Truyền Đạo 3

Truyền Đạo 3 suy ngẫm về những thăng trầm của đời sống, nhấn mạnh rằng mọi sự đều có một thời điểm thích hợp. Chương này nhấn mạnh tính tất yếu của những mùa khác nhau trong đời sống và sự sắp đặt thiêng liêng đằng sau chúng. Tác giả suy ngẫm về những điều mầu nhiệm của thời gian, sự lao nhọc của con người và những mục đích của Đức Chúa Trời. Cuối cùng, chương này nhắc chúng ta rằng thời điểm của Đức Chúa Trời luôn hoàn hảo, ngay cả khi chúng ta không hoàn toàn hiểu được.

Truyền Đạo 3:1-8 (VIE1934)
1. Phàm sự gì có thì-tiết; mọi việc dưới trời có kỳ định.
2. Có kỳ sanh ra, và có kỳ chết; có kỳ trồng, và có kỳ nhổ vật đã trồng;
3. Có kỳ giết, và có kỳ chữa; có kỳ phá-dỡ, và có kỳ xây-cất;
4. Có kỳ khóc, có kỳ cười; có kỳ than-vãn, có kỳ nhảy-múa;
5. Có kỳ ném đá, có kỳ nhóm đá; có kỳ ôm, có kỳ chẳng ôm;
6. Có kỳ tìm, có kỳ mất; có kỳ giữ, có kỳ bỏ;
7. Có kỳ xé, có kỳ may; có kỳ nín-lặng, có kỳ nói ra;
8. Có kỳ yêu, có kỳ ghét; có kỳ đánh-giặc, có kỳ hòa-bình.

Phần thơ này mô tả những kinh nghiệm và nhịp điệu khác nhau của đời sống, cả vui mừng lẫn buồn đau. Nó nhấn mạnh rằng mỗi thời điểm đều có mùa thích hợp của nó, được Đức Chúa Trời định trước. Đời sống đầy những điều đối lập: sinh và chết, vui và buồn, xây dựng và phá dỡ. Những câu này cho thấy rằng mặc dù chúng ta không kiểm soát được những thời điểm ấy, Đức Chúa Trời đã đặt chúng trong trật tự theo mục đích của Ngài. Toàn bộ phạm vi cảm xúc và hành động của con người đều nằm trong chương trình thiêng liêng của Ngài.

Truyền Đạo 3:9 (VIE1934)
9. Người làm công được ích-lợi gì về công-việc mình đã làm?

Sau khi suy ngẫm về những mùa khác nhau của đời sống, tác giả đặt câu hỏi về lợi ích mà con người nhận được từ tất cả sự lao nhọc của mình. Câu hỏi này thách thức chúng ta suy nghĩ về mục đích và giá trị tối hậu của những nỗ lực của mình trong toàn bộ đời sống. Những chu kỳ của đời sống dường như lặp đi lặp lại, khiến người ta đặt câu hỏi liệu công việc của mình có ý nghĩa lâu dài hay không.

Truyền Đạo 3:10-11 (VIE1934)
10. Ta đã thấy công-việc mà Đức Chúa Trời đã giao cho con-cái loài người, đặng lo-lắng về đó.
11. Ngài làm cho mọi sự hiệp lại tốt-lành trong kỳ nó; lại khiến cho sự đời đời ở nơi lòng loài người, dầu vậy, công-việc Đức Chúa Trời làm từ đầu đến cuối, người không thể hiểu được.

Tác giả thừa nhận rằng con người được Đức Chúa Trời giao cho những công việc phải làm, và mặc dù những công việc ấy đôi khi có vẻ bình thường, Đức Chúa Trời làm cho mọi sự tốt đẹp trong thời kỳ của nó. Việc Đức Chúa Trời đặt “sự đời đời” trong lòng con người cho thấy con người có một nhận thức bẩm sinh về một mục đích lớn lao hơn, nhưng chúng ta không thể hoàn toàn hiểu được chương trình của Đức Chúa Trời. Điều này bày tỏ cả vẻ đẹp lẫn sự mầu nhiệm của đời sống.

Truyền Đạo 3:12-13 (VIE1934)
12. Ta biết rằng chẳng có điều gì tốt cho loài người hơn là vui-vẻ, và làm lành trọn đời mình.
13. Lại cũng biết rằng mỗi người ăn, uống, và hưởng phước của công-lao mình, ấy cũng là sự ban cho của Đức Chúa Trời.

Ở đây, tác giả kết luận rằng cách tốt nhất để đối diện với đời sống là sống vui mừng và tập trung vào việc làm điều lành. Những niềm vui đơn sơ của đời sống, như ăn và uống, được xem là những món quà từ Đức Chúa Trời. Đây là lời mời gọi chúng ta biết trân trọng hiện tại và tìm thấy sự thỏa lòng trong những phước lành đơn sơ của đời sống.

Truyền Đạo 3:14 (VIE1934)
14. Ta biết rằng mọi điều Đức Chúa Trời làm nên còn đến đời đời; chẳng có điều chi thêm vào được, cũng chẳng có điều chi bớt khỏi được. Đức Chúa Trời làm như vậy, để người ta kính-sợ trước mặt Ngài.

Công việc của Đức Chúa Trời là đời đời, không thể thay đổi và hoàn hảo. Con người không thể thêm vào hoặc bớt đi bất cứ điều gì khỏi những gì Đức Chúa Trời đã làm, nhấn mạnh quyền tể trị và quyền năng của Ngài. Câu “để người ta kính-sợ trước mặt Ngài” cho thấy sự vĩ đại và thẩm quyền của Đức Chúa Trời phải khiến chúng ta kính trọng và kinh sợ Ngài.

Truyền Đạo 3:15 (VIE1934)
15. Điều chi hiện có, đã có từ xưa; điều chi sẽ có, đã có từ lâu rồi; Đức Chúa Trời tìm lại điều đã qua.

Câu này nhấn mạnh tính chất tuần hoàn của thời gian. Những điều đã xảy ra trước đây sẽ lại xảy ra, phản ánh những khuôn mẫu lặp đi lặp lại của đời sống. Đức Chúa Trời sẽ đòi lại những gì đã qua, nhắc nhở chúng ta rằng không điều gì thoát khỏi sự chú ý của Ngài.

Truyền Đạo 3:16 (VIE1934)
16. Ta lại còn thấy dưới mặt trời, tại nơi xử-đoán có sự gian-ác; tại nơi công-bình có sự gian-ác.

Tác giả quan sát sự bất công trong thế gian, ngay cả tại những nơi đáng lẽ phải có sự công bình và phán xét chính đáng. Điều này phản ánh thực tế khắc nghiệt của đời sống trong một thế giới sa ngã, nơi sự tham nhũng và gian ác có thể xuất hiện ngay trong những cơ cấu được thiết lập để duy trì công lý.

Truyền Đạo 3:17 (VIE1934)
17. Ta tự nói trong lòng rằng: Đức Chúa Trời sẽ xét-đoán người công-bình và kẻ gian-ác; vì ở đó có kỳ định cho mọi việc và mọi công-việc.

Mặc dù nhìn thấy sự bất công, tác giả vẫn tin rằng Đức Chúa Trời cuối cùng sẽ xét đoán cả người công bình lẫn kẻ gian ác. Điều này nhắc nhở chúng ta rằng mặc dù có thể nhìn thấy những điều sai trái trong đời sống hiện tại, Đức Chúa Trời sẽ làm mọi sự trở nên đúng đắn trong thời điểm của Ngài.

Truyền Đạo 3:18 (VIE1934)
18. Ta tự nói trong lòng rằng: Ấy là vì cớ con-cái loài người, hầu cho Đức Chúa Trời thử họ, và cho họ thấy rằng chính mình chỉ như loài thú.

Con người được nhắc nhở về sự chết và những giới hạn của mình. Đức Chúa Trời thử con người để khiến họ nhận ra rằng, giống như loài vật, họ cũng phải đối diện với cùng một số phận là sự chết. Đây là một sự suy ngẫm khiêm nhường về tính ngắn ngủi và mong manh của đời sống.

Truyền Đạo 3:19-20 (VIE1934)
19. Vì số-phận của con-cái loài người và số-phận của loài thú cũng một; sự xảy đến cho loài nầy thế nào, thì xảy đến cho loài kia thế ấy; loài nầy chết, loài kia cũng chết. Cả thảy đều có một hơi-thở, loài người không hơn loài thú; vì hết thảy đều là hư không.
20. Hết thảy đều đi đến một chỗ; hết thảy đều ra từ bụi-đất, và hết thảy đều trở về bụi-đất.

Những câu này tiếp tục chủ đề về sự chết, cho thấy con người và loài vật cùng chia sẻ một số phận—sự chết. Cả hai đều trở về bụi đất mà từ đó đã được tạo dựng. Khái niệm “hư không” ở đây phản ánh sự vô ích của những nỗ lực của con người khi được nhìn từ góc độ của sự chết không thể tránh khỏi.

Truyền Đạo 3:21 (VIE1934)
21. Ai biết được rằng hơi-thở của con-cái loài người lên trên, và hơi-thở của loài thú xuống dưới đất?

Tác giả đặt ra một câu hỏi sâu sắc về số phận của linh thần con người sau sự chết. Trong khi có quan niệm rằng linh thần của con người đi lên còn linh thần của loài vật đi xuống đất, câu hỏi này vẫn là một điều mầu nhiệm, cho thấy giới hạn trong sự hiểu biết của con người.

Truyền Đạo 3:22 (VIE1934)
22. Vậy ta thấy chẳng có điều gì tốt hơn là người ta vui-vẻ trong công-việc mình; vì đó là phần mình. Ai sẽ đem người đến xem điều sẽ xảy ra sau mình?

Chương này kết luận bằng cách khuyến khích con người tìm thấy niềm vui trong công việc và hoàn cảnh hiện tại của mình. Vì không ai biết chắc tương lai sẽ đem lại điều gì hoặc điều gì xảy ra sau khi mình qua đời, thật khôn ngoan khi sống trong hiện tại và tìm thấy sự thỏa lòng trong công việc và những thành quả của mình.