẫm tôi đẹp lòng Ngài!
Tôi sẽ vui-mừng nơi Đức Giê-hô-va.
35. Nguyện những kẻ có tội bị diệt khỏi đất,
Và những kẻ ác chẳng còn nữa!
Hỡi linh-hồn ta, hãy ngợi-khen Đức Giê-hô-va!
Ha-lê-lu-gia!

Bài Thi Thiên kết thúc bằng lời cầu mong vinh hiển của Đức Giê-hô-va còn đến đời đời và Đức Chúa Trời vui mừng về công việc Ngài đã làm. Người viết đáp lại bằng một cam kết cá nhân rằng suốt đời mình sẽ hát xướng và ca ngợi Đức Chúa Trời, đồng thời mong muốn sự suy gẫm của mình được đẹp lòng Ngài. Niềm vui của ông không đến từ chính công trình sáng tạo mà từ Đức Giê-hô-va, Đấng đã dựng nên và duy trì mọi sự. Tuy nhiên, bài Thi Thiên cũng kết thúc bằng lời mong muốn những kẻ có tội và kẻ ác bị diệt khỏi đất, phản ánh khát vọng rằng sự gian ác sẽ không còn tồn tại trong thế giới mà Đức Chúa Trời đã dựng nên. Cuối cùng, bài Thi Thiên quay trở lại với lời mở đầu: “Hỡi linh-hồn ta, hãy ngợi-khen Đức Giê-hô-va!”, tạo thành một lời ca tụng trọn vẹn đối với Đấng Tạo Hóa, Đấng ban sự sống, duy trì muôn loài và làm mới mặt đất.