Truyền Đạo 7

Truyền Đạo 7 suy ngẫm về bản chất của sự khôn ngoan, sự đau khổ và ý nghĩa của đời sống. Sa-lô-môn đối chiếu những lợi ích của sự khôn ngoan và sự buồn rầu với sự dại dột của việc chỉ tìm kiếm lạc thú. Qua nhiều câu châm ngôn, chương này khai triển những chủ đề như sự chết, sự kiên nhẫn, sự giận dữ và sự công bình. Chương này nhấn mạnh những giới hạn trong sự hiểu biết của con người và khuyến khích con người tin cậy nơi quyền tể trị của Đức Chúa Trời.

Truyền Đạo 7:1-4 (VIE1934)
1. Danh-tiếng hơn dầu quí; ngày chết hơn ngày sanh.
2. Đi đến nhà tang hơn là đi đến nhà tiệc; vì đó là sự cuối-cùng của mọi người; người sống sẽ để lòng vào đó.
3. Buồn-rầu hơn vui-cười; vì nhờ nét mặt buồn mà lòng được tốt.
4. Lòng người khôn ở trong nhà tang, còn lòng kẻ ngu ở trong nhà vui.

Một danh tiếng tốt có giá trị hơn của cải vật chất hay những lạc thú, vì nó phản ánh tính cách và sự chính trực. “Ngày chết” được xem là tốt hơn ngày sinh vì ý nghĩa và di sản cuối cùng của một đời người được nhận thấy khi đời sống kết thúc. Sự tang chế, dù đau đớn, đem lại cơ hội suy ngẫm và sự khôn ngoan, trái ngược với sự vui chơi hời hợt liên tục. Sự khôn ngoan trưởng thành qua sự buồn rầu, vì nó làm sâu sắc thêm sự hiểu biết, trong khi sự dại dột gắn liền với niềm vui nông cạn, tránh né những sự thật sâu xa về tính ngắn ngủi và mục đích của đời sống.

Truyền Đạo 7:5-10 (VIE1934)
5. Thà nghe lời quở-trách của người khôn-ngoan, hơn là nghe bài hát của kẻ ngu.
6. Vì tiếng cười của kẻ ngu giống như tiếng gai nổ dưới nồi; điều đó cũng là hư không.
7. Sự hà-hiếp làm cho người khôn hóa dại, và của hối-lộ làm hư lòng.
8. Cuối-cùng một việc hơn đầu việc ấy; lòng kiên-nhẫn hơn lòng kiêu-ngạo.
9. Chớ vội giận trong lòng; vì sự giận ở trong lòng kẻ ngu.
10. Chớ nói rằng: Sao ngày trước tốt hơn ngày nay? Vì hỏi như vậy chẳng phải bởi sự khôn-ngoan.

Chấp nhận sự sửa dạy khôn ngoan có ích hơn là chìm đắm trong những trò giải trí dại dột, vì tiếng cười trống rỗng không đem lại giá trị lâu dài. Tiếng cười của kẻ ngu chóng qua, giống như tiếng gai cháy, nhanh chóng biến mất mà không để lại điều gì có giá trị. Sự áp bức và tham nhũng làm sai lệch sự khôn ngoan, trong khi sự kiên nhẫn và khiêm nhường có giá trị hơn lòng kiêu ngạo. Sự khôn ngoan cũng cảnh báo không nên quá hoài niệm hay than thở rằng quá khứ tốt hơn hiện tại, vì điều đó khiến con người không học hỏi và trưởng thành trong hiện tại. Tương tự, không nên nuôi dưỡng sự giận dữ, vì nó thường bắt nguồn từ sự dại dột.

Truyền Đạo 7:11-12 (VIE1934)
11. Sự khôn-ngoan cũng tốt như cơ-nghiệp; và ích cho những người thấy mặt trời.
12. Vì sự khôn-ngoan là bóng che, tiền-bạc cũng là bóng che; nhưng sự hay-biết của sự khôn-ngoan là sự khôn-ngoan làm cho người có nó được sống.

Sự khôn ngoan, khi đi cùng với của cải vật chất, có thể trở thành một công cụ mạnh mẽ, đem lại cả sự bảo vệ lẫn sự hướng dẫn. Giống như tiền bạc, sự khôn ngoan là một sự che chở trong đời sống. Tuy nhiên, sự khôn ngoan vượt hơn của cải vì nó đem lại mục đích và sự hiểu biết sâu sắc hơn, bảo tồn đời sống theo những cách mà tiền bạc không thể làm được. Sự khôn ngoan thật đem lại sự hiểu biết có ích cả trong đời sống thuộc linh lẫn thực tế.

Truyền Đạo 7:13-14 (VIE1934)
13. Hãy xem-xét công-việc của Đức Chúa Trời; vì ai có thể làm cho ngay điều Ngài đã làm cho cong?
14. Trong ngày thạnh-vượng hãy vui-mừng; nhưng trong ngày tai-nạn hãy suy-xét: Đức Chúa Trời đã làm ra ngày nầy lẫn ngày kia, hầu cho loài người không tìm được điều gì sẽ xảy ra sau mình.

Suy ngẫm về công việc của Đức Chúa Trời, Sa-lô-môn thừa nhận rằng con người không thể thay đổi những gì Đức Chúa Trời đã định. Cả thời kỳ thuận lợi lẫn nghịch cảnh đều nằm trong sự cho phép của Đức Chúa Trời, giúp con người luôn khiêm nhường và lệ thuộc nơi Ngài. Sự thịnh vượng nên được đón nhận với lòng biết ơn, nhưng nghịch cảnh kêu gọi sự suy ngẫm về quyền tể trị của Đức Chúa Trời, dạy rằng tương lai của đời sống nằm ngoài sự kiểm soát và hiểu biết của con người.

Truyền Đạo 7:15-18 (VIE1934)
15. Trong những ngày hư không của ta, ta đã thấy mọi việc nầy: Có người công-bình bị hư-mất trong sự công-bình mình, lại có người gian-ác được sống lâu trong sự gian-ác mình.
16. Chớ quá công-bình, cũng đừng làm ra mình rất khôn; sao ngươi muốn làm hại mình?
17. Chớ quá gian-ác, cũng đừng ngu-dại; sao ngươi muốn chết trước kỳ?
18. Ngươi nên nắm lấy điều nầy, và chớ bỏ điều kia; vì người nào kính-sợ Đức Chúa Trời sẽ ra khỏi mọi điều đó.

Sa-lô-môn suy ngẫm về những điều dường như mâu thuẫn trong đời sống, khi người công bình chịu khổ còn kẻ gian ác lại thịnh vượng. Ông cảnh báo không nên trở thành người tự cho mình là công bình hoặc quá tự phụ về sự khôn ngoan, vì những thái độ đó có thể dẫn đến sự hủy hoại chính mình. Tương tự, sự gian ác hoặc ngu dại quá mức có thể khiến một người đi đến sự sụp đổ sớm. Sự quân bình được tìm thấy trong việc kính sợ Đức Chúa Trời, điều đem lại sự hướng dẫn giữa những nghịch lý của đời sống và giúp một người bước đi cách khôn ngoan.

Truyền Đạo 7:19-22 (VIE1934)
19. Sự khôn-ngoan làm cho người khôn mạnh hơn mười người cai-trị ở trong thành.
20. Thật, chẳng có người công-bình nào ở trên đất làm điều thiện mà không phạm tội.
21. Chớ để ý đến mọi lời người ta nói, e ngươi nghe tôi-tớ mình rủa ngươi chăng.
22. Vì nhiều lần chính lòng ngươi cũng biết rằng ngươi đã rủa người khác.

Sự khôn ngoan là một nguồn sức mạnh lớn hơn quyền lực tổng hợp của nhiều người cai trị. Tuy nhiên, không ai hoàn hảo; mọi người đều phạm tội. Sa-lô-môn khuyên không nên quá bận tâm đến ý kiến hay lời chỉ trích của người khác, vì mọi người, kể cả chính mình, đôi khi cũng đã nói xấu người khác. Sự khiêm nhường này nhắc chúng ta về sự yếu đuối chung của con người và nhu cầu phải đối xử với người khác bằng lòng thương xót.

Truyền Đạo 7:23-25 (VIE1934)
23. Ta đã dùng sự khôn-ngoan mà thử mọi điều đó; ta nói rằng: Ta sẽ nên khôn-ngoan; nhưng sự khôn-ngoan cách xa ta.
24. Điều đã có thì xa lắm, sâu thẳm, ai có thể tìm được?
25. Ta đã chuyên lòng ta đặng biết, dò-xét, tìm-kiếm sự khôn-ngoan và cớ của mọi sự, đặng biết sự gian-ác là ngu-dại, và sự ngu-dại là điên-cuồng.

Sa-lô-môn suy ngẫm về sự theo đuổi khôn ngoan của mình và thừa nhận những giới hạn của nó. Dù đã cố gắng hết sức, sự khôn ngoan thật thường vẫn nằm ngoài tầm với, vượt quá khả năng hiểu biết của con người. Ông tìm cách hiểu cả sự khôn ngoan lẫn sự dại dột khiến con người đi sai đường, nhưng cuối cùng nhận ra rằng có những điều quá sâu nhiệm để con người có thể hoàn toàn hiểu được. Sự thừa nhận khiêm nhường này chỉ đến sự rộng lớn của tri thức Đức Chúa Trời.

Truyền Đạo 7:26-29 (VIE1934)
26. Ta thấy một điều cay-đắng hơn sự chết, ấy là người đàn-bà có lòng mình là lưới và bẫy, tay nàng là xiềng-xích; ai đẹp lòng Đức Chúa Trời sẽ thoát khỏi nàng; nhưng kẻ có tội sẽ bị nàng vấn lấy.
27. Người truyền-đạo nói: Nầy là điều ta đã tìm được, thêm điều nầy đến điều kia, đặng tìm ra nguyên-do.
28. Điều mà linh-hồn ta còn tìm-kiếm, chưa tìm được, là: Trong một ngàn người, ta đã tìm được một người đàn-ông; nhưng trong hết thảy những người đàn-bà, ta chẳng tìm được một người nào.
29. Kìa, ta chỉ tìm được điều nầy: Đức Chúa Trời đã dựng nên loài người ngay-thẳng; nhưng họ tìm-kiếm ra nhiều mưu-kế.

Sa-lô-môn mô tả sự nguy hiểm của những mối quan hệ vô luân, ví chúng như những cái bẫy trói buộc người không cảnh giác. Ông nhận thấy rằng những người bước theo Đức Chúa Trời có thể tránh khỏi những cạm bẫy như vậy, trong khi những người có tội sẽ rơi vào đó. Dù đã tìm kiếm sự hiểu biết cách sâu rộng, ông nhận thấy rất ít người thật sự ngay thẳng, cho thấy sự khôn ngoan chân thật là điều hiếm có. Sa-lô-môn kết luận rằng Đức Chúa Trời đã dựng nên loài người ngay thẳng, nhưng con người đã tự chọn những đường lối hủy hoại qua những mưu kế gian dối và tội lỗi.