Xuất Ê-díp-tô Ký 5
Xuất Ê-díp-tô Ký 5 đánh dấu sự bắt đầu cuộc đối đầu trực tiếp giữa Môi-se và Pha-ra-ôn. Trong chương này, với sự giúp đỡ của A-rôn, Môi-se truyền đạt sứ điệp của Đức Chúa Trời cho Pha-ra-ôn, yêu cầu ông cho dân Y-sơ-ra-ên ra đi để thờ phượng Đức Chúa Trời trong đồng vắng. Tuy nhiên, Pha-ra-ôn từ chối và còn gia tăng gánh nặng lao động cho dân Y-sơ-ra-ên, khiến đời sống của họ càng khó khăn hơn. Chương này mở đầu cuộc tranh đấu giữa chương trình giải phóng dân Y-sơ-ra-ên của Đức Chúa Trời và sự chống nghịch cứng cỏi của Pha-ra-ôn, đồng thời làm nổi bật các chủ đề về sự áp bức, thẩm quyền của Đức Chúa Trời và sự bắt đầu của công cuộc giải cứu.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:1 (VIE1934)
1 Kế sau, Môi-se và A-rôn đến tâu cùng Pha-ra-ôn rằng: Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của dân Y-sơ-ra-ên có phán như vầy: Hãy cho dân ta đi, đặng nó giữ một lễ cho ta tại đồng vắng.
Môi-se và A-rôn, theo mệnh lệnh của Đức Chúa Trời, đến trước Pha-ra-ôn với một lời truyền rõ ràng từ Đức Chúa Trời. Cụm từ “Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của dân Y-sơ-ra-ên” nhấn mạnh thẩm quyền của Đức Chúa Trời trên dân Ngài. Yêu cầu rất rõ ràng: dân Y-sơ-ra-ên phải được thả ra để thờ phượng và phụng sự Đức Chúa Trời. Đây là cuộc đối đầu đầu tiên giữa những người được Đức Chúa Trời sai đi và Pha-ra-ôn, đặt nền cho sự căng thẳng sẽ gia tăng khi Pha-ra-ôn chống lại ý muốn của Đức Chúa Trời.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:2 (VIE1934)
2 Nhưng Pha-ra-ôn đáp rằng: Giê-hô-va là ai mà trẫm phải vâng lời người, để cho dân Y-sơ-ra-ên đi? Trẫm chẳng biết Giê-hô-va nào hết; cũng chẳng cho dân Y-sơ-ra-ên đi nữa.
Câu trả lời của Pha-ra-ôn bày tỏ lòng kiêu ngạo và sự thiếu nhận biết Đức Chúa Trời. Ông không công nhận thẩm quyền của Giê-hô-va và cảm thấy mình không có nghĩa vụ phải vâng theo mệnh lệnh của Ngài. Đối với Pha-ra-ôn, người nắm giữ quyền lực tối cao tại Ai Cập, ý tưởng rằng một quyền lực cao hơn đòi hỏi ông phải khuất phục là điều ông không chấp nhận. Sự từ chối này không chỉ bày tỏ sự kiêu ngạo mà còn cho thấy ông không biết Đức Chúa Trời thật, điều sẽ dẫn đến cuộc xung đột ngày càng nghiêm trọng.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:3 (VIE1934)
3 Môi-se và A-rôn tâu rằng: Đức Chúa Trời của dân Hê-bơ-rơ đã đến cùng chúng tôi; xin hãy cho phép chúng tôi đi vào nơi đồng vắng, cách chừng ba ngày đường, đặng dâng tế lễ cho Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng tôi, kẻo Ngài khiến bịnh dịch hay việc gươm dao hành chúng tôi chăng.
Môi-se và A-rôn đưa ra lời thỉnh cầu chi tiết hơn, nhấn mạnh tính nghiêm trọng của yêu cầu bằng cách cảnh báo về những hậu quả có thể xảy ra nếu họ không vâng theo Đức Chúa Trời. Họ trình bày chuyến đi như một cuộc hành trình tạm thời, cho thấy mong muốn trước mắt của họ là được tự do thờ phượng Đức Chúa Trời cách đúng đắn. Việc nhắc đến bệnh dịch và gươm dao cho thấy sự bất tuân Đức Chúa Trời có thể đem lại tai họa. Tuy nhiên, lời thỉnh cầu vẫn mang tính khiêm nhường và khẩn thiết, hy vọng Pha-ra-ôn sẽ nhận ra sự cần thiết phải cho phép họ đi.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:4-5 (VIE1934)
4 Vua xứ Ê-díp-tô phán rằng: Hỡi Môi-se và A-rôn, sao các ngươi xui cho dân chúng bỏ công việc như vậy? Hãy đi làm công việc mình đi!
5 Pha-ra-ôn lại phán rằng: Kìa, dân sự trong xứ bây giờ đông đúc quá, hai ngươi làm cho chúng nó phải nghỉ việc ư!
Pha-ra-ôn bác bỏ lời thỉnh cầu của Môi-se và A-rôn, cáo buộc họ làm gián đoạn lực lượng lao động của Ai Cập. Ông xem lời kêu gọi thờ phượng Đức Chúa Trời như một cái cớ để dân Y-sơ-ra-ên tránh công việc. Mối quan tâm của Pha-ra-ôn hoàn toàn tập trung vào năng suất và lợi ích của Ai Cập, xem dân Y-sơ-ra-ên chủ yếu như những người lao động. Ông lo rằng nếu họ được nghỉ việc, điều đó sẽ ảnh hưởng đến sự giàu có và các công trình của Ai Cập. Lòng cứng cỏi của ông bắt đầu bộc lộ rõ khi ông quan tâm đến lợi ích của vương quốc mình hơn là sự đau khổ của dân Y-sơ-ra-ên.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:6-9 (VIE1934)
6 Trong ngày đó, Pha-ra-ôn truyền lịnh cho các đốc dịch và phái viên rằng:
7 Các ngươi đừng phát rơm cho dân sự làm gạch như lúc trước nữa; chúng nó phải tự đi kiếm góp lấy.
8 Nhưng các ngươi hãy hạn số gạch y như cũ, chớ trừ bớt chi cả; vì họ biếng nhác, lấy cớ mà đồng kêu lên rằng: Hè! đi dâng tế lễ cho Đức Chúa Trời chúng ta!
9 Hãy gán công việc nặng cho chúng nó, hầu cho chúng nó mắc công việc, chẳng xiêu về lời giả dối nữa.
Tức giận trước yêu cầu của Môi-se, Pha-ra-ôn cáo buộc dân Y-sơ-ra-ên lười biếng và quyết định làm cho công việc của họ trở nên nặng nề hơn. Trước đó, rơm được cung cấp cho họ để làm gạch, nhưng giờ đây họ phải tự đi kiếm rơm mà vẫn phải hoàn thành số lượng gạch như cũ. Rơm cần thiết trong quá trình làm gạch thời xưa vì các sợi rơm giúp liên kết đất bùn và đất sét, làm cho gạch chắc hơn và bền hơn sau khi phơi khô dưới ánh mặt trời. Khi không có rơm, gạch sẽ yếu hơn và dễ vỡ hơn. Vì vậy, mệnh lệnh của Pha-ra-ôn không chỉ làm tăng lao động thể chất của dân Y-sơ-ra-ên khi buộc họ phải tự đi tìm rơm mà còn khiến việc làm gạch trở nên khó khăn và tốn nhiều thời gian hơn. Bằng cách cắt nguồn cung cấp rơm, Pha-ra-ôn muốn nghiền nát tinh thần của dân Y-sơ-ra-ên và khiến họ không còn nghĩ đến việc thờ phượng hay được tự do. Đây là một hành động áp bức có chủ ý nhằm cho thấy quyền lực của ông trên họ và ngăn cản họ tiếp tục đòi được thả tự do.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:10-12 (VIE1934)
10 Các đốc dịch và phái viên bèn ra, nói cùng dân chúng rằng: Pha-ra-ôn có phán như vầy: Ta chẳng cho các ngươi rơm nữa.
11 Hãy tự đi kiếm lấy rơm ở đâu thì đi; song chẳng trừ bớt công việc các ngươi chút nào.
12 Bấy giờ, dân chúng bèn đi rải khắp xứ Ê-díp-tô, đặng góp gốc rạ thế cho rơm.
Các đốc dịch thi hành mệnh lệnh khắc nghiệt của Pha-ra-ôn và thông báo cho dân Y-sơ-ra-ên rằng họ phải tự đi tìm rơm. Dân chúng bị phân tán khắp xứ Ai Cập, cố gắng tìm gốc rạ để thay cho rơm nhằm đáp ứng số lượng gạch đã được quy định. Gánh nặng mới này không chỉ làm gia tăng sự đau khổ về thể chất mà còn khiến họ mất tinh thần. Chính sách của Pha-ra-ôn nhằm bẻ gãy tinh thần của dân và khiến họ từ bỏ mọi ý nghĩ về việc thoát khỏi ách nô lệ hoặc chống lại quyền lực của ông.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:13-14 (VIE1934)
13 Các đốc dịch lại hối rằng: Hãy làm cho xong phần việc các ngươi, y cố định, ngày nào cho rồi ngày nấy, cũng như khi có phát rơm.
14 Những phái viên trong vòng dân Y-sơ-ra-ên mà các đốc dịch của Pha-ra-ôn đã lập lên trên dân đó, bị đánh và quở rằng: Sao hôm qua và ngày nay, các ngươi chẳng làm xong phần định về việc mình làm gạch y như trước?
Dù những yêu cầu trở nên gần như không thể thực hiện, các đốc dịch vẫn thúc ép dân Y-sơ-ra-ên phải hoàn thành số lượng gạch mỗi ngày. Những phái viên người Y-sơ-ra-ên có trách nhiệm bảo đảm dân sự hoàn thành công việc bị đánh đập khi họ không thể đáp ứng những yêu cầu phi lý. Điều này làm gia tăng sự chia rẽ và tuyệt vọng trong dân, vì chính những người lãnh đạo trung gian của họ cũng phải chịu sự trừng phạt từ các đốc dịch Ai Cập.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:15-16 (VIE1934)
15 Các phái viên của dân Y-sơ-ra-ên bèn đến kêu cùng Pha-ra-ôn rằng: Sao bệ hạ đãi kẻ tôi tớ như vậy?
16 Người ta chẳng phát rơm cho, lại cứ biểu chúng tôi rằng: Hãy làm gạch đi! Nầy tôi tớ của bệ hạ đây bị đòn; lỗi tại dân của bệ hạ.
Những phái viên của dân Y-sơ-ra-ên trực tiếp đến Pha-ra-ôn để cầu xin sự thương xót hoặc sự can thiệp. Họ giải thích rằng hoàn cảnh hiện tại không thể thực hiện được: họ bị đánh đập vì không đạt số lượng gạch, trong khi chính người của Pha-ra-ôn đã ngừng cung cấp rơm. Lời cầu xin này cho thấy họ vẫn hy vọng Pha-ra-ôn sẽ can thiệp thay cho họ, nhưng đồng thời cũng cho thấy họ chưa hiểu hết bản tính và ý định thật sự của Pha-ra-ôn.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:17-18 (VIE1934)
17 Nhưng vua đáp rằng: Các ngươi là đồ biếng nhác, đồ biếng nhác! Bởi cớ đó nên nói với nhau rằng: Hè! đi tế Đức Giê-hô-va!
18 Vậy bây giờ, cứ đi làm việc đi, người ta chẳng phát rơm cho đâu, nhưng các ngươi phải nộp gạch cho đủ số.
Phản ứng của Pha-ra-ôn rất khắc nghiệt và không có lòng thương xót. Ông lặp lại lời cáo buộc rằng dân Y-sơ-ra-ên lười biếng và cho rằng mong muốn thờ phượng Đức Chúa Trời phát sinh từ sự nhàn rỗi của họ. Thay vì bày tỏ lòng thương xót, ông càng nhấn mạnh yêu cầu của mình: sẽ không có rơm, nhưng số gạch vẫn phải đủ. Sự tàn nhẫn của Pha-ra-ôn trở nên rõ ràng hơn khi ông hoàn toàn bỏ qua lời cầu xin của các phái viên và không quan tâm đến công lý hay sự công bằng.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:19-21 (VIE1934)
19 Vậy, các phái viên của dân Y-sơ-ra-ên lấy làm bối rối, vì người ta có nói cùng mình rằng: Các ngươi chẳng được trừ số gạch đã định cho mình ngày nào rồi ngày nấy.
20 Khi lui ra khỏi Pha-ra-ôn thì họ gặp Môi-se và A-rôn đợi tại đó,
21 bèn nói rằng: Hai ngươi đã làm cho chúng tôi ra mùi hôi hám trước mặt Pha-ra-ôn và quần thần, mà trao thanh gươm vào tay họ đặng giết chúng tôi. Cầu xin Đức Giê-hô-va xem xét và xử đoán hai ngươi!
Sau khi rời khỏi Pha-ra-ôn, các phái viên của dân Y-sơ-ra-ên nhận ra rằng hoàn cảnh của họ đã trở nên vô cùng nghiêm trọng. Khi gặp Môi-se và A-rôn, họ bày tỏ sự thất vọng và giận dữ, đổ lỗi cho hai người vì đã khiến tình trạng của họ càng xấu hơn. Họ cho rằng Môi-se và A-rôn đã khiến họ trở nên đáng ghét trước mắt Pha-ra-ôn và các quan của ông, như thể trao thanh gươm vào tay họ để giết dân Y-sơ-ra-ên. Đoạn này cho thấy mức độ tuyệt vọng của dân sự khi họ bắt đầu nghi ngờ những người được Đức Chúa Trời sai đến để giải cứu họ.
Xuất Ê-díp-tô Ký 5:22-23 (VIE1934)
22 Môi-se bèn trở về cùng Đức Giê-hô-va mà thưa rằng: Lạy Chúa! sao Chúa đã làm hại cho dân sự nầy? Chúa sai tôi đến mà chi?
23 Từ khi tôi đi yết kiến Pha-ra-ôn đặng nhân danh Chúa mà nói, thì người lại ngược đãi dân nầy, và Chúa chẳng giải cứu dân của Chúa.
Môi-se, đau buồn trước sự gia tăng của nỗi khổ mà dân sự phải chịu, quay trở lại với Đức Chúa Trời trong sự bối rối và than thở. Ông hỏi tại sao Đức Chúa Trời lại để tình trạng của dân Y-sơ-ra-ên trở nên tồi tệ hơn thay vì nhanh chóng đem đến sự giải cứu như ông đã trông đợi. Môi-se cảm thấy sức nặng của trách nhiệm và những lời trách móc của dân sự, khiến ông đặt câu hỏi về sứ mạng của mình và thời điểm Đức Chúa Trời sẽ hành động. Khoảnh khắc này cho thấy tính cách con người của Môi-se, vì ngay cả ông cũng phải đấu tranh để hiểu chương trình của Đức Chúa Trời giữa lúc sự đau khổ đang gia tăng.