Truyền Đạo 2

Truyền Đạo 2 tiếp tục khám phá sự vô ích của lạc thú, lao động và của cải. Sa-lô-môn, theo truyền thống được xem là tác giả, mô tả việc chính mình theo đuổi những điều này, nhưng cuối cùng nhận ra rằng chúng không có ý nghĩa lâu dài trong toàn bộ đời sống. Dù có sự khôn ngoan và thành công lớn lao, ông kết luận rằng tất cả đều là hư không nếu tách khỏi Đức Chúa Trời. Chương này nhấn mạnh tính tạm thời của những theo đuổi thuộc về thế gian và tầm quan trọng của việc tìm thấy mục đích trong Đức Chúa Trời.

Truyền Đạo 2:1-2 (VIE1934)
1. Ta nói trong lòng rằng: Hãy đến, ta sẽ thử-nghiệm ngươi bằng sự vui-sướng; vậy hãy hưởng sự vui-vẻ. Nhưng kìa, điều đó cũng là hư không.
2. Ta nói về sự cười rằng: Điên-cuồng! và về sự vui rằng: Làm gì?

Sa-lô-môn bắt đầu thử nghiệm lạc thú như một nguồn đem lại sự thỏa mãn, nhưng nhanh chóng nhận ra rằng ngay cả điều đó cũng trống rỗng. Mặc dù tiếng cười và niềm vui dường như là những điều đáng theo đuổi, nhưng cuối cùng chúng không có nền tảng vững chắc khi bị tách khỏi một mục đích sâu xa hơn. Lời của ông phản ánh tính chóng qua và đôi khi phi lý của việc chỉ tìm kiếm sự thỏa mãn trong những lạc thú trần gian.

Truyền Đạo 2:3 (VIE1934)
3. Ta dùng rượu để thử xác-thịt ta, nhưng lòng ta vẫn dẫn-dắt ta bằng sự khôn-ngoan; ta lại muốn cầm lấy sự điên-cuồng, cho đến khi ta thấy được điều gì là tốt cho con-cái loài người làm ở dưới trời trong những ngày của đời mình.

Sa-lô-môn mô tả cuộc thử nghiệm của mình trong việc tận hưởng rượu và sự điên-cuồng trong khi vẫn cố gắng duy trì sự khôn ngoan. Mục đích của ông là tìm hiểu điều gì có thể đem lại hạnh phúc lâu dài cho loài người. Tuy nhiên, ngay cả trong những điều này, ông cũng không tìm thấy sự thỏa mãn lâu dài. Sự tìm kiếm của ông cho thấy sự phức tạp của những ham muốn con người và sự vô ích của việc quá độ.

Truyền Đạo 2:4-6 (VIE1934)
4. Ta làm những công-việc lớn; ta xây-cất nhà cho mình, trồng vườn nho cho mình;
5. ta làm vườn và rừng cây cho mình, trồng trong đó đủ các thứ cây có trái;
6. ta làm hồ nước cho mình, đặng tưới rừng cây mọc lên.

Sa-lô-môn trình bày những công trình lớn lao mà ông thực hiện trong cuộc tìm kiếm ý nghĩa. Ông đầu tư vào những công trình xây dựng ấn tượng và vào thiên nhiên, tạo dựng một di sản về sự giàu có và vẻ đẹp. Tuy nhiên, những thành tựu này vẫn không đem lại sự thỏa mãn tối hậu. Những công việc của con người, dù lớn lao đến đâu, vẫn có giới hạn trong khả năng đáp ứng những nhu cầu sâu xa của lòng người.

Truyền Đạo 2:7-8 (VIE1934)
7. Ta mua những tôi trai và tớ gái, lại có những tôi trai tớ gái sanh trong nhà ta; ta có những bầy bò và bầy chiên nhiều hơn hết thảy những người ở trước ta tại Giê-ru-sa-lem.
8. Ta cũng thâu-gom bạc vàng, và những của quý của các vua và các tỉnh; ta sắm những kẻ ca hát trai gái, và những sự khoái-lạc của con-cái loài người, tức là nhiều đàn ông và đàn bà.

Sa-lô-môn tích lũy không chỉ của cải vật chất mà còn cả con người và những hình thức giải trí, tìm kiếm lạc thú từ mọi con đường có thể. Ông vượt hơn tất cả những người khác về sự giàu có và xa hoa, nhưng không điều nào trong những thứ đó đem lại niềm vui hay mục đích lâu dài. Những tài sản khổng lồ, địa vị và sự tận hưởng của ông vẫn đi kèm với một cảm giác trống rỗng.

Truyền Đạo 2:9-11 (VIE1934)
9. Vậy ta trở nên lớn, trổi hơn hết thảy những người đã ở trước ta tại Giê-ru-sa-lem; và sự khôn-ngoan ta vẫn còn ở với ta.
10. Phàm điều gì mắt ta muốn, ta chẳng từ-chối nó; ta chẳng cấm lòng mình khỏi sự vui-vẻ nào; vì lòng ta vui-mừng về mọi công-lao của ta, ấy là phần ta đã được trong mọi công-lao ta.
11. Đoạn, ta xem-xét mọi công-việc tay ta đã làm, và công-lao ta đã khó-nhọc làm đặng hoàn-tất; kìa, mọi sự đều hư không, theo luồng gió thổi, chẳng có ích-lợi gì dưới mặt trời.

Sau khi đạt được thành công chưa từng có, Sa-lô-môn suy ngẫm rằng bất chấp tất cả những thành tựu của mình, mọi sự cuối cùng đều vô nghĩa. Sự khôn ngoan vẫn ở với ông trong suốt những cuộc theo đuổi ấy, nhưng ngay cả sự giàu có, lạc thú và những thành tựu của ông cũng chỉ là “theo luồng gió thổi.” Sứ điệp rất rõ ràng: nếu không có một mục đích cao hơn, ngay cả những nỗ lực lớn lao nhất của con người cũng trở nên vô ích.

Truyền Đạo 2:12-14 (VIE1934)
12. Bấy giờ ta xây lại đặng suy-xét sự khôn-ngoan, sự điên-cuồng, và sự ngu-dại. Vì vua kế-vị vua sẽ làm gì? Chỉ làm điều người ta đã làm rồi.
13. Ta thấy sự khôn-ngoan có ích hơn sự ngu-dại, cũng như ánh sáng có ích hơn sự tối-tăm.
14. Mắt người khôn-ngoan ở nơi đầu mình; còn kẻ ngu đi trong tối-tăm. Ta cũng nhận biết rằng một vận-mạng xảy đến cho hết thảy họ.

Ở đây, Sa-lô-môn so sánh sự khôn ngoan với sự ngu dại, kết luận rằng sự khôn ngoan chắc chắn tốt hơn, giống như ánh sáng tốt hơn bóng tối. Tuy nhiên, dù sự khôn ngoan đem lại sự sáng suốt và hiểu biết, nó không thể ngăn con người khỏi số phận tất yếu của tất cả mọi người: sự chết. Dù một người khôn ngoan hay ngu dại, tất cả đều phải đối diện với cùng một kết cục.

Truyền Đạo 2:15-16 (VIE1934)
15. Ta bèn nói trong lòng rằng: Số-phận của kẻ ngu-dại cũng sẽ xảy đến cho ta; vậy ta khôn hơn làm gì? Ta lại nói trong lòng rằng: Điều đó cũng là hư không.
16. Vì chẳng ai nhớ đến người khôn cũng như kẻ ngu cho đến đời đời; trong những ngày sau, hết thảy đều bị quên đi. Làm sao người khôn chết? Như kẻ ngu!

Sa-lô-môn than thở rằng sự khôn ngoan, dù có giá trị, không thể thay đổi sự thật rằng cả người khôn ngoan lẫn người ngu dại đều gặp cùng một kết cục. Cuối cùng cả hai đều sẽ bị quên lãng, và sự chết xóa bỏ mọi sự khác biệt giữa họ. Nhận thức này khiến ông kết luận rằng ngay cả việc theo đuổi sự khôn ngoan cũng có thể trở nên hư không khi được xem xét tách khỏi Đức Chúa Trời.

Truyền Đạo 2:17 (VIE1934)
17. Vậy nên ta ghét đời sống, vì công-việc đã làm ra dưới mặt trời lấy làm buồn-rầu cho ta; thật, mọi sự đều hư không, theo luồng gió thổi.

Câu này diễn tả sự vỡ mộng sâu sắc của Sa-lô-môn. Ông thừa nhận rằng sự trống rỗng của đời sống, đặc biệt khi nhìn dưới ánh sáng của sự chết, khiến ông ghét chính đời sống. Những công việc và lao nhọc lặp đi lặp lại, cùng với tính chóng qua của những thành tựu, khiến ông rơi vào tình trạng thất vọng sâu sắc về ý nghĩa của cuộc sống.

Truyền Đạo 2:18-19 (VIE1934)
18. Ta lại ghét hết thảy công-lao ta đã khó-nhọc làm ra dưới mặt trời, vì ta phải để nó lại cho người sẽ đến sau ta.
19. Ai biết người ấy sẽ khôn hay ngu? Dầu vậy, người ấy sẽ cai-quản mọi công-lao ta đã khó-nhọc làm ra, và ta đã dùng sự khôn-ngoan mà làm dưới mặt trời. Điều đó cũng là hư không.

Sa-lô-môn bày tỏ sự thất vọng trước ý nghĩ rằng sau tất cả công việc khó nhọc của mình, mọi thứ ông đạt được cuối cùng sẽ được để lại cho một người khác. Tệ hơn nữa, ông không thể kiểm soát người kế vị mình sẽ là người khôn ngoan hay ngu dại. Sự không chắc chắn về tương lai của di sản mình để lại càng làm gia tăng cảm giác vô ích của đời sống.

Truyền Đạo 2:20-23 (VIE1934)
20. Vậy ta quay lòng lại, thất-vọng về mọi công-lao ta đã khó-nhọc làm ra dưới mặt trời.
21. Vì có người làm việc với sự khôn-ngoan, tri-thức, và tài-năng, rồi phải để phần mình lại cho người chẳng từng khó-nhọc về nó. Điều đó cũng là hư không và là một tai-họa lớn.
22. Vậy, loài người được ích gì về mọi công-lao mình, và về sự bận-rộn của lòng mình mà mình đã làm ra dưới mặt trời?
23. Vì trọn đời người chỉ là buồn-rầu, công-việc người là đau-đớn; ban đêm lòng người cũng chẳng được yên. Điều đó cũng là hư không.

Sa-lô-môn mô tả nỗi buồn đến từ việc làm việc vất vả suốt đời, rồi cuối cùng phải để những thành quả của mình cho một người không hề lao động để có được chúng. Dù một người dành bao nhiêu kỹ năng hay sự khôn ngoan cho công việc của mình, sự bất công khi phải trao lại thành quả cho người khác có thể gây ra sự tuyệt vọng lớn. Gánh nặng của công việc thường tiếp tục đeo đuổi con người ngay cả trong lúc họ nghỉ ngơi.

Truyền Đạo 2:24-26 (VIE1934)
24. Chẳng có điều gì tốt cho loài người hơn là ăn, uống, và làm cho linh-hồn mình hưởng phước trong công-lao mình. Ta cũng thấy điều đó là do tay Đức Chúa Trời mà đến.
25. Vì ai ăn và ai vui-sướng hơn ta?
26. Vì Đức Chúa Trời ban cho người nào đẹp lòng Ngài sự khôn-ngoan, tri-thức, và sự vui-vẻ; nhưng Ngài khiến kẻ có tội chịu công-lao thâu-gom và chứa để, đặng ban cho người đẹp lòng Đức Chúa Trời. Điều đó cũng là hư không, theo luồng gió thổi.

Mặc dù trước đó Sa-lô-môn đã bày tỏ sự vỡ mộng, ông thừa nhận rằng khả năng tìm thấy niềm vui trong công việc của mình là một món quà từ Đức Chúa Trời. Việc tận hưởng những điều tốt đẹp đơn giản của đời sống đến từ tay Đức Chúa Trời. Những người sống ngay thẳng được ban cho sự khôn ngoan và niềm vui, trong khi những người khước từ Đức Chúa Trời lao nhọc cách vô ích.