Truyền Đạo 4

Truyền Đạo 4 suy ngẫm về những khó khăn và sự bất công của đời sống. Người viết, theo truyền thống thường được cho là Sa-lô-môn, quan sát sự áp bức tồn tại trong thế gian, sự hư không của tham vọng ích kỷ, và sự cô đơn đi kèm với một đời sống không có người đồng hành. Chương này cũng nhấn mạnh giá trị của cộng đồng và sự hợp tác. Những câu cuối nói về tính chóng qua của quyền lực và sự nổi tiếng. Đây là một sự suy ngẫm về sự vô ích của việc phấn đấu để thành công trong một thế giới đầy áp bức và ganh ghét.

Truyền Đạo 4:1-3 (VIE1934)
1. Đoạn, ta lại xây lại, xem-xét mọi sự hà-hiếp làm ra dưới mặt trời; và nầy, nước mắt của kẻ bị hà-hiếp, song chẳng có ai yên-ủi họ! Quyền-hành ở trong tay kẻ hà-hiếp họ, nhưng chẳng có ai yên-ủi họ!
2. Vậy, ta ngợi-khen những kẻ chết đã chết rồi, hơn là những kẻ sống hiện đang sống.
3. Lại hơn hai hạng người đó, là kẻ chưa từng sanh ra, chưa từng thấy những việc ác làm ra dưới mặt trời.

Người Truyền Đạo quan sát sự áp bức lan rộng trong thế gian, nơi những người bị áp bức khóc than nhưng không có ai an ủi, còn những kẻ áp bức lại nắm giữ mọi quyền lực. Sự thiếu công lý này khiến người viết kết luận rằng những người đã chết thì tốt hơn người đang sống, vì họ không còn phải đối diện với những đau khổ của thế gian. Theo một cách nhìn còn cực đoan hơn, ông nói rằng những người chưa từng được sinh ra còn tốt hơn nữa, vì họ chưa từng chứng kiến sự tàn ác và điều ác tồn tại trong thế gian.

Truyền Đạo 4:4-6 (VIE1934)
4. Ta cũng thấy mọi công-lao và mọi việc khéo-léo đều là bởi sự ganh-ghét của người nầy đối với người kia. Điều đó cũng là hư không, theo luồng gió thổi.
5. Kẻ ngu khoanh tay lại, ăn lấy thịt mình.
6. Thà một nắm tay đầy sự yên-tịnh, hơn là hai nắm tay đầy sự lao-khổ và theo luồng gió thổi.

Ở đây, người viết chỉ ra rằng phần lớn lao động và thành công của con người bắt nguồn từ sự cạnh tranh và ganh ghét. Người ta làm việc cực nhọc không phải vì sự thỏa lòng của chính mình, mà để vượt hơn người lân cận, và cuối cùng điều đó chỉ đem lại sự trống rỗng. Người lười biếng, được tượng trưng bằng việc khoanh tay, lại tự hủy hoại chính mình. Trái lại, tìm được sự quân bình—một lượng công việc vừa phải cùng với sự bằng lòng—tốt hơn là cứ không ngừng phấn đấu, điều chỉ đem lại căng thẳng và bất mãn.

Truyền Đạo 4:7-8 (VIE1934)
7. Ta lại xây lại, thấy sự hư không dưới mặt trời.
8. Có một người ở đơn-độc, không có ai khác, không con trai, không anh em; dầu vậy, công-lao người không cùng, mắt người chẳng chán sự giàu-có. Người chẳng hề hỏi rằng: Ta làm lụng và làm cho linh-hồn ta thiếu-thốn điều tốt lành nầy cho ai? Điều đó cũng là hư không và là một tai-nạn lớn.

Người Truyền Đạo suy ngẫm về sự hư không của việc làm việc không ngừng để tích lũy của cải mà không có ai để cùng chia sẻ. Người được mô tả ở đây sống cô lập, không có gia đình hay bạn bè, nhưng vẫn làm việc không mệt mỏi vì lòng ham muốn ngày càng nhiều. Người ấy không bao giờ dừng lại để tự hỏi mục đích của công việc mình là gì, khiến đời sống trở thành một cuộc theo đuổi trống rỗng những lợi ích vật chất. Đây được mô tả là một đời sống bi thảm và vô nghĩa.

Truyền Đạo 4:9-12 (VIE1934)
9. Hai người hơn một người, vì hai người làm công-lao chung được tốt.
10. Vì nếu người nầy sa-ngã, thì người kia sẽ đỡ bạn mình lên; nhưng khốn cho kẻ ở một mình mà sa-ngã, không có ai đỡ mình lên!
11. Lại nếu hai người nằm chung, thì ấm; còn một mình thì làm sao ấm được?
12. Nếu một người bị kẻ khác thắng, thì hai người có thể chống-cự nó; một sợi dây có ba tao lấy làm khó đứt.

Người viết ca ngợi những ích lợi của sự đồng hành và cộng đồng. Hai người cùng làm việc có thể đạt được nhiều hơn và giúp đỡ nhau trong những lúc cần thiết. Dù là sự giúp đỡ về thể chất, sự sưởi ấm hay sự bảo vệ, ở cùng với người khác đem lại sức mạnh và sự an toàn. Hình ảnh “một sợi dây có ba tao” nhấn mạnh rằng sự hợp tác và đoàn kết tạo nên sức bền và sự vững vàng trong đời sống, vượt xa những gì một người có thể đạt được một mình.

Truyền Đạo 4:13-16 (VIE1934)
13. Thà một đứa trẻ nghèo mà khôn, hơn một vua già mà ngu, không còn biết nghe lời khuyên.
14. Vì người kia ra khỏi ngục mà làm vua, mặc dầu đã sanh nghèo trong nước mình.
15. Ta thấy hết thảy người sống đi dưới mặt trời đều theo đứa trẻ kia, là người kế-vị vua.
16. Dân-chúng người cai-trị đông vô-số; nhưng những kẻ đến sau sẽ chẳng vui về người. Quả thật, điều đó cũng là hư không, theo luồng gió thổi.

Chương này kết thúc bằng một sự suy ngẫm về tính chóng qua của quyền lực và sự nổi tiếng. Một người trẻ nghèo nhưng khôn ngoan được xem là tốt hơn một vị vua già và ngu dại, người không còn chịu nghe lời khuyên. Dù người trẻ ấy có thể xuất thân từ một hoàn cảnh khiêm nhường và vươn lên đến địa vị cao, cuối cùng sự ngưỡng mộ cũng phai nhạt, và thế hệ tiếp theo sẽ không còn vui mừng hay ghi nhớ người ấy. Điều này nhấn mạnh chủ đề rằng thành công và sự công nhận của thế gian chỉ là tạm thời, qua đó cho thấy sự hư không của việc theo đuổi những điều ấy.